Ο διά Χριστόν σαλός Ιωάννης του Ουστιούγκ

Ένα παιδί ξάπλωνε ολόγυμνο μέσα σε αναμμένο φούρνο, πάνω στα κάρβουνα σαν να ήταν στρώμα, και έβγαινε χωρίς το παραμικρό έγκαυμα. Ο ίδιος νεαρός θεράπευσε από φλογερό πυρετό την πριγκίπισσα Μαρία, σύζυγο του ηγεμόνα Θεοδώρου του επονομαζομένου Κόκκινου. Αυτός ο ασκητής ήταν ο μακάριος Ιωάννης, ο διά Χριστόν σαλός και θαυματουργός του Ουστιούγκ, που γεννήθηκε από ευσεβείς γονείς στα μέρη της παλαιάς ρωσικής πόλεως.

Πατέρας του ήταν ο Σάββας και μητέρα του η Ναταλία, και το χωριό τους λεγόταν Πούχοβο, απέναντι από τον ποταμό Σουχόνα. Από τα μικρά του χρόνια έδειξε ασυνήθιστη εγκράτεια και αγάπη για την προσευχή και την ησυχία. Κάθε Τετάρτη και Παρασκευή δεν έβαζε τίποτε στο στόμα του, ενώ τις άλλες ημέρες έτρωγε μόνο ψωμί και έπινε νερό.

Τις νύχτες του τις περνούσε άγρυπνος μέσα στη θερμή προσευχή, και το πρόσωπό του έδειχνε πάντα σκυθρωπό και πονεμένο. Όσοι τον αντίκριζαν στο δρόμο νόμιζαν ότι το παιδί δεν είχε τα λογικά του στη θέση τους. Η μητέρα του προσπαθούσε με αγάπη να τον μεταπείσει, φοβούμενη μήπως η σκληρή νηστεία βλάψει την υγεία του.

Στις ανησυχίες της μητέρας του εκείνος απαντούσε με λόγια γεμάτα σοφία, αν και ο ίδιος δεν είχε διδαχθεί ποτέ γράμματα. Της έλεγε πως η εγκράτεια θα τον γλίτωνε από τις αμαρτίες και θύμιζε τον λόγο του αποστόλου Παύλου, ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι αναμάρτητος εκτός από τον ίδιο τον Θεό. Πρόσθετε ακόμη ότι το φαγητό και το ποτό δεν φέρνουν τον άνθρωπο πιο κοντά στον Δημιουργό του.

Η χάρη του Αγίου Πνεύματος τον δίδασκε εσωτερικά, και τα χείλη του πρόφεραν τις γραφές χωρίς να τις έχει σπουδάσει. Όταν αργότερα η οικογένεια μετακόμισε στην πόλη Όρλετς, κοντά στον ποταμό Γιουγκ, ο πατέρας του εκοιμήθη και άφησε χήρα τη Ναταλία. Εκείνη πήγε στο μοναστήρι της Ζωαρχικής Τριάδος και έλαβε το αγγελικό σχήμα με το ίδιο όνομα.

Σε λίγο καιρό οι αδελφές την εξέλεξαν ηγουμένη του κοινοβίου τους, ώστε να ποιμαίνει με σύνεση τις μοναχές. Ο γιος της έμενε για ένα διάστημα κοντά της μέσα στη μονή και βοηθούσε στις ανάγκες της αδελφότητας. Σύντομα όμως ο μακάριος Ιωάννης κατάλαβε τη ματαιότητα του κόσμου τούτου και προτίμησε τον δρόμο της σαλότητας.

Έφυγε λοιπόν από το μοναστήρι και τράβηξε για την πόλη του Ουστιούγκ, αναζητώντας τόπο για την κρυφή του άσκηση. Εγκαταστάθηκε κοντά στον καθεδρικό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, μέσα σε ένα μικρό φύλαξιο της εκκλησίας. Τις νύχτες αγρυπνούσε και ύψωνε αδιάλειπτες ικεσίες προς τον Κύριο, ζητώντας έλεος για τον κόσμο.

Την ημέρα όμως άλλαζε όψη και έτρεχε στους δρόμους ξυπόλυτος, για να μην τον καταλάβουν οι άνθρωποι. Σχεδόν ολόγυμνος βάδιζε ανάμεσά τους, φορώντας μόνο ένα σχισμένο κουρέλι γύρω από τη μέση του. Όταν κάποτε έβαζε πουκάμισο, εκείνο ήταν παλιό και τριμμένο, και ποτέ δεν το έπλενε με νερό.

Ξεκουραζόταν συνήθως πάνω σε σωρούς από κοπριά, κάτω από τον ήλιο και μέσα στο τσουχτερό κρύο της ρωσικής γης. Πολλά υπέφερε από επιπόλαιους ανθρώπους, βρίσκοντας προσβολές, κοροϊδίες και ξυλοδαρμούς στον δρόμο του. Συνεχώς δοκίμαζε την πείνα και τη δίψα, χωρίς να δέχεται τίποτε από κανέναν γνωστό ή ξένο.

Μέσα στις μεγαλύτερες παγωνιές του χειμώνα ζεσταινόταν με τρόπο παράδοξο, όπως φανέρωσε κάποτε ένα φοβερό σημείο στους πιστούς της πόλης. Μια μέρα, κάτω από βαρύ χειμωνιάτικο ψύχος, μπήκε μέσα σε ένα αναμμένο και πυρακτωμένο καμίνι. Ξάπλωσε πάνω στα κάρβουνα σαν να ήταν μαλακό κρεβάτι και βγήκε ύστερα χωρίς το παραμικρό σημάδι.

Η θεία χάρη τον σκέπαζε και μετέτρεπε τη φωτιά σε δροσιά, όπως είχε γίνει με τους τρεις παίδες στη Βαβυλώνα. Ο Κύριος του χάρισε ακόμη το δώρο της θαυματουργίας, και έτσι βοήθησε άρρωστους με τη μεσιτεία του. Η πριγκίπισσα Μαρία, σύζυγος του ηγεμόνα Θεοδώρου του Κόκκινου, υπέφερε από βαριά αρρώστια με υψηλό πυρετό.

Ο μακάριος Ιωάννης την επισκέφθηκε και με την προσευχή του την απάλλαξε από τη φλογισμένη ασθένειά της. Έτσι πέρασε όλη του τη ζωή, μέσα στη γύμνια, την πείνα και την αδιάλειπτη δέηση για τον κόσμο. Όταν πλησίαζε το τέλος του, ο ίδιος ο Θεός τον πληροφόρησε για την επικείμενη εκδημία του.

Προσευχήθηκε λοιπόν για όλους τους ανθρώπους και για την πατρίδα του, ζητώντας έλεος και ειρήνη. Έπειτα σφράγισε τον εαυτό του με το σημείο του τιμίου Σταυρού και ξάπλωσε ταπεινά στη γη. Παρέδωσε την αγία ψυχή του στα χέρια του Θεού, νέος ακόμη στην ηλικία, την εικοστή ενάτη ημέρα του μηνός Μαΐου.

Το γεγονός αυτό συνέβη το έτος χίλια τετρακόσια ενενήντα τέσσερα μετά τη γέννηση του Χριστού. Το τίμιο λείψανό του ενταφιάστηκε με ευλάβεια κοντά στον καθεδρικό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου του Ουστιούγκ. Αργότερα οι πιστοί κατοίκησαν την περιοχή με ευλάβεια και έκτισαν εκκλησία αφιερωμένη στον ίδιο πάνω από τον τάφο του.

Από τότε ο Κύριος δοξάζει τον δούλο του με πολλά θαύματα προς εκείνους που τον επικαλούνται με πίστη. Η ασματική ακολουθία του μακαρίου συντέθηκε τον δέκατο έκτο αιώνα από ευλαβείς υμνογράφους της Ρωσίας. Ο βίος του γράφηκε το έτος χίλια πεντακόσια πενήντα τέσσερα, με βάση τις αναμνήσεις ανθρώπων που τον γνώρισαν προσωπικά.

Στους αιώνες που ακολούθησαν, ο άγιος αναδείχθηκε προστάτης της πόλεως κατά τις εχθρικές επιδρομές που δοκίμασαν τη ρωσική γη. Θεράπευε ακόμη όσους έπασχαν από διάφορες αρρώστιες και κατέφευγαν στην πρεσβεία του με δάκρυα και πίστη. Η μνήμη του τιμάται και την τρίτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, μαζί με τους αγίους της Βολογκντά.

Ας έχουμε όλοι την ευχή του και την προστασία του στη ζωή μας.