Ο Μάρτυρας Θεόδωρος της Πέργης και η Πύρινη Ομολογία

Ένας νεαρός στρατολογημένος πέταξε από πάνω του το στρατιωτικό σημάδι, δηλώνοντας πως ανήκει μόνο στον Χριστό, τον Βασιλιά του ουρανού. Λίγο αργότερα, ένας ειδωλολάτρης ιερέας του Διός, ο Διόσκορος, ανέβηκε μόνος του σε πυρακτωμένο σιδερένιο τηγάνι ομολογώντας τον Χριστό και παραδίδοντας εκεί την ψυχή του. Τα γεγονότα αυτά συνέβησαν στην Πέργη της Παμφυλίας, την εποχή που αυτοκράτορας ήταν ο Αντωνίνος και στρατιωτικός διοικητής της περιοχής ο Θεόδοτος.

Όταν οι αξιωματικοί συγκέντρωναν δυνατούς και ωραίους νέους για τη στρατιωτική υπηρεσία, οδήγησαν ανάμεσά τους και τον νεαρό Θεόδωρο, που ξεχώριζε για την ομορφιά και την ευγένειά του. Ο διοικητής τού έβαλε το σημάδι του στρατιώτη, εκείνος όμως αμέσως το απέρριψε με παρρησία. Δήλωσε πως είναι σφραγισμένος από την κοιλιά της μητέρας του στον Κύριο Ιησού Χριστό και δεν δέχεται άλλον βασιλιά.

Στις ερωτήσεις του Θεοδότου απάντησε ότι υπηρετεί τον δημιουργό του ουρανού και της γης, και αρνήθηκε κάθε θυσία στα είδωλα. Ο διοικητής διέταξε να τον χτυπήσουν σκληρά και ύστερα τον ξαναέφερε για ανάκριση, ζητώντας του υπακοή και προσκύνηση των ψεύτικων θεών της αυτοκρατορίας. Ο μάρτυρας απάντησε ήρεμα ότι, αν γνώριζε ο διοικητής τον αληθινό Θεό που τον έπλασε, θα ποθούσε και ο ίδιος να τον προσκυνήσει.

Ο Θεόδοτος εξοργίστηκε και πρόσταξε να ανάψουν μεγάλη φωτιά και να φέρουν τεράστιο σιδερένιο τηγάνι. Έλιωσαν πίσσα, θειάφι και κερί, ξάπλωσαν γυμνό τον άγιο πάνω στο τηγάνι και τον περιέλουσαν με βραστή πίσσα. Τη στιγμή που όλα ετοιμάζονταν, ένας δυνατός θόρυβος ακούστηκε από τα έγκατα της γης και ο τόπος συγκλονίστηκε από σεισμό.

Το έδαφος άνοιξε στη μέση και από το χάσμα ανέβλυσε άφθονο νερό που έσβησε αμέσως τη φωτιά και πάγωσε το τηγάνι. Ο Θεόδωρος έμεινε εντελώς αβλαβής και είπε στον διοικητή ότι αυτό δεν το έκανε ο ίδιος, αλλά ο Χριστός που τον υπηρετούσε. Πρότεινε μάλιστα να δοκιμάσει τη δύναμη των δικών του θεών, βάζοντας πάνω στο τηγάνι κάποιον από τους στρατιώτες ή τους ιερείς τους.

Οι ίδιοι οι στρατιώτες αρνήθηκαν να γίνουν αυτοί, και ζήτησαν από τον διοικητή να καλέσει για τη δοκιμασία αυτή τους ιερείς των ειδώλων. Ο διοικητής διέταξε να φέρουν αμέσως έναν ιερέα του Διός, που ονομαζόταν Διόσκορος, και τον ρώτησε με ποια μαγικά βότανα αλείφονται οι χριστιανοί και μένουν άκαυστοι στη φωτιά. Ο Διόσκορος απάντησε ότι οι χριστιανοί δεν καταφεύγουν σε μαγείες, αλλά το όνομα του Χριστού λύνει κάθε γοητεία και τρομάζει τα δαιμόνια.

Όταν ο Θεόδοτος τον ρώτησε αν ο Χριστός είναι ισχυρότερος από τον Δία, εκείνος απάντησε ότι ο Δίας και οι υπόλοιποι θεοί είναι κουφά και αναίσθητα είδωλα. Πρόσθεσε μάλιστα ότι ο ίδιος είναι έτοιμος να ρίξει το άγαλμα του Διός στη φωτιά, για να φανεί η αδυναμία του. Ο διοικητής τον διέταξε τότε να ανέβει ο ίδιος στο πυρωμένο τηγάνι, όπως είχε προσταχθεί στον Θεόδωρο.

Ο Διόσκορος έπεσε στα γόνατα του μάρτυρα και του ζήτησε να προσευχηθεί για χάρη του ενώπιον του αληθινού Θεού. Ο άγιος προσευχήθηκε για τον νέο ομολογητή του Χριστού με βαθιά συγκίνηση και πίστη. Ο Διόσκορος ανέβηκε στο τηγάνι ευχαριστώντας τον Κύριο που τον δέχεται ανάμεσα στους δούλους του και παρέδωσε εκεί την ψυχή του.

Μετά τον θάνατο του Διοσκόρου, ο άγιος Θεόδωρος ρίχτηκε στη φυλακή και σύντομα τον έβγαλαν για νέο μαρτύριο. Του έδεσαν τα πόδια σε άγρια άλογα, που τον έσερναν με ορμή στους δρόμους της πόλης. Στα τείχη όμως τα ζώα έπεσαν και συντρίφτηκαν, ενώ ο μάρτυρας έμεινε σώος από αόρατη θεϊκή δύναμη.

Δύο στρατιώτες, ο Σωκράτης και ο Διονύσιος, που τον είχαν δέσει, διηγήθηκαν σε όλους ένα θαυμαστό όραμα. Είδαν να κατεβαίνει από τον ουρανό πύρινο άρμα, που πήρε τον Θεόδωρο και τον στάθμευσε άθικτο στον τόπο της δίκης. Έκπληκτοι φώναζαν δυνατά πως μέγας είναι ο Θεός των χριστιανών και ομολογούσαν την πίστη τους μπροστά σε όλο τον λαό.

Ο διοικητής διέταξε να φυλακιστούν μαζί με τον Θεόδωρο και άναβε επί τρεις μέρες κάμινο, για να ρίξει εκεί όλους μαζί. Όταν τους έριξαν στο φλογισμένο καμίνι, ουράνια δροσιά κατέβηκε από ψηλά και δρόσισε τους αγίους. Στεκόντουσαν στο κέντρο της φωτιάς σαν να βρίσκονταν σε δροσερό τόπο και συνομιλούσαν ήρεμα.

Μέσα από τις φλόγες ο άγιος θυμήθηκε τη μητέρα του Φιλιππία, που πριν από τρία χρόνια είχε αιχμαλωτιστεί από αλλόφυλους και είχε οδηγηθεί στην Αιθιοπία. Παρακάλεσε τον Κύριο να του δείξει με τη δύναμή του τη μητέρα, ώστε να γνωρίσουν και οι άλλοι το μεγαλείο του. Καθώς προσευχόταν, οι φλόγες κόπαζαν και βροχή ουράνια πάγωσε τελείως το πυρακτωμένο καμίνι.

Άγγελος Κυρίου παρουσιάστηκε στον ύπνο του μάρτυρα και τον βεβαίωσε ότι θα ξανάβλεπε σύντομα τη μητέρα του. Όταν διηγήθηκε το όνειρο στους συντρόφους του, η Φιλιππία εμφανίστηκε στο κέντρο της καμίνου, οδηγημένη από αόρατο χέρι. Αγκάλιασε με δάκρυα τον αγαπημένο της γιο και τους στρατιώτες, δοξάζοντας τη θεϊκή πρόνοια.

Το πρωί, ο διοικητής νόμιζε ότι δεν έμεινε ούτε κόκαλο από τους κρατούμενους, αλλά οι φρουροί τού ανήγγειλαν με τρόμο πως ζούσαν. Έμαθε επίσης ότι η μητέρα του Θεοδώρου καθόταν μέσα στο καμίνι σαν σε αίθουσα και μιλούσε για τον Χριστό. Ο Θεόδοτος έτρεξε ο ίδιος στον τόπο της δοκιμασίας, μέσα σε φόβο και θαυμασμό.

Φώναξε τη Φιλιππία και τη ρώτησε αν είναι όντως η μητέρα του Θεοδώρου, και εκείνη απάντησε καταφατικά με γαλήνη. Της είπε να πείσει τον γιο της να προσκυνήσει τα είδωλα, για να μη χαθεί και την αφήσει χωρίς παιδί. Εκείνη απάντησε ότι, πριν ακόμη γεννηθεί ο γιος της, είχε λάβει αποκάλυψη από τον Κύριο ότι θα σταυρωνόταν για το όνομά του.

Ο διοικητής της απάντησε ότι, αφού η ίδια ορίζει στον γιο της σταυρικό θάνατο, έτσι ακριβώς θα γίνει. Πρόσταξε αμέσως να σταυρώσουν τον άγιο Θεόδωρο, να αποκεφαλίσουν με ξίφος τη Φιλιππία, και να σφάξουν επίσης τον Σωκράτη και τον Διονύσιο. Έτσι οι μάρτυρες έλαβαν τους ουράνιους στεφάνους τους και έδωσαν ολοκληρωμένη ομολογία πίστεως.

Ο άγιος Θεόδωρος έμεινε ζωντανός κρεμασμένος στον σταυρό για τρεις μέρες, προσευχόμενος αδιάλειπτα μέχρι την παράδοση της ψυχής του. Κάποιοι ευσεβείς χριστιανοί πήραν τα ιερά λείψανα, τα τύλιξαν σε ακριβά υφάσματα και τα άλειψαν με μύρα. Τα εναπέθεσαν με τιμή σε ξεχωριστό τόπο, δοξάζοντας Πατέρα, Υιό και Άγιο Πνεύμα, τον ένα Θεό σε Τριάδα, που υμνείται στους αιώνες.