Ο Ιερομάρτυς Ιγνάτιος ο Θεοφόρος της Αντιοχείας

Όταν ήταν ακόμη μικρό παιδί, ο ίδιος ο Χριστός τον πήρε στην αγκαλιά Του και τον έδειξε ως πρότυπο της Βασιλείας των ουρανών. Πολλά χρόνια αργότερα, ο ίδιος αυτός άνθρωπος στάθηκε μπροστά στον αυτοκράτορα Τραϊανό και ομολόγησε πως φέρει μέσα του ζωντανό τον Σταυρωμένο. Από αυτή την παιδική ευλογία ξεκίνησε ένας δρόμος που θα τον οδηγούσε από τον επισκοπικό θρόνο της Αντιοχείας έως τα δόντια των λιονταριών στη Ρώμη.

Ο Ιγνάτιος, μαθητής του ευαγγελιστή Ιωάννου μαζί με τον άγιο Πολύκαρπο Σμύρνης, διαδέχθηκε τον Εύοδο στην έδρα που είχε ιδρύσει ο απόστολος Πέτρος. Η Αντιόχεια ήταν τότε η μεγαλύτερη πόλη της Ανατολής, και από εκεί η φωνή του ποιμένα της ακουγόταν σε όλες τις νεαρές κοινότητες της Εκκλησίας. Έλαβε την επωνυμία Θεοφόρος, επειδή κρατούσε τον Θεό στην καρδιά του και επειδή είχε κρατηθεί κάποτε στα χέρια του ενανθρωπήσαντος Λόγου.

Με αποστολικό ζήλο στερέωσε το ποίμνιό του στην πίστη, καθιέρωσε την αντιφωνική ψαλμωδία κατά μίμηση των αγγελικών χορών και προετοίμασε τους πιστούς για τους χαλεπούς καιρούς που έρχονταν. Στα χρόνια της ειρήνης που ακολούθησαν τον θάνατο των αποστόλων, ο επίσκοπος της Αντιοχείας φρόντισε να στερεώσει την Εκκλησία πάνω στα θεμέλια που έλαβε από τους διδασκάλους του. Δίδαξε ότι η χάρη του Πνεύματος, η οποία κατήλθε την ημέρα της Πεντηκοστής, συνεχίζει να ενεργεί μέσα από τη διακονία των επισκόπων.

Από τη μεγάλη Αντιόχεια, η φωνή του έφτανε στις μικρές τοπικές κοινότητες και τις παρακινούσε να μένουν ενωμένες γύρω από τον επίσκοπό τους. Ο επίσκοπος, εξηγούσε, είναι η επίγεια εικόνα του ενός αληθινού Αρχιερέως, του Ιησού Χριστού. Οι πιστοί οφείλουν να συναθροίζονται γύρω από τον επίσκοπο, τους πρεσβυτέρους και τους διακόνους, και ιδιαίτερα την Κυριακή να τελούν μαζί τη θεία Ευχαριστία.

Έγραφε ότι η μία αυτή κοινή τράπεζα είναι φάρμακο αθανασίας και αντίδοτο για να μην πεθάνουμε. Όπου βρίσκεται ο επίσκοπος, έλεγε, εκεί είναι ο Χριστός και εκεί η καθολική Εκκλησία. Έτσι θεμελίωσε αρχές αμετακίνητες, που αφορούν την ίδια τη φύση της Εκκλησίας και τον ρόλο της ευχαριστιακής σύναξης μέσα στον κόσμο.

Όταν ο Τραϊανός ανέβηκε στον αυτοκρατορικό θρόνο, άφησε αρχικά τους Χριστιανούς ήσυχους, γιατί τον απασχολούσαν οι πόλεμοι κατά των βαρβάρων. Μετά όμως τις νίκες του εναντίον των Σκυθών και των Δακών, αποφάσισε να επιβάλει σε όλους τη λατρεία των ειδώλων και του ίδιου, με ποινή θανάτου για όσους αρνηθούν. Στα εκατόν δεκατρία μετά Χριστόν, ξεκίνησε εκστρατεία προς την Αρμενία και την Παρθία, και πέρασε από την Αντιόχεια.

Εκεί κήρυξε άγριο διωγμό κατά των επιφανέστερων Χριστιανών της πόλης. Ο Ιγνάτιος, αισθανόμενος ότι έφθασε η ποθητή ώρα, παρουσιάστηκε μόνος του στον αυτοκράτορα. Ομολόγησε με θάρρος τον αληθινό Θεό και τον Μονογενή Υιό του, και δεν δίστασε να ελέγξει τις δεισιδαιμονίες του ισχυρού άρχοντα.

Ο Τραϊανός τον ρώτησε με οργή αν είναι μαθητής του εσταυρωμένου επί Ποντίου Πιλάτου. Ο άγιος απάντησε ότι μαθητεύει σε Εκείνον που σταύρωσε την αμαρτία και κατέλυσε τον διάβολο. Τότε ο αυτοκράτορας τον καταδίκασε να σταλεί δεμένος στη Ρώμη, για να ριχτεί στα θηρία προς τέρψη του λαού.

Ο δούλος του Θεού, πλημμυρισμένος από χαρά, φίλησε τις βαριές αλυσίδες σαν να ήταν πολύτιμα μαργαριτάρια του πνεύματος. Ξεκίνησε πεζός μαζί με άλλους κρατουμένους, υπό τη συνοδεία δέκα σκληρών στρατιωτών που ο ίδιος ονόμαζε αληθινές λεοπαρδάλεις. Οι κακουχίες της διαδρομής αύξαναν ακόμη περισσότερο τη φλόγα του και τη λαχτάρα του να συναντήσει τον Κύριο.

Μετά από πολλά παθήματα στη θάλασσα και στη στεριά, έφθασε στη Σμύρνη, όπου τον υποδέχτηκε με τιμές ο συμμαθητής του Πολύκαρπος. Εκεί συνάντησε επίσης τον Ονήσιμο της Εφέσου, τον Δαμά της Μαγνησίας και τον Πολύβιο των Τράλλεων. Έδωσε τις τελευταίες του διδασκαλίες και τους μετέδωσε τη δίψα του για το μαρτύριο.

Έγραψε επιστολές αξιοθαύμαστες προς τις Εκκλησίες της Μικράς Ασίας, για να τις στηρίξει στην πίστη και να τις προφυλάξει από τις αιρέσεις που είχαν αρχίσει να εμφανίζονται. Όταν έμαθε ότι οι Χριστιανοί της Ρώμης ετοιμάζονταν να εμποδίσουν την εκτέλεσή του, τους έγραψε αμέσως να μην παρέμβουν. Τους εξηγούσε ότι μόλις τότε άρχιζε αληθινά να γίνεται μαθητής του Χριστού.

Η αγάπη του Θεού ξεχείλιζε μέσα του και του ενέπνεε λόγια πύρινα προς τους πιστούς της Ρώμης. Τους παρακαλούσε να μην τον εμποδίσουν να ζήσει αληθινά μέσα από τον θάνατό του για τον Κύριο. Έγραφε ότι είναι σιτάρι του Θεού και επιθυμεί να αλεστεί από τα δόντια των θηρίων, για να γίνει καθαρός άρτος του Χριστού.

Στην Τρωάδα έμαθε με χαρά ότι ο διωγμός είχε σταματήσει στην Αντιόχεια, και εμπιστεύθηκε στον Πολύκαρπο τη φροντίδα της ποίμνης του. Έπειτα από πολλές περιπέτειες έφθασε επιτέλους στη Ρώμη, όπου τον υποδέχθηκαν οι πιστοί με δάκρυα και ταυτόχρονα με χαρά για τον αστέρα που έδυε στη Δύση. Όταν μπήκε στην αρένα, βάδιζε σαν να ανέβαινε στο άγιο θυσιαστήριο για την τελευταία του λειτουργία.

Επίσκοπος και μαθητής του μεγάλου Αρχιερέως, ταυτόχρονα ιερέας και θύμα, παρέδωσε με γαλήνη τον εαυτό του στα άγρια λιοντάρια. Τα θηρία τον κατασπάραξαν σε λίγες στιγμές και άφησαν μονάχα τα μεγάλα οστά. Οι πιστοί παρέλαβαν με ευλάβεια τα τίμια λείψανα και τα μετέφεραν μεγαλοπρεπώς στην Αντιόχεια.

Καθώς το λείψανο επέστρεφε προς την πατρίδα του, οι Χριστιανοί κατά μήκος της διαδρομής τον υποδέχονταν με ύμνους και δάκρυα συγκίνησης. Ένιωθαν πως ο ποιμένας τους γύριζε στην ποίμνη του ζωντανός και νικητής μέσα από τον ίδιο τον θάνατό του. Σύμφωνα με την παράδοση, καθώς βάδιζε προς την εκτέλεση, επαναλάμβανε ασταμάτητα το όνομα του Ιησού Χριστού.

Όταν τον ρώτησαν γιατί το έκανε, απάντησε ότι αυτό το όνομα ήταν γραμμένο μέσα στην καρδιά του. Όταν λοιπόν τα θηρία τον καταβρόχθισαν, η καρδιά του έμεινε ανέπαφη. Σχίζοντάς την, οι ειδωλολάτρες είδαν χαραγμένο με χρυσά γράμματα το όνομα του Ιησού Χριστού.

Μετά τον θάνατό του, ο άγιος εμφανίστηκε σε πολλούς πιστούς στον ύπνο τους και τους παρηγόρησε, ενώ άλλοι τον είδαν να προσεύχεται για την πόλη της Ρώμης. Ακούγοντας ο Τραϊανός για το μεγαλείο της ψυχής του, σταμάτησε τον διωγμό κατά των Χριστιανών. Τα ιερά του λείψανα μεταφέρθηκαν αργότερα στη Ρώμη και εναποτέθηκαν στον ναό του Αγίου Κλήμεντος, για δόξα του Τριαδικού Θεού και αγιασμό όλων των πιστών.