Dhjakon Habakuk që qeshi përballë vdekjes

Kur turqit e çuan në vendin e ekzekutimit, dhjaku i ri qeshi dhe i pyeti nëse ata vetë nuk kishin vdekur një ditë. Në burgun e Beogradit, pak para vdekjes, ai këndoi "Meth' momos o Theos" nga Apodeipno, me një zë të qëndrueshëm dhe paqësor. Ai ka lindur në Bosnje dhe prindërit i kanë vënë emrin Lepoie. Kur i vdiq babai, ai ishte ende një fëmijë i vogël dhe nëna e tij e çoi në manastirin e Mostanicës. Xhaxhai i tij shërbeu atje si prift dhe pranë tij Lepoie e vogël u rrit në jetën kishtare. Me kalimin e viteve u bë murg dhe mori emrin Abbakum, duke iu përkushtuar plotësisht Krishtit. Në moshën tetëmbëdhjetë vjeç u shugurua dhjak nga Mitropoliti Jozef Sakabeda, duke marrë hirin për t'i shërbyer altarit të shenjtë. Pak më vonë, murgjit e Mostanicës morën pjesë në një rebelim të pasuksesshëm kundër pushtuesve turq. Represioni ishte i ashpër dhe ata u detyruan të largoheshin me nxitim nga manastiri. Ata gjetën strehim në manastirin e Evangelismos në Trnava, afër Tsatsak, ku igumeni ishte Shën Paisi. Aty dhjaku i ri vazhdoi luftën e vetmuar, në vite të turbullta dhe të pasigurta për mbarë popullin serb. Pas shembjes së kryengritjes së Karageorgëve, turqit lëshuan një terror të tmerrshëm kundër banorëve serbë të zonës. Një mori trupash të pavarrosur mbushën fushat dhe menjëherë shpërtheu një epidemi vdekjeprurëse, duke marrë jetë të panumërta. Dhimbja dhe inati e shtynë popullin në një kryengritje të re, të udhëhequr nga Haxhi Prodan Gligorijevic. Murgjit e Tërnavës u rreshtuan me gjithë zemër në krahun e vëllezërve të tyre luftëtarë. Kryengritja filloi në ditën e festës së Lartësimit të Kryqit të Shenjtë, por turqit e shtypën me shpejtësi dhe gjakderdhje. Shumë njerëz u arrestuan dhe disa u ekzekutuan menjëherë në vend si një shembull i frikës për të tjerët. Një pjesë e robërve iu dërgua Sulejman Pashës, në Beograd, mes tyre edhe besimtarët Paisi dhe Abvakum. Brenda qelisë së errët të burgut, shpirti i dhjakut mbeti jashtëzakonisht i ndritshëm dhe i pazbutur. Ai këndoi me zë të lartë "Zoti është me ne" nga shërbesa e mbrëmjes dhe pranë tij lutej i shenjtë Paisi. Turqit i premtuan lirinë kujtdo që pranonte të bëhej mysliman dhe të hiqte dorë nga besimi i tij. Disa u përkulën dhe u nënshtruan, por shumica nuk pranuan të mohonin Krishtin dhe u dënuan menjëherë me vdekje. Turqit i ushtronin presion të veçantë dhjakut të ri, duke u përpjekur ta bindnin që t'i shpëtonte jetën duke ndryshuar fenë. Por ai nuk pranoi as ta konsideronte një tradhti të tillë të besimit të tij. Babai i tij shpirtëror më i madh, Genadius, e kishte pranuar tashmë propozimin e pushtuesve dhe po e nxiste atë të ndiqte shembullin e tij. Ministri trim u përgjigj me vendosmëri se ai ishte një ushtar i Krishtit dhe parapëlqente vdekjen sesa mohimin. Turqit më pas e dënuan atë me një vdekje të tmerrshme me hakmarrje dhe e detyruan të hiqte kunjin i vetëm. Rrugës për në vendin e ekzekutimit, para tij ishte nëna e tij. Me lot iu lut që ta pranonte zyrtarisht Islamin dhe të kërkonte falje më vonë, pasi do ta kishin detyruar. Ai e falënderoi me përulësi për dhuratën e jetës që i kishte dhënë botës. Por ai nuk pranoi të dëgjonte këshillën e saj, sepse jeta e përjetshme ishte pakrahasueshme më e çmuar për të. Ai vazhdoi rrugën e tij duke mbajtur shtyllën, si Zoti që kishte marrë kryqin e tij. Në vendin e ekzekutimit turqit i kërkuan për herë të fundit të mendonte për rininë e tij. I thanë të mos vdiste para kohe, dhe të pendohej për vitet e bukura që i prisnin akoma. Pastaj dhjaku qeshi i qetë dhe i pyeti nëse turqit nuk po vdisnin në fund të fundit. Kur ata u përgjigjën se sigurisht që vdesin, ai u dha me buzëqeshje një përgjigje që mbeti e paharrueshme. Sa më shpejt të vdesë, u shpjegoi, aq më pak mëkate do të grumbullojë në jetën e tij të shkurtër. Guximi dhe qëndrueshmëria e tij në besim tronditën edhe vetë rrëmbyesit e tij. Më në fund vendosën të mos e kapnin sërish, por t'i jepnin një vdekje të shpejtë dhe më pak martire. E vranë me shpatë, të cilën e zhytën drejt e në zemrën e rinisë trime. Kështu ai ia dha frymën Zotit, më njëzet e shtatë janar të një mijë e tetëqind e pesëmbëdhjetë. Kisha nderon kujtimin e dhjakut të shenjtë Abbakum më 17 dhjetor, së bashku me atin e shenjtë Paisi. Zëri i tij i kënduar në burg dhe e qeshura e tij përballë vdekjes mbeten të gjalla në traditën orthodhokse.