Ο Άγιος Σπυρίδων, ο βοσκός της Τριμυθούντος

Ένας ταπεινός βοσκός από την Κύπρο στάθηκε όρθιος μπροστά στους σοφότερους φιλοσόφους της εποχής του και ντρόπιασε την αίρεση του Αρείου με δύο μόνο λόγια. Στα χέρια του ένα φίδι μεταμορφώθηκε σε χρυσάφι για να σωθεί ένας φτωχός, και έπειτα ξαναέγινε φίδι μπροστά στα μάτια του εκπληκτου χωρικού. Γεννήθηκε στο νησί της Κύπρου περίπου στα διακόσια εβδομήντα μετά Χριστόν, σε μια οικογένεια απλών βοσκών, και κράτησε σε όλη του τη ζωή την ίδια ταπεινή απασχόληση.

Παντρεύτηκε μια ευσεβή γυναίκα και απέκτησε μια κόρη, την Ειρήνη, μα γρήγορα έμεινε χήρος και αφιερώθηκε ολόκληρος στον Θεό. Η αγάπη του για τους ξένους, τους φτωχούς και τους αρρώστους ήταν τόσο φλογερή, ώστε το σπίτι του έμοιαζε με αυτό του πατριάρχη Αβραάμ. Το χρήμα του το άφηνε σε ένα ανοιχτό κουτί από όπου μπορούσε να πάρει όποιος είχε ανάγκη.

Ποτέ δεν τον απασχόλησε αν ήταν γεμάτο ή άδειο, ούτε αν οι αιτούντες ήταν άξιοι της βοήθειάς του. Όταν εκοιμήθη ο επίσκοπος της Τριμυθούντος, μιας μικρής πόλης κοντά στη Σαλαμίνα, ο λαός και ο κλήρος τον εξέλεξαν ομόφωνα ποιμένα τους. Ακόμη και μετά τη χειροτονία του ο ταπεινός εκείνος άνθρωπος δεν άλλαξε ζωή ούτε ενδυμασία.

Φορούσε τα ίδια φτωχικά ρούχα, βάδιζε παντού πεζός και συνέχιζε να εργάζεται στα χωράφια και να βόσκει τα πρόβατά του. Κάποια νύχτα μερικοί κλέφτες μπήκαν στο μαντρί του για να αρπάξουν αρνιά. Όταν θέλησαν να φύγουν, βρέθηκαν δεμένοι από μια αόρατη δύναμη και έμειναν ακίνητοι ως το πρωί.

Όταν τους είδε ο άγιος, εκείνοι ντροπιασμένοι του ομολόγησαν την κλοπή τους. Σπλαχνίστηκε την κατάστασή τους και τους έλυσε από τα αόρατα δεσμά. Έπειτα τους συμβούλεψε να ζήσουν στο εξής μια έντιμη και θεοφοβούμενη ζωή.

Δεν τους άφησε όμως να φύγουν με άδεια χέρια. Τους χάρισε δύο κριάρια, λέγοντάς τους με χαμόγελο ότι αυτή ήταν η αμοιβή για τη νύχτα που πέρασαν άγρυπνοι στο μαντρί του. Όταν το νησί χτυπήθηκε από φοβερή ανομβρία και ο λαός κινδύνευε από πείνα, ο άγιος άνοιξε τους ουρανούς με τη θερμή προσευχή του.

Έπεσε άφθονη βροχή και η γη ξαναβρήκε την παλιά της γονιμότητα. Σε άλλη περίπτωση, κάποιοι πλούσιοι έμποροι μάζεψαν μεγάλες ποσότητες σιταριού για να το πουλήσουν ακριβά στη δυστυχία του κόσμου. Ο επίσκοπος γκρέμισε με την προσευχή του τις αποθήκες τους και μοίρασε δίκαια το σιτάρι στους πεινασμένους κατοίκους.

Κάποτε πάλι μετέτρεψε ένα φίδι σε χρυσάφι, για να βοηθήσει έναν φτωχό γεωργό να ξεχρεώσει το σπίτι του. Όταν εκείνος επέστρεψε το χρυσάφι ως ενέχυρο, ο άγιος το ξανάκανε φίδι. Δεν ήθελε ποτέ να χρησιμοποιήσει το σημείο της θείας βοήθειας ως αφορμή φιλαργυρίας.

Άλλη φορά πάλι, βιαζόμενος να σώσει έναν αθώο κατάδικο, σταμάτησε με τον λόγο του τα ορμητικά νερά ενός χείμαρρου. Πέρασε την κοίτη του χωρίς να βραχούν τα πόδια του και έφτασε εγκαίρως στον δικαστή. Η αγιότητα του Σπυρίδωνα τού χάρισε από τον Θεό ακόμη και εξουσία πάνω στον θάνατο.

Μια βαρβαρική μητέρα του έφερε το νεκρό παιδί της και το άφησε με δάκρυα στα πόδια του. Ο άγιος προσευχήθηκε θερμά και το βρέφος επανήλθε στη ζωή θαυματουργικά. Από την υπερβολική χαρά της η μητέρα κατέρρευσε άψυχη στο έδαφος.

Ο επίσκοπος προσευχήθηκε ξανά και η γυναίκα σηκώθηκε, για να πάρει στην αγκαλιά της το ζωντανό της παιδί. Όταν αργότερα πέθανε η κόρη του Ειρήνη, ο άγιος βρέθηκε σε μεγάλη αμηχανία. Κάποια γυναίκα του είχε εμπιστευθεί χρυσά κοσμήματα, χωρίς να ξέρει κανείς πού είχαν φυλαχθεί.

Έσκυψε τότε πάνω από τον τάφο και ρώτησε την κοιμημένη κόρη του σαν να ήταν ζωντανή. Εκείνη του απάντησε αμέσως και του φανέρωσε το κρυμμένο μέρος του θησαυρού. Μετά από ένα τόσο μεγάλο θαύμα, ο άγιος αρνήθηκε κάθε ανθρώπινη παρηγοριά για τον εαυτό του.

Δεν ζήτησε από τον Κύριο ούτε καν την ανάσταση της αγαπημένης κόρης του. Η αρετή του Σπυρίδωνα ήταν τόσο φωτεινή, που έφτανε ως τα κρυφά βάθη της ανθρώπινης συνείδησης. Οδηγούσε τους αμαρτωλούς σε ειλικρινή μετάνοια και τους έσπρωχνε να ξαναρχίσουν μια καθαρή ζωή.

Μια φορά μια γυναίκα, ζωντανή εικόνα της αμαρτωλής του Ευαγγελίου, έπεσε στα πόδια του και τα έλουσε με τα δάκρυά της. Του εξομολογήθηκε όλες της τις αμαρτίες με συντριβή και βαθιά ταπείνωση. Ο άγιος έσκυψε πάνω από το κεφάλι της, τη σήκωσε με τρυφερότητα και της είπε ότι όλες οι αμαρτίες της είχαν συγχωρεθεί.

Της μίλησε σαν να μιλούσε ο ίδιος ο Σωτήρας μέσα από το στόμα του. Έπειτα την άφησε να φύγει με ειρήνη, χαρούμενος σαν τον καλό ποιμένα που βρήκε το χαμένο του πρόβατο. Η αγιότητά του δεν στηριζόταν στη γνώση του κόσμου, αλλά σε βαθιά θεολογική σοφία.

Γνώριζε εξαιρετικά καλά την Αγία Γραφή και κάποτε ντρόπιασε δημόσια έναν επίσκοπο που ήθελε να επιδείξει ρητορικά την ευφράδειά του. Όταν ο μέγας Κωνσταντίνος συγκάλεσε στη Νίκαια την Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο, για να καταδικαστεί η αίρεση του Αρείου, πήγε και ο Σπυρίδων. Φορούσε τα φτωχικά ρούχα του βοσκού, στάθηκε όμως δίπλα στους μεγαλύτερους ομολογητές της εποχής.

Στις συζητήσεις ένας υπερόπτης φιλόσοφος αρειανός προκάλεσε τους ορθοδόξους σε διάλογο για την Αγία Τριάδα. Ο ταπεινός ποιμένας από την Κύπρο σηκώθηκε τότε και προς έκπληξη όλων διέλυσε τα επιχειρήματα του αντιπάλου του. Τα λόγια του είχαν τη δύναμη και την απλότητα του Αγίου Πνεύματος, όχι την ψυχρή τέχνη της ρητορικής.

Ο φιλόσοφος έμεινε χωρίς απάντηση και αναγκάστηκε να παραδεχθεί την ήττα του δημοσίως. Ασπάστηκε με ειλικρίνεια την ορθόδοξη πίστη και κάλεσε και τους άλλους οπαδούς του Αρείου να ακολουθήσουν το δικό του παράδειγμα. Τους προέτρεψε να εγκαταλείψουν τους απατηλούς δρόμους της ανθρώπινης σοφίας.

Έπρεπε να βρουν μέσα στην Εκκλησία την πηγή του ζώντος ύδατος και τη δύναμη του Παρακλήτου. Η νίκη του απλού βοσκού σε εκείνη τη σύνοδο έγινε σύμβολο του πώς η χάρη του Θεού νικά την κοσμική γνώση. Μετά την κοίμηση του αγίου Κωνσταντίνου, ο γιος του Κωνστάντιος αρρώστησε βαριά στην Αντιόχεια.

Οι γιατροί δεν μπορούσαν να τον θεραπεύσουν με κανέναν τρόπο. Είδε τότε σε όραμα τον άγιο Σπυρίδωνα και διέταξε να τον φέρουν στο παλάτι μαζί με τον μαθητή του Τριφύλλιο. Ο άγιος έφτασε ντυμένος ταπεινά, με ένα φοινικένιο μπαστούνι και ένα πήλινο αγγείο στον λαιμό του.

Όταν άγγιξε το κεφάλι του αυτοκράτορα, εκείνος θεραπεύτηκε αμέσως από την επικίνδυνη αρρώστια του. Ο Κωνστάντιος του υποσχέθηκε πως θα μένει πιστός στη διδασκαλία της Εκκλησίας και ελεήμων προς τους υπηκόους του. Όταν επέστρεψε στην Κύπρο, ο άγιος μοίρασε στους φτωχούς όλον τον χρυσό που του είχε χαρίσει ο αυτοκράτορας ως δώρο.

Καθώς τελούσε τη Θεία Λειτουργία, βρισκόταν με τον νου του μπροστά στον θρόνο του Θεού, ανάμεσα στους αγγέλους. Σε μια ερημική εκκλησιά, καθώς λειτουργούσε μόνος, εκφώνησε το «Ειρήνη πάσι» προς τον λαό που έλειπε. Ο μαθητής του άκουσε τότε με δέος μια συγκλονιστική αγγελική φωνή να αποκρίνεται από ψηλά.

Η υπόλοιπη ακολουθία συνεχίστηκε με ουράνιους ύμνους. Στο τέλος μιας μακράς και ευλογημένης ζωής, ο άγιος Σπυρίδων παρέδωσε ειρηνικά το πνεύμα του στον Κύριο, στις δώδεκα Δεκεμβρίου του τριακοσίου τεσσαρακοστού όγδοου έτους. Ήταν εβδομήντα οκτώ ετών και μέχρι την τελευταία του στιγμή ενίσχυε όσους βρίσκονταν κοντά του.

Τους έλεγε να ακολουθούν τον Χριστό σηκώνοντας με χαρά τον γλυκό και ελαφρό ζυγό Του. Το άγιο λείψανό του έγινε ανεξάντλητη πηγή θαυμάτων και θεραπειών για τους πιστούς της Κύπρου επί αιώνες. Όταν το νησί απειλήθηκε από τις αραβικές επιδρομές, μεταφέρθηκε για ασφάλεια στην Κωνσταντινούπολη.

Τοποθετήθηκε σε μια εκκλησία κοντά στην Αγία Σοφία και αργότερα, όταν η Πόλη έπεσε στους Τούρκους, μεταφέρθηκε κρυφά στην Κέρκυρα. Έφτασε εκεί το χίλια τετρακόσια πενήντα έξι και διατηρείται άφθαρτο μέχρι σήμερα με τρόπο θαυμαστό. Στο νησί έγιναν αμέτρητα θαύματα τόσο για μεμονωμένα πρόσωπα όσο και για ολόκληρο τον λαό.

Έσωσε την Κέρκυρα από επιδημίες χολέρας και από βαρβαρικές επιδρομές, και τιμάται από τότε ως ο μεγάλος και άγρυπνος προστάτης του νησιού.