Η Σύλληψη της Αγίας Άννης, μητέρας της Θεοτόκου

Σε προχωρημένη ηλικία και χωρίς ελπίδα παιδιού, η Άννα και ο Ιωακείμ άκουσαν τον Αρχάγγελο Γαβριήλ να αναγγέλλει τη γέννηση μιας θυγατέρας ευλογημένης από όλα τα έθνη. Εκείνη η κόρη επρόκειτο να γίνει η ζωντανή Κιβωτός της Καινής Διαθήκης, η αληθινή Κλίμακα του ουρανού και ο Ναός όπου θα κατοικούσε ο Λόγος του Θεού. Η Άννα ήταν η μικρότερη θυγατέρα του ιερέα Ματθάν, που καταγόταν από τη φυλή του Λευί και τη γενιά του Ααρών.

Ο σύζυγός της, ο δίκαιος Ιωακείμ, ανήκε στη φυλή του Ιούδα και στον οίκο του βασιλιά Δαυίδ, από όπου σύμφωνα με την αρχαία υπόσχεση θα ερχόταν ο Μεσσίας. Το ευλαβές ζευγάρι κατοικούσε στη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας και ζούσε με σεμνότητα και βαθιά πίστη στον Θεό. Κάθε χρόνο μοίραζαν τα δύο τρίτα από τα εισοδήματά τους στον Ναό της Ιερουσαλήμ και στους φτωχούς της περιοχής τους.

Όμως, σύμφωνα με τη θεία πρόνοια, παρέμειναν άτεκνοι έως τα γεράματα και υπέφεραν βαθιά για αυτό. Οι Ιουδαίοι θεωρούσαν την ατεκνία μεγάλη δυστυχία και τιμωρία από τον Θεό προς τον άνθρωπο. Σε μια μεγάλη γιορτή, καθώς οι Ισραηλίτες έφερναν τα δώρα τους στον Ναό της Ιερουσαλήμ, ο Αρχιερέας αρνήθηκε τα δώρα του Ιωακείμ ως ανθρώπου χωρίς ευλογία.

Ο δίκαιος γέροντας πληγώθηκε βαθιά και αναζήτησε παρηγοριά μελετώντας τις γενεαλογίες των δώδεκα φυλών του λαού του Ισραήλ. Διαπίστωσε ότι όλοι οι δίκαιοι απέκτησαν τέλος απογόνους, ακόμη και ο Αβραάμ σε ηλικία πολύ μεγαλύτερη από τη δική του. Χωρίς να επιστρέψει στο σπίτι, ο Ιωακείμ ανέβηκε στην έρημο και πέρασε εκεί σαράντα ημέρες σε αυστηρή νηστεία και αδιάλειπτη προσευχή.

Παρακαλούσε τον Θεό με δάκρυα να σπλαχνιστεί τη ζωή του και να σηκώσει την ντροπή από πάνω του. Στο μεταξύ, η Άννα νόμιζε ότι εκείνη ήταν η αιτία της κοινής τους θλίψης και αναζητούσε καταφύγιο στην προσευχή. Μια μέρα είδε στα κλαδιά μιας δάφνης μια φωλιά με νεογέννητα πουλιά και ξέσπασε σε δάκρυα.

Παρακάλεσε τον Θεό να της χαρίσει ένα παιδί και υποσχέθηκε να το αφιερώσει στην υπηρεσία του Ναού. Αμέσως ένας άγγελος Κυρίου της φανέρωσε ότι η προσευχή της είχε εισακουστεί από τον Θεό. Ο άγγελος της αποκάλυψε ότι θα γεννούσε μια θυγατέρα ονόματι Μαρία, μέσω της οποίας θα ευλογούνταν όλοι οι λαοί της γης.

Γεμάτη χαρά η Άννα έσπευσε στον Ναό της Ιερουσαλήμ για να ευχαριστήσει τον Θεό και επανέλαβε εκεί το τάμα της. Την ίδια στιγμή ένας άγγελος επισκέφτηκε τον Ιωακείμ στην έρημο και τον πρόσταξε να κατευθυνθεί προς την Ιερουσαλήμ. Εκεί συναντήθηκε με τη γυναίκα του και η δίκαιη Άννα συνέλαβε φυσιολογικά την Παναγία, την Υπεραγία Θεοτόκο.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν δέχεται τη διδασκαλία ότι η Μητέρα του Θεού εξαιρέθηκε από τις συνέπειες του προπατορικού αμαρτήματος τη στιγμή της σύλληψής της. Μόνο ο Χριστός γεννήθηκε τελείως άγιος και αναμάρτητος, όπως διδάσκει ο άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων στο υπόμνημά του στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο. Η Παναγία ήταν όμοια με όλους εμάς ως προς τη θνητότητα και υπέκειτο στους πειρασμούς, χωρίς ποτέ όμως να διαπράξει προσωπική αμαρτία.

Δεν ήταν ένα θεοποιημένο πλάσμα αποκομμένο από την υπόλοιπη ανθρωπότητα, αλλά αληθινός άνθρωπος σαν εμάς. Διαφορετικά, η ανθρώπινη φύση που προσέλαβε ο Χριστός από εκείνη δεν θα ήταν αληθινά δική μας. Η Αγία Άννα τιμάται από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, όπως φαίνεται από τους Πατέρες της Εκκλησίας και από αρχαίους ύμνους προς τιμήν της.

Το έτος πεντακόσια πενήντα μετά Χριστόν, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός αφιέρωσε στην Κωνσταντινούπολη ναό προς τιμήν της μητέρας της Θεοτόκου. Τμήμα της αριστερής της χειρός φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα του Αγίου Όρους και προσελκύει πολλούς προσκυνητές. Τμήμα του αφθάρτου αριστερού της ποδιού βρίσκεται στη Σκήτη της Αγίας Άννης, ενώ τμήμα του αφθάρτου δεξιού ποδιού της φυλάσσεται στη Μονή Κουτλουμουσίου.

Άλλα τίμια λείψανά της βρίσκονται στη Μονή της Αγίας Άννης στη Λυγαριά της Λαμίας και στη Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στη Σουρωτή. Σε πολλές εικόνες της σύλληψης από την Αγία Άννα, η Υπεραγία Θεοτόκος εικονίζεται να πατά τον αρχαίο όφι κάτω από τα πόδια της. Οι άγιοι Ιωακείμ και Άννα παρουσιάζονται με τα χέρια ενωμένα σε προσευχή και το βλέμμα τους στραμμένο προς τα ουράνια.

Σε άλλες εικόνες, η Αγία Άννα κρατά στο αριστερό της χέρι την Παρθένο ως βρέφος, με όψη γεμάτη ευλάβεια και τρυφερότητα. Από τα παλιά χρόνια η εορτή αυτή τιμάται ιδιαίτερα από τις εγκύους γυναίκες σε όλο τον ορθόδοξο κόσμο.