Αγία Χρυσή η Νεομάρτυς της Μογλενών

Ένας Τούρκος την άρπαξε μια μέρα που μάζευε ξύλα στο δάσος μαζί με άλλες γυναίκες του χωριού της. Όταν εκείνη αρνήθηκε να αλλαξοπιστήσει, της είπε με θάρρος ότι γνωρίζει μόνο τον Χριστό ως Νυμφίο της. Η Αγία Χρυσή, η Ζλάτα όπως την έλεγαν στη γλώσσα του τόπου της, γεννήθηκε στο χωριό Σλάτενα της επισκοπής Μογλενών.

Ο τόπος αυτός βρίσκεται στα σύνορα Βουλγαρίας και Σερβίας, την εποχή που ο λαός στέναζε κάτω από τον τουρκικό ζυγό. Ο πατέρας της ήταν φτωχός άνθρωπος και είχε τέσσερις θυγατέρες να αναθρέψει με κόπο. Ανάμεσά τους ξεχώριζε η Χρυσή για την ομορφιά του προσώπου της και την ομορφιά της ψυχής της.

Από μικρό κορίτσι φανέρωνε χαρακτήρα σπάνια δυνατό και πίστη στον Χριστό ακλόνητη και βαθιά. Ο νεαρός Τούρκος, που την είδε στο δάσος, την επιθύμησε με πάθος και αποφάσισε να την κάνει δική του με κάθε τρόπο. Την οδήγησε με τη βία στο σπίτι του και άρχισε να την κολακεύει με υποσχέσεις και να την πιέζει να ασπαστεί τη θρησκεία του.

Της έταζε γάμο και πλούσια ζωή, αρκεί να αρνηθεί τον Χριστό και να γίνει σύζυγός του. Η Χρυσή τού απάντησε με σταθερότητα ότι δεν θα αρνιόταν τον Νυμφίο της, ακόμη και αν τη σχιζε σε κομμάτια. Όταν είδε ο Τούρκος ότι οι κολακείες και οι υποσχέσεις δεν έφερναν κανένα αποτέλεσμα, στράφηκε στις απειλές και στα βασανιστήρια.

Η ένδοξη μάρτυς όμως δεν πτοήθηκε ούτε στο ελάχιστο από τους φοβερισμούς και τις απειλές των διωκτών της. Για έξι ολόκληρους μήνες οι Αγαρηνοί προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να τη μεταπείσουν και να την οδηγήσουν στη θρησκεία τους. Εκείνη παρέμενε όρθια και ασάλευτη, σαν στύλος ακλόνητος μέσα στην καταιγίδα των πειρασμών.

Τότε σκέφτηκαν να φέρουν τους γονείς και τις αδελφές της, για να κάμψουν την αντίστασή της με τα δάκρυα της οικογένειάς της. Τους απείλησαν ότι θα τη σκότωναν και θα βασάνιζαν και τους ίδιους, αν δεν την έπειθαν να αρνηθεί τον Χριστό. Οι γονείς και οι αδελφές της έκλαιγαν και την παρακαλούσαν να αρνηθεί την πίστη της μόνο φαινομενικά.

Νόμιζαν ότι έτσι θα γλίτωναν όλοι μαζί από τα μαρτύρια και τον σκληρό θάνατο που τους περίμενε. Η Χρυσή όμως έμεινε αμετακίνητη και απαντούσε στους δικούς της με λόγια θαυμαστά και δυνατά. Τους είπε καθαρά ότι όσοι την παρακινούσαν να αρνηθεί τον Χριστό δεν ήταν πλέον γονείς και αδελφές της.

Πατέρα της είχε πλέον τον Κύριο Ιησού Χριστό, μητέρα της την Κυρία Θεοτόκο και αδέλφια της τους Αγίους της Εκκλησίας. Όταν οι μουσουλμάνοι κατάλαβαν ότι δεν μπορούσαν με κανέναν τρόπο να λυγίσουν την απόφαση της Αγίας, ξέσπασαν επάνω της. Επί τρεις ολόκληρους μήνες τη βασάνιζαν με ωμότητα ασύλληπτη, χτυπώντας την αλύπητα με χοντρά ρόπαλα και ξύλα.

Στη συνέχεια άρχισαν να γδέρνουν λωρίδες δέρμα από το αγνό σώμα της μάρτυρος. Το χώμα γύρω της κοκκίνισε από το άγιο αίμα που έτρεχε άφθονο από τις πληγές της. Έπειτα πύρωσαν στη φωτιά μια μεγάλη σιδερένια σούβλα και την πέρασαν μέσα από τα αυτιά της.

Κοντά στον τόπο του μαρτυρίου βρισκόταν ο πνευματικός της πατέρας, ο ιερομόναχος Τιμόθεος από τη μονή Σταυρονικήτα του Αγίου Όρους. Η Αγία του έστειλε μήνυμα να προσεύχεται θερμά, ώστε να αντέξει με υπομονή μέχρι το τέλος του μαρτυρίου της. Εκείνος ήταν που κατέγραψε αργότερα με ευλάβεια όλα τα στοιχεία του μαρτυρίου της.

Στο τέλος οι διώκτες οργίστηκαν, επειδή είχαν νικηθεί από μια αδύναμη γυναίκα μπροστά στα μάτια όλων. Έδεσαν λοιπόν την Αγία σε ένα δέντρο και τεμάχισαν το παρθενικό σώμα της με τα μαχαίρια τους. Η αγνή ψυχή της παραδόθηκε με ειρήνη στον Κύριο, που την περίμενε ως Νυμφίος αγαπημένος και αληθινός.

Ο Χριστός τής χάρισε διπλό στεφάνι, το στεφάνι της παρθενίας και το στεφάνι του μαρτυρίου. Μερικοί χριστιανοί του χωριού της μάζεψαν κρυφά τα τίμια λείψανά της μέσα στη νύχτα. Τα έθαψαν με μεγάλη ευλάβεια και δάκρυα κατάνυξης, ζητώντας τη μεσιτεία της προς τον Νυμφίο της.

Η Αγία Χρυσή έδωσε τη μαρτυρία της για τον Χριστό στις δεκατρείς Οκτωβρίου του χίλια επτακόσια ενενήντα πέντε. Έτσι έκλεισε επίγεια ζωή μιας απλής κοπέλας από φτωχή οικογένεια ενός μικρού βουλγαρικού χωριού. Η Εκκλησία την τιμά ως νεομάρτυρα και την προβάλλει ως υπόδειγμα παρθενίας, ανδρείας και ακράδαντης πίστης στον Χριστό.

Το όνομα Ζλάτα στη βουλγαρική γλώσσα σημαίνει χρυσή, και η ζωή της φάνηκε όντως χρυσή και πολύτιμη ενώπιον του Θεού. Η μνήμη της παραμένει φωτεινό στολίδι της Ορθοδοξίας στα Βαλκάνια και ακοίμητο φως στις καρδιές των πιστών.