Ξανθίππη και Πολυξένη, οι αδελφές απόστολοι της Ισπανίας

Η Πολυξένη στάθηκε κάτω από τον σταυρό του αποστόλου Ανδρέα στην Πάτρα και είδε το πρόσωπό του να λάμπει με ουράνιο φως την ώρα που παρέδιδε την ψυχή του. Η μεγαλύτερη αδελφή της, η Ξανθίππη, ήταν σύζυγος του Πρόβου, του ίδιου του άρχοντα της Ισπανίας, και έγινε χριστιανή από τα χείλη του αποστόλου Παύλου. Οι δύο αυτές αδελφές έζησαν στα μέσα του πρώτου αιώνα μετά Χριστόν, όταν αυτοκράτορας της Ρώμης ήταν ο Κλαύδιος ο Πρώτος.

Κατάγονταν από αρχοντική οικογένεια της Ισπανίας και ανατράφηκαν μέσα στην ειδωλολατρική παράδοση του τόπου τους. Όταν ο απόστολος Παύλος έφτασε στη μακρινή χώρα τους για να κηρύξει το Ευαγγέλιο, η Ξανθίππη και ο σύζυγός της Πρόβος δέχτηκαν αμέσως τον λόγο της σωτηρίας με ανοιχτή καρδιά. Βαπτίστηκαν και έγιναν στύλοι της νεοσύστατης Εκκλησίας στην περιοχή τους, ενώ η μικρότερη Πολυξένη παρέμενε ακόμη αβάπτιστη.

Ήταν παρθένος και διακρινόταν για τη σπάνια ομορφιά της, που έμελλε όμως να της φέρει βαριές δοκιμασίες. Η ζωή της επρόκειτο σύντομα να αλλάξει με τρόπο εντελώς απρόσμενο και βίαιο. Ένας ασελγής άνδρας θαμπώθηκε από την ομορφιά της και την άρπαξε με τη βία από το πατρικό της σπίτι.

Την έσυρε σε ένα πλοίο και την πήρε μαζί του ταξιδεύοντας προς την Ελλάδα, μακριά από κάθε δικό της άνθρωπο. Όμως η χάρη του Θεού στάθηκε προστάτης της νεαρής κόρης και δεν επέτρεψε στον άρπαγά της να εκπληρώσει τους ανόσιους σκοπούς του. Μέσα στο ίδιο εκείνο πλοίο η Πολυξένη άκουσε για πρώτη φορά το κήρυγμα του αποστόλου Πέτρου, που ταξίδευε προς τα ίδια μέρη.

Όταν τελικά έφτασε στα ελληνικά παράλια, κατέφυγε στους χριστιανούς της περιοχής, ζητώντας ασκητικά καταφύγιο και προστασία από τον διώκτη της. Ο απόστολος Φίλιππος, που κήρυττε τότε στην Ελλάδα, ανέθεσε σε μια ευσεβή οικογένεια το έργο της απόκρυψής της. Με πολλούς κόπους και κινδύνους κατάφεραν να την οδηγήσουν στην Πάτρα της Αχαΐας, όπου η πλειονότητα των κατοίκων είχε ήδη δεχτεί τον Χριστό από το κήρυγμα του πρωτοκλήτου Ανδρέα.

Εκεί η Πολυξένη βρήκε επιτέλους ηρεμία και πραγματική πνευματική πατρίδα. Στην Πάτρα η νεαρή κόρη βαπτίστηκε από τα ίδια τα χέρια του αποστόλου Ανδρέα και αναγεννήθηκε στη νέα ζωή του Χριστού. Μαζί της βαπτίστηκε και η πιστή της σύντροφος Ρεβέκκα, μια εβραία δούλη που τη συνόδευε στις δοκιμασίες της.

Η Πολυξένη έγινε αυτόπτης μάρτυρας των θαυμάτων του γέροντος αποστόλου και της πραότητας με την οποία υπέμεινε τα φρικτά βασανιστήρια του ηγεμόνα Αιγεάτη. Στάθηκε κοντά του ως το τέλος, όταν τον έδεσαν επάνω στον σταυρό για να παρατείνουν το μαρτύριό του. Άκουσε τις τελευταίες διδαχές του προς τον λαό και είδε το θαυμαστό φως που σκέπασε το σώμα του την ώρα της κοιμήσεως.

Όταν τελείωσε ο μακάριος Ανδρέας, η μνήμη του φωτεινού του προσώπου έμεινε χαραγμένη μέσα στην ψυχή της για πάντα. Έκτοτε αποφάσισε να αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή της στο κήρυγμα του Ευαγγελίου. Έμαθε ότι ο απόστολος Ονήσιμος ετοιμαζόταν να ταξιδέψει στην Ισπανία και του ζήτησε να τον ακολουθήσει.

Ήθελε να φωτίσει τους συμπατριώτες της με το φως της αλήθειας. Έτσι η Πολυξένη επέστρεψε στη μακρινή της πατρίδα μαζί με τον απόστολο Ονήσιμο και την πιστή Ρεβέκκα, γεμάτη ιεραποστολικό ζήλο. Εκεί ξανασυναντήθηκε με την αγαπημένη της αδελφή Ξανθίππη, ύστερα από χρόνια οδυνηρού χωρισμού και μεγάλων ταλαιπωριών.

Οι δύο αδελφές ένωσαν τις δυνάμεις τους και άρχισαν να περιοδεύουν στις πόλεις και τα χωριά της Ισπανίας, κηρύττοντας τον Χριστό. Με τον λόγο τους και με το παράδειγμα της ενάρετης ζωής τους οδήγησαν πλήθος ειδωλολατρών στην αληθινή πίστη. Ιδιαίτερα στην πολυάνθρωπη πόλη του Τολέδο το ιεραποστολικό τους έργο απέδωσε πλούσιους καρπούς ανάμεσα στους κατοίκους.

Πολλές γυναίκες της εποχής τους πίστεψαν στον Χριστό από τα δικά τους χείλη και ακολούθησαν τον δρόμο της σωτηρίας. Σχεδόν σαράντα ολόκληρα χρόνια η Πολυξένη αφιέρωσε σε αυτόν τον μεγάλο αποστολικό αγώνα, χωρίς ποτέ να κουραστεί. Η αδελφή της Ξανθίππη στάθηκε ως το τέλος συνεργός και συναγωνιστής της σε αυτό το ιερό έργο της διάδοσης.

Και οι δύο διατήρησαν ζωντανή τη φλόγα της πίστης μέσα τους ως την τελευταία τους ανάσα. Η Πολυξένη φύλαξε την παρθενία της ακέραιη σε όλη τη διάρκεια της επίγειας ζωής της και κοιμήθηκε ειρηνικά γύρω στο εκατοστό ένατο έτος μετά Χριστόν. Είχε διανύσει πορεία μακρά και κοπιαστική, γεμάτη δοκιμασίες, θαυμαστές σωτηρίες και ακούραστο πνευματικό μόχθο για χάρη του ονόματος του Χριστού.

Η αδελφή της Ξανθίππη επίσης κοιμήθηκε ειρηνικά σε προχωρημένη ηλικία, αφού πρόσφερε όλη τη ζωή της στο έργο της Εκκλησίας. Μέχρι την τελευταία τους πνοή και οι δύο δεν έπαψαν να στηρίζουν τις ασθενικές ψυχές μέσα στη χριστιανική ελπίδα και τη βεβαιότητα της σωτηρίας. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους στις είκοσι τρεις Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο, ενώ στη σλαβική παράδοση ο εορτασμός τους μετατίθεται μία ημέρα αργότερα.

Η ιστορία τους αποτελεί μια σπάνια μαρτυρία για το πόσο γρήγορα έφτασε το κήρυγμα του Ευαγγελίου ως τα δυτικά άκρα της τότε οικουμένης. Δύο αδελφές από αρχοντική ισπανική οικογένεια στάθηκαν ισάξιες των αποστόλων στη μακρινή τους πατρίδα. Η ζωή τους δένει με αόρατους δεσμούς την Ισπανία με την Πάτρα και τον πρωτόκλητο Ανδρέα.

Έτσι η Δύση και η Ανατολή ενώθηκαν μέσα από τη μαρτυρία αυτών των δύο γενναίων ψυχών.