Oshënar Gerasimi i Riu i Survias

Në shpellën pranë manastirit të Survias, një murg i përulur nga Leontari i Peloponezit derdhi lot lutjeje për shpëtimin e të gjithë racës së robëruar. Karroca e tij e ndershme më vonë do të shpëtonte fshatra të tëra nga karkalecat, nga murtajat dhe nga sëmundjet vdekjeprurëse që rrënuan banorët e Pelionit. Oshënar Gerasimi i Vogël, Mrekullibërës, lindi në mesin e shekullit të XVII në fshatin Leontari të Megalopolit, nga prindër të devotshëm, Teodori dhe Evangjelia. Kur fëmija ishte tetë vjeç, prindërit e tij ia dorëzuan një mësuesi për të mësuar shkronjat e shenjta dhe virtytin e besimit. Që në moshë të re ai e donte me një pasion të veçantë jetën e shenjtorëve dhe i studionte ato pandërprerë në heshtje. Kur u rrit, shkoi në manastirin e famshëm të Filosofos, i cili gjatë viteve të skllavërisë ishte një qendër e rëndësishme e arsimit grek dhe traditës orthodhokse. Atje u bë murg me emrin Gerasimi dhe mori një arsimim të thellë dhe formim shpirtëror pranë etërve me përvojë. Por shpirti i tij ishte i etur për më shumë stërvitje, për qetësi dhe për një njohje më të thellë me Zotin e dashurisë. Me një dëshirë të zjarrtë për Tokën e Shenjtë, ai mori shkopin e tij dhe u nis për të adhuruar vendet ku Krishti eci. Kur u kthye në zonën greke, filloi të udhëtonte si një apostull tjetër dhe predikoi fjalën e Perëndisë në fshatra dhe qytete. Kështu ai mbërriti në zonën e Makrinicës, në manastirin e famshëm të Shëns Triados Survias, i cili ishte ndërtuar nga Oshënar Dionisi i Olimpit rreth njëqind e pesëdhjetë vjet më parë. Aty vendosi të qëndrojë dhe të luftojë luftën e mirë të besimit dhe dashurisë për Zotin. Ai rinovoi të gjitha ndërtesat e manastirit dhe e riorganizoi atë mbi baza strikte asketike, me rregull dhe një program shpirtëror. Ai ishte veçanërisht i kënaqur me mjedisin e qetë të manastirit dhe klimën e bekuar të atij vendi. Por për shkak se ai kërkonte edhe më shumë paqe, gjeti një shpellë afër që u bë vendi i tij i fshehur i lutjes. Aty kaloi orë të tëra në heshtje, me lot të shumtë për shpëtimin e tij dhe të gjithë botës. Zoti, duke parë poshtërimin e tij, e stolisi me dhuratën e mrekullive dhe aftësisë dalluese. Ai shpesh largohej nga manastiri për hir të vëllezërve të robëruar në zonat përreth Makrinicës, Velestinos dhe Agisë. Në ato fshatra ai predikoi fjalën e Zotit, rrëfeu dhe prehte shpirtrat e lodhur nga pasionet me dashuri të madhe atërore. Ai i mbështeti grekët e robëruar që të mos konvertoheshin dhe të mbanin gjallë besimin ortodoks gjatë viteve të vështira të sundimit turk. Në Velestino, pranë kishës së Shën Athanasit, ai mbajti një qeli të vogël ku pushonte gjatë turneve të tij. Tempulli së bashku me qelinë u dogjën më vonë në bastisjen e Dramalis, kur revolucioni i Thesalisë u shtyp. Në fillim të vitit 1740, kur ishte në Velestinë, ndjeu fundin e tij dhe u kthye me nxitim në manastir. Ai donte të merrte frymën e fundit pranë vëllezërve që kishte ushqyer shpirtërisht për kaq shumë vite. Ai mblodhi rreth vetes gjithë vëllazërinë dhe me emocion të thellë u foli atyre për shpëtimin dhe dashurinë. Ai iu lut që ta falnin për çdo faj dhe t'i kërkonin Zotit falje për gjithçka. Me fjalë të thjeshta dhe atërore ai i mësoi ata të mos i shkelin urdhërimet e Perëndisë dhe të duan lutjen. Ai u tha atyre se lutja është biseda e gjallë e njeriut me Zotin dhe se ajo kurrë nuk duhet lënë pas dore. Ai i nxiti ata që të mos e neglizhonin sundimin e tyre, të kishin dashuri për njëri-tjetrin dhe të përdornin shpesh rrëfimin. Ai e krahasoi rrëfimin me çelësin e qiellit, pa të cilin askush nuk mund të hyjë në mbretërinë e qiejve. Ai i këshilloi ata të mos përfshiheshin në shqetësimet e kësaj bote dhe të mbanin gjithmonë në mendje kujtimin e vdekjes. Ai dha shpirtin e tij të shenjtë më katërmbëdhjetë shtator të vitit një mijë e shtatëqind e dyzet, si një njeri qiellor dhe një engjëll tokësor. Varri i tij ndodhet në manastirin Sourvias, i cili konsiderohet themeluesi i dytë pas Shën Dionisi. Shumë mrekulli, të shkuara dhe të tashme, raportohen nga pleqtë e manastirit dhe nga besimtarët nga zonat përreth. Të pushtuarit u liruan, gratë shterpë patën fëmijë dhe fshatrat u kursyen nga karkalecat pas një litanie të qerres së tij të nderit. Në Skopelos, banorët u kursyen nga një murtajë e tmerrshme dhe nga një sëmundje shkatërruese që kishte goditur hardhitë e tyre. Në Pinakates, Shën ndaloi me hirin e tij një vdekje të madhe që kishte hedhur në zi fshatin. Në Agios Gjergji të Velestinos, ai shpëtoi delet e një bariu të përulur vendas nga një shkatërrim i sigurt. Në Stefanovikio, ai eliminoi për mrekulli minjtë që po hanin të korrat e fermerëve. Megjithatë, ka edhe shumë mrekulli që ai bëri për banorët e vetë Makrinicës, ku kishte jetuar dhe ushtruar asket. Në pjesën më të lartë të fshatit ka qenë vetmia e tij e preferuar, vendi i lutjes së tij të fshehtë. Sot pikërisht aty ngrihet manastira e re e Shën Gerasimi, e cila nderon vazhdimisht kujtimin e tij. Çdo vit, në prag të mesditës së Rrëshajëve, besimtarët respektojnë një traditë lëvizëse në zonën e Phytokos, pranë Nea Jonia. Ikona dhe karroca e shenjtë e Shenjtorit barten në këmbë nga manastiri i Makrinicës në kishën e fshatit. Pasdite këndohet Mbrëmja e Madhe e festës dhe në mbrëmje vigjilja gjithë natën me gëzim të madh. Në mëngjes bëhet shërbesa solemne hyjnore, në prani të plakut të Manastirit të Shenjtë Flamouri të Pelionit.