Η Εμφάνιση της Παναγίας στον Άγιο Σέργιο του Ραντονέζ

Μέσα στη βαθιά νύχτα, ενώ ο Άγιος Σέργιος διάβαζε τον Ακάθιστο Ύμνο, μια φωνή ακούστηκε ξαφνικά να αναγγέλλει την έλευση της Παναχράντου. Λίγο μετά, το ταπεινό κελί του πλημμύρισε από φως λαμπρότερο από τον ήλιο, καθώς η Θεοτόκος εμφανίστηκε συνοδευόμενη από τους αποστόλους Πέτρο και Ιωάννη. Ο Άγιος Σέργιος του Ραντονέζ έζησε ανάμεσα στα χρόνια χίλια τριακόσια δεκατέσσερα και χίλια τριακόσια ενενήντα δύο, και υπήρξε ο μεγάλος φωτιστής της ρωσικής μοναστικής παράδοσης.

Εκείνη τη νύχτα, αργά την ώρα, βρισκόταν στο κελί του και ολοκλήρωνε τον συνηθισμένο κανόνα προσευχής προς την Παναγία. Όταν κάθισε για λίγο να αναπαυθεί, στράφηκε ξαφνικά προς τον μαθητή του, τον Άγιο Μιχά, και του είπε να μείνει άγρυπνος. Του ανήγγειλε ότι επρόκειτο να λάβουν μια θαυμαστή επίσκεψη από τον ουρανό.

Μόλις πρόλαβε να ολοκληρώσει αυτά τα λόγια, μια φωνή ακούστηκε καθαρά μέσα στη σιωπή της νύχτας. Η φωνή ανήγγειλε ότι η Πανάχραντος Δέσποινα πλησίαζε προς το ταπεινό μοναστικό κελί. Ο Άγιος έσπευσε αμέσως από το κελί του προς την είσοδο, με την καρδιά του να πάλλεται από ιερό δέος και προσμονή.

Εκεί ο χώρος φωτίστηκε ξαφνικά με μια λάμψη ασύγκριτη, που ξεπερνούσε κάθε φυσικό φως του ήλιου. Μπροστά του στάθηκε σε άφθαρτη δόξα η Μητέρα του Θεού, με τους αποστόλους Πέτρο και Ιωάννη στο πλευρό της. Ο Άγιος Σέργιος δεν μπόρεσε να αντέξει την υπερβολή της θείας θέας και έπεσε με ευλάβεια στο έδαφος.

Η Παναγία τον προσφώνησε με γλυκύτητα και του ζήτησε να μη φοβάται, γιατί τον είχε επισκεφθεί ως εκλεκτό της. Του φανέρωσε ότι η προσευχή του για τους μαθητές και για τη μονή του είχε γίνει δεκτή ενώπιον του Θεού. Του υποσχέθηκε ότι η μονή του θα ευημερούσε, όχι μόνο στη διάρκεια της ζωής του, αλλά και μετά την κοίμησή του.

Του βεβαίωσε επίσης ότι θα παρέμενε πάντοτε κοντά στο μοναστήρι, χορηγώντας πλούσια τα αναγκαία και προστατεύοντάς το από κάθε κίνδυνο. Μετά από αυτά τα λόγια, η Παναγία έγινε αόρατη και η λάμψη χάθηκε από το κελί. Ο Άγιος Σέργιος έμεινε για πολλή ώρα σε ανέκφραστη πνευματική αγαλλίαση και αδυναμία να μιλήσει.

Όταν συνήλθε, σήκωσε τον μαθητή του τον Άγιο Μιχά, ο οποίος είχε καταρρεύσει από τον τρόμο της θείας οπτασίας. Ο Άγιος Μιχά ρώτησε με αγωνία τον γέροντά του να του εξηγήσει το νόημα της θαυμαστής αυτής επισκέψεως. Ομολόγησε ότι η ψυχή του παραλίγο να βγει από το σώμα του εξαιτίας του δέους που τον είχε κυριεύσει.

Ο Άγιος όμως παρέμεινε σιωπηλός, και μόνο το φωτεινό πρόσωπό του φανέρωνε την πνευματική χαρά που πλημμύριζε την καρδιά του. Του ζήτησε να περιμένει για λίγο, καθώς η δική του ψυχή έτρεμε ακόμη μπροστά στο μεγαλείο του ουράνιου γεγονότος. Μετά από κάποια ώρα, κάλεσε κοντά του και άλλους δύο μαθητές, τους Αγίους Ισαάκ και Σίμωνα, για να τους μεταδώσει το βίωμα.

Τους διηγήθηκε με ευλάβεια όλη την οπτασία και την πολύτιμη υπόσχεση που είχε λάβει από τη Θεοτόκο. Όλοι μαζί έψαλαν με κατάνυξη παράκληση προς την Πανάχραντο Μητέρα του Κυρίου. Ο Άγιος Σέργιος πέρασε άυπνος το υπόλοιπο της νύχτας, αναπολώντας ξανά και ξανά τη θεία επίσκεψη.

Η εμφάνιση αυτή σημειώθηκε σε μια από τις Παρασκευές της νηστείας των Χριστουγέννων, το έτος χίλια τριακόσια ογδόντα πέντε. Έλαβε χώρα στο κελί του Αγίου, εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το παρεκκλήσι του Σεραπίωνος, μέσα στο ιερό μοναστήρι. Η ανάμνηση της θαυμαστής επισκέψεως φυλάχθηκε με ευλάβεια από τους μαθητές του Αγίου και μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά.

Όταν την πέμπτη Ιουλίου του έτους χίλια τετρακόσια είκοσι δύο ανακομίσθηκαν τα ιερά λείψανα του Αγίου, τοποθετήθηκε στον τάφο του μια εικόνα που εικόνιζε την Εμφάνιση της Θεοτόκου. Η εικόνα αυτή τιμήθηκε από τότε με εξαιρετική ευλάβεια από κλήρο και λαό. Το έτος χίλια τετρακόσια σαράντα έξι, ο μεγάλος ηγεμόνας Βασίλειος βρέθηκε πολιορκημένος μέσα στη μονή της Αγίας Τριάδος.

Τον περικύκλωναν τα στρατεύματα των ηγεμόνων Δημητρίου Σεμιάκα και Ιωάννου του Μοζάισκ, οι οποίοι αναζητούσαν τον θάνατό του. Όταν άκουσε ότι τον αναζητούσαν, πήρε στα χέρια του την ιερή εικόνα της Εμφανίσεως και συνάντησε τον ηγεμόνα Ιωάννη στη νότια θύρα του ναού. Του υπενθύμισε με πόνο την κοινή τους ευχή ενώπιον του Τιμίου Σταυρού και της εικόνας, στον τάφο του θαυματουργού Σεργίου.

Είχαν ορκισθεί να μη σκεφθούν ποτέ τίποτε κακό εναντίον των αδελφών τους μέσα στο ίδιο γένος. Λίγο αργότερα, ο μοναχός Αμβρόσιος της Τριάδος φιλοτέχνησε ξυλόγλυπτη απεικόνιση της θαυμαστής εμφανίσεως προς τον γέροντα. Ο τσάρος Ιωάννης ο Τρομερός πήρε μαζί του την εικόνα της Εμφανίσεως στην εκστρατεία του εναντίον του Καζάν, το έτος χίλια πεντακόσια πενήντα δύο.

Η πιο φημισμένη εικόνα φιλοτεχνήθηκε το έτος χίλια πεντακόσια ογδόντα οκτώ από τον οικονόμο της Λαύρας Ευστάθιο Γκολόβκιν. Την ζωγράφισε επάνω σε σανίδα της παλιάς ξύλινης λειψανοθήκης του Αγίου, η οποία αποσυναρμολογήθηκε όταν τα λείψανα τοποθετήθηκαν σε αργυρή θήκη. Μέσω αυτής της θαυματουργής εικόνας, η Θεοτόκος προστάτευσε επανειλημμένα τον ρωσικό στρατό σε δύσκολες ώρες.

Ο τσάρος Αλέξιος Μιχαήλοβιτς την παρέλαβε στην πολωνική εκστρατεία, το έτος χίλια εξακόσια πενήντα επτά. Το έτος χίλια επτακόσια τρία, η ιερή εικόνα συμμετείχε σε όλες τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Σουηδού βασιλιά Καρόλου του Δωδέκατου. Το έτος χίλια οκτακόσια δώδεκα, ο μητροπολίτης Πλάτων την έστειλε στη στρατολογία της Μόσχας ενάντια στους εισβολείς.

Μεταφέρθηκε στο πεδίο των μαχών κατά τον Ρωσοϊαπωνικό πόλεμο, το έτος χίλια εννιακόσια πέντε. Κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, βρισκόταν στο επιτελείο του ανώτατου αρχιστράτηγου, το έτος χίλια εννιακόσια δεκατέσσερα. Έτσι η ιερή εικόνα συνόδευε σταθερά τον λαό και τα στρατεύματα στις πιο κρίσιμες ιστορικές στιγμές, ως ορατό σημείο της προστασίας της Παναγίας.

Επάνω στον τάφο του Αγίου Μιχά ανεγέρθηκε ναός, ο οποίος εγκαινιάσθηκε τη δέκατη Δεκεμβρίου του έτους χίλια επτακόσια τριάντα τέσσερα. Ο ναός αυτός αφιερώθηκε στην Εμφάνιση της Παναγίας και των Αγίων Αποστόλων προς τον Άγιο Σέργιο του Ραντονέζ. Στις είκοσι επτά Σεπτεμβρίου του έτους χίλια οκτακόσια σαράντα ένα, ο ναός ανακαινίσθηκε και εγκαινιάσθηκε εκ νέου από τον μητροπολίτη Μόσχας Φιλάρετο.

Εκείνος είπε ότι με τη χάρη του Παναγίου Πνεύματος ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση του ιερού τόπου εις τιμήν της θαυμαστής εμφανίσεως. Πρόσθεσε ότι ο τόπος αυτός φυλάσσει τη μνήμη της ουράνιας επισκέψεως προς τον θεοφόρο πατέρα Σέργιο, με αυτόπτη μάρτυρα τον Άγιο Μιχά. Η ανάμνηση όμως αυτού του χαριτόβρυτου γεγονότος δεν περιορίζεται μόνο στον συγκεκριμένο ναό της μονής.

Ολόκληρο το μοναστήρι αποτελεί ζωντανό μνημείο εκείνης της θαυμαστής επισκέψεως της Θεοτόκου. Ο σκοπός του στους αιώνες που ακολούθησαν υπήρξε η εκπλήρωση της υποσχέσεως που έδωσε η ουράνια Επισκέπτρια. Σε ανάμνηση της επισκέψεως, ψάλλεται κάθε Παρασκευή Ακάθιστος Ύμνος προς την Παναγία μέσα στη μονή.

Στις είκοσι τέσσερις Αυγούστου τελείται ιδιαίτερη ακολουθία προς τιμήν της θαυμαστής εμφανίσεως της Θεοτόκου στον Άγιο.