Ο Διάκονος Εύπλος και το Ευαγγέλιο στον λαιμό

Ο Διάκονος Εύπλος βάδιζε προς τον τόπο του μαρτυρίου με το Ευαγγέλιο κρεμασμένο στον λαιμό του. Λίγο πριν τον αποκεφαλισμό, ζήτησε χρόνο και άρχισε να κηρύττει στο πλήθος, οδηγώντας πολλούς ειδωλολάτρες στην πίστη. Έζησε στα τέλη του τρίτου αιώνα μετά Χριστόν, όταν αυτοκράτορας ήταν ο Διοκλητιανός και ο διωγμός εναντίον των χριστιανών είχε απλωθεί σε όλη την οικουμένη.

Γεννήθηκε και υπηρέτησε ως διάκονος στην Κατάνη της Σικελίας, όπου κήρυττε με θερμή ζέση τον λόγο του Χριστού. Παντού όπου βρισκόταν, κρατούσε μαζί του το ιερό Ευαγγέλιο, και από αυτό διάβαζε στους πιστούς για τα θαύματα του Σωτήρα. Στήριζε με θάρρος τους διωκόμενους αδελφούς του και τους παρότρυνε να προτιμήσουν τα πιο φρικτά βασανιστήρια παρά να αρνηθούν την πίστη τους.

Τους θύμιζε τον λόγο του Παύλου, ότι όποιος υπομένει θα συμβασιλεύσει με τον Κύριο, ενώ όποιος Τον αρνηθεί θα αρνηθεί και Εκείνος. Η ακούραστη δράση του δεν πέρασε απαρατήρητη από τους ειδωλολάτρες της πόλης. Σύντομα τον κατήγγειλαν στον σκληρό έπαρχο Καλβισιανό, ο οποίος είχε λάβει εντολή να καταδιώκει κάθε χριστιανό που θα έβρισκε στην περιοχή του.

Όταν ο άρχοντας Πεντάγουρος έφτασε στην Κατάνη, διέταξε να συγκεντρωθεί όλος ο λαός στην πλατεία του Αχιλλέως για δημόσιο θέαμα. Παρέδωσε στον Καλβισιανό την εξουσία να βασανίζει και να θανατώνει όποιον ομολογούσε τον Χριστό. Οι στρατιώτες σκόρπισαν στους δρόμους και στα σπίτια, αναζητώντας κρυφούς πιστούς, και τελικά ένας υπηρέτης τους μίλησε για τον Εύπλο.

Τον βρήκαν σε μια φτωχική καλύβα να διαβάζει το Ευαγγέλιο και να διδάσκει όσους τον άκουγαν με προσοχή. Τον έδεσαν, του πήραν και το ιερό βιβλίο, και τον οδήγησαν δεμένο μπροστά στον έπαρχο για ανάκριση. Ο Καλβισιανός προσπάθησε με συζήτηση να τον πείσει ότι ήταν ανοησία να πιστεύει στον Τριαδικό Θεό.

Όμως ο διάκονος αποδείχθηκε ακαταμάχητος συνομιλητής και διέλυσε ένα προς ένα όλα τα επιχειρήματα του δικαστή. Του απάντησε με παρρησία ότι οι ψεύτικοι θεοί Δίας, Ασκληπιός και Άρτεμις δεν δημιούργησαν τίποτα, ενώ ο αληθινός Θεός έπλασε τον ουρανό και τη γη. Τότε ο έπαρχος, οργισμένος από την ηρεμία και τη σοφία του μάρτυρα, έδωσε εντολή να αρχίσουν αμέσως τα φρικτά βασανιστήρια εναντίον του.

Τον κρέμασαν ψηλά και έσχισαν τις σάρκες του με σιδερένια νύχια, ενώ εκείνος ύψωνε τα μάτια του στον ουρανό και προσευχόταν με θέρμη. Παρακαλούσε τον Κύριο να του χαρίσει δύναμη και να τον ντύσει με την αθάνατη στολή της αιώνιας ζωής. Τότε ακούστηκε φωνή από ψηλά, που τον ενθάρρυνε λέγοντας πως η αληθινή στολή ήταν ήδη ετοιμασμένη γι' αυτόν.

Ο Καλβισιανός, μη υποφέροντας την επιμονή του, διέταξε να τον χτυπήσουν με σιδερένια σφυριά στα σαγόνια και να του συντρίψουν τα γόνατα και τις κνήμες. Ο μάρτυρας, ενισχυμένος από τη χάρη του Θεού, ονόμαζε τα βασανιστήρια αυτά ιστούς αράχνης και προκαλούσε τον δικαστή να εφεύρει ακόμη σκληρότερα. Έπειτα τον έριξαν στη φυλακή με το Ευαγγέλιο κρεμασμένο στον λαιμό, σφραγίζοντας την πόρτα για να πεθάνει από την πείνα και τη δίψα.

Επτά ημέρες και νύχτες έμεινε εκεί, υποφέροντας από έντονη δίψα, και προσευχήθηκε στον Κύριο που ξεδίψασε άλλοτε τον λαό του Ισραήλ στην έρημο. Αμέσως ανέβλυσε μέσα στη φυλακή πηγή ζωντανού νερού και ο άγιος ξεδίψασε, δοξάζοντας τον φιλεύσπλαχνο Θεό για το θαύμα. Όταν οι στρατιώτες άνοιξαν τη φυλακή, έμειναν έκπληκτοι βλέποντας ολόκληρο τον χώρο γεμάτο νερό από το θαύμα.

Ο άγιος άπλωσε τα χέρια του πάνω από το νερό, και εκείνο εξαφανίστηκε αμέσως μπροστά στα μάτια τους. Οι στρατιώτες ομολόγησαν μεταξύ τους ότι μεγάλος είναι ο Θεός τον οποίο υπηρετεί ο Εύπλος με τόση πίστη. Τον οδήγησαν ξανά στον Καλβισιανό, ο οποίος εξεπλάγη βλέποντάς τον ακμαίο, σαν να επέστρεφε από συμπόσιο και όχι από φυλακή.

Του πρότεινε για τελευταία φορά να προσκυνήσει τα είδωλα πριν χάσει το κεφάλι του από το ξίφος του δημίου. Ο διάκονος απάντησε με σταθερότητα ότι κανείς λογικός άνθρωπος δεν αφήνει το φως για να περπατήσει μέσα στο σκοτάδι. Τότε ο έπαρχος διέταξε να του ξεριζώσουν τα αυτιά με σιδερένια άγκιστρα και να τον καταδικάσει σε αποκεφαλισμό.

Στον τόπο της εκτέλεσης, ο μάρτυρας ζήτησε χρόνο για προσευχή και άνοιξε ξανά το Ευαγγέλιο που πάντοτε κρατούσε κοντά του. Άρχισε να διαβάζει στο πλήθος για τα θαύματα του Χριστού, και πολλοί ειδωλολάτρες φωτίστηκαν από το φως της αλήθειας. Η μαρτυρική του τελείωση συντελέστηκε την ενδέκατη ημέρα του μηνός Αυγούστου, και έκτοτε πολλά θαύματα γίνονταν στον τάφο του.