Η Οσία Σοφία της Κλεισούρας

Έζησε πενήντα ολόκληρα χρόνια μέσα στο παγωμένο τζάκι ενός ερημωμένου μοναστηριού, αλείφοντας με στάχτη το πρόσωπό της. Όταν το καράβι των προσφύγων κινδύνευε να βυθιστεί, εκείνη ζήτησε από την Παναγία να πνιγεί η ίδια για να σωθούν όλοι οι συγχωριανοί της. Η Οσία Σοφία Χοτοκουρίδου γεννήθηκε το χίλια οκτακόσια ογδόντα τρία στο χωριό Σαρή ποπά του Πόντου, κοντά στην Τραπεζούντα.

Παντρεύτηκε τον Ιορδάνη Χοτοκουρίδη και τρία χρόνια αργότερα έφερε στον κόσμο ένα μικρό αγοράκι. Όμως η ζωή της σύντομα γέμισε με ασύλληπτο πόνο και βαριές απώλειες. Δύο χρόνια μετά, το παιδί της βρήκε φρικτό θάνατο όταν κατασπαράχθηκε από χοίρους στην ύπαιθρο.

Λίγο αργότερα οι Τούρκοι πήραν τον σύζυγό της στα τάγματα εργασίας και εκείνος δεν επέστρεψε ποτέ στο σπίτι. Η νεαρή χήρα δεν λύγισε από τις τόσο μεγάλες συμφορές που έπεσαν επάνω της. Κατέφυγε στα άγρια βουνά του Πόντου και άρχισε να ζει ασκητικά με αυστηρότατη νηστεία.

Εκεί της φανερώθηκε ο Άγιος Γεώργιος και την προειδοποίησε για επιδρομή των Τσετών στην περιοχή. Η Σοφία έτρεξε αμέσως και ειδοποίησε τους συγχωριανούς της, οι οποίοι κρύφτηκαν έγκαιρα και γλίτωσαν από βέβαιο θάνατο. Στην ανταλλαγή των πληθυσμών το πλοίο που μετέφερε τους πρόσφυγες στην Ελλάδα έπεσε σε φοβερή θαλασσοταραχή.

Η Σοφία έβλεπε με τα μάτια της ψυχής της τα κύματα γεμάτα Αγγέλους και την ίδια την Παναγία. Παρακάλεσε τη Θεοτόκο να πνιγεί η ίδια, αρκεί να σωθούν όλοι οι αθώοι ταξιδιώτες του καραβιού. Η Παναγία τους έσωσε όλους και ο καπετάνιος έλεγε με θαυμασμό ότι κάποιον άγιο είχαν μέσα στο πλοίο.

Οι χωριανοί απάντησαν χωρίς δισταγμό ότι αυτή ήταν η ταπεινή Σοφία που έσωσε τις ζωές τους. Το χίλια εννιακόσια είκοσι επτά, με παρότρυνση της ίδιας της Παναγίας, έφτασε στην Κλεισούρα της Καστοριάς. Εγκαταστάθηκε στην Ιερά Μονή του Γενεθλίου της Θεοτόκου, όπου έζησε ασκητικά για σχεδόν μισόν αιώνα ολόκληρο.

Εκεί συνάντησε τον ενάρετο ιερομόναχο Γρηγόριο από το Άγιον Όρος, ο οποίος την κατάρτισε στη μοναχική ζωή. Παρέμεινε λαϊκή και φορούσε πάντοτε τα μαύρα της χηρείας και της σκληρής ασκητικής της παλαίστρας. Καθόταν πάνω στο κρύο τζάκι και άλειφε το πρόσωπό της με στάχτη, για να μη φαίνεται καθόλου η ομορφιά της.

Τα περισσότερα χρόνια τα πέρασε ολομόναχη, αφού το μοναστήρι είχε ερημώσει και δεν υπήρχαν πλέον μοναχοί εκεί. Υπέμενε αγόγγυστα τους δριμύτατους χειμώνες της περιοχής, με τη θερμοκρασία να πέφτει στους δεκαπέντε βαθμούς κάτω από το μηδέν. Όταν οι ευσεβείς χριστιανοί την παρακαλούσαν ν᾽ ανάψει φωτιά, εκείνη φώναζε ένα μακρόσυρτο και αποφασιστικό όχι.

Κυκλοφορούσε πάντοτε ξυπόλητη, ενώ τα ρούχα της ήταν κουρελιασμένα και εντελώς ανεπαρκή για το βαρύ ψύχος της Κλεισούρας. Όσοι της χάριζαν καινούρια ρούχα, εκείνη δεν τα φορούσε ποτέ αλλά τα μοίραζε στους φτωχούς και αναγκεμένους. Κοιμόταν επάνω σε άχυρα, έχοντας τοποθετήσει από κάτω σουβλερές πέτρες για να σκληραγωγεί ακόμη περισσότερο το ταλαιπωρημένο σώμα της.

Δεν λουζόταν ποτέ και τα μαλλιά της είχαν σκληρύνει τόσο πολύ, ώστε χρειάστηκε να τα κόψει με ψαλίδι για πρόβατα. Παρ᾽ όλη αυτή την αυστηρότητα προς τον εαυτό της, το κεφάλι της ευωδίαζε με τρόπο εντελώς θαυμαστό και υπερφυσικό. Το φαγητό της ήταν λιτότατο και περιοριζόταν σε μανιτάρια, αγριόχορτα, φτέρη, φύλλα δέντρων και λίγη μουχλιασμένη ντομάτα τουρσί.

Τα σαββατοκύριακα πρόσθετε μια κουταλιά λάδι στο πιάτο της, ενώ έτρωγε και κονσέρβες ψαριού γεμάτες μούχλα ένα δάχτυλο. Χρησιμοποιούσε παλιά σκουριασμένα ορειχάλκινα σκεύη, χωρίς ποτέ να πάθει το παραμικρό από τις εξαιρετικά σκληρές συνθήκες της διαβίωσης. Νήστευε και με τα δύο ημερολόγια, για να μη σκανδαλίζει κανέναν, και απαντούσε στους επικριτές της παιδεύω το σαρκίο μου.

Όμως αυτή η αυστηρή ασκήτρια ήταν εξαιρετικά γλυκιά και επιεικής με όλους τους άλλους ανθρώπους γύρω της. Δεν κρατούσε ούτε μία δραχμή από τα χρήματα που της έδιναν, αλλά τα φύλαγε για να βοηθήσει τους αναγκεμένους. Νουθετούσε τις κοπέλες που είχαν παραστρατήσει, φρόντιζε να παντρευτούν και τις προίκιζε από τα χρήματα που συγκέντρωνε.

Ανέθετε πάντοτε στην Παναγία την προστασία τους, λέγοντας με τη γλυκιά ποντιακή της προφορά ότι η Παναγία δεν θα τις χάσει. Αγαπούσε επίσης τα ζώα και είχε μια αρκούδα που έπαιρνε τροφή μέσα από τα ίδια της τα χέρια. Τα πουλάκια φτερούγιζαν γύρω της όταν προσευχόταν, σαν να ζούσε ξανά στον Παράδεισο πριν από την πτώση.

Το χίλια εννιακόσια εξήντα επτά αρρώστησε βαριά από σκωληκοειδίτιδα και διπλωνόταν στα δύο από τους αφόρητους πόνους. Δεν δέχτηκε ποτέ γιατρό και έλεγε με βεβαιότητα ότι θα έρθει η ίδια η Παναγία να την πάρει από τον πόνο. Τότε της φανερώθηκε η Θεοτόκος μαζί με τον αρχάγγελο Γαβριήλ και τον Άγιο Γεώργιο μέσα στο φτωχικό της κελί.

Της είπαν ότι θα της κάνουν επέμβαση, και πράγματι η Σοφία θεραπεύτηκε εντελώς από εκείνη την επικίνδυνη και βαριά αρρώστια. Έδειχνε αργότερα την τομή στο σώμα της που είχε κλείσει μόνη της, μαρτυρώντας έτσι το θαύμα της Παναγίας. Η Οσία Σοφία, η ασκήτισσα της Παναγιάς όπως την αποκαλούσαν, κοιμήθηκε εν Κυρίω στις έξι Μαΐου του χίλια εννιακόσια εβδομήντα τέσσερα.

Η πρώτη ανακομιδή των ιερών λειψάνων της έγινε το χίλια εννιακόσια ογδόντα ένα και αυτά ευωδίαζαν θαυμαστά. Η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία την κατέταξε στις αγιολογικές δέλτους το δύο χιλιάδες έντεκα, αναγνωρίζοντας επίσημα την αγιότητά της. Την πρώτη Ιουλίου του δύο χιλιάδες δώδεκα έγινε η επίσημη ανακήρυξή της από τον Οικουμενικό Πατριάρχη στην Καστοριά.

Έτσι η ταπεινή ποντιακή ψυχή αναδείχθηκε σε μεγάλη ασκήτρια και πρότυπο αγιότητας για ολόκληρη την Ορθόδοξη Εκκλησία. I'll save this as `05_06_Οσία_Σοφία_της_Κλεισούρας_Ελληνικά_Καθαρά.