Kronikat e mjekësisë në shekuj
apo vite, ato që përbëjnë historinë
e mjekësisë, janë të mbushura me
ngjarje, në të cilat mjekët kanë
luftuar me vdekjen për t’i rrëmbyer
asaj nga duart atë që ka dhuruar
Zoti: jetën.
Dr. Janko Theodhosi, mjek 1
shquar, që shërbeu kryesisht në
Spitalin Ushtarak në Tiranë, 1
kujtonte gjithnjë këto ngjarje fry-
mëzuese. Mbi të gjitha ai entuziaz-
mohej nga mjeku francez Ambroise
Pare, 1 cili në luftën Franko-Pru-
Silane bëri një punë të madhe,
heroike mjekuese me ushtarët e
plagosur francezë, sidomos me fra-
ktura dhe shpëtoi nga vdekja mijë-
ra prej tyre. Pas luftës atë e dekoroi
vetë mbreti 1 Francës, i cili, duke 1
vënë kurorën mbretërore, 1 tha: tani
besoj se mbretin tënd do ta mjekosh
më mirë sesa ushtarët në frontin e
luftës. Përgjigjja e mjekut ishte be-
fasuese për mbretin. Nuk është e
mundur, madhëri, sepse unë ushta-
rët i kam konsideruar të gjithë
mbretër.
Dr. Janko Theodhosi thoshte
“vetëm” në rrethe shumë të ngu-
shta miqsh të vërtetë: Përpara Zotit
edhe mjekët janë të barabartë: si
ushtari më 1 thjeshtë, ashtu dhe
gjenerali më 1 lartë. Dhe kjo e
udhëhoqi atë gjatë gjithë veprim-
tarisë mjekësore, gjatë gjithë jetës
së tij të përkushtuar në shërbim të
jetës së njerëzve.
x * kx
Dr. Janko Theodhosi lindi në
Ohër, në familjen e një juristi.
Arsimin fillor dhe të mesëm i kreu
në Manastir dhe pastaj shkoi në
Universitetin e Athinës ku diplo-
mohet më 1919 në mjekësi. Dëshira
Të njohim personalitetet e shquara intelektuale Orthodhokse
Dr. Janko Theodhosi
e tij ishte që të formohej sa më
thellë e shkencërisht në profesionin
e mjekut. Për këtë arsye kryen në
vitet 1920-1925, në Universitetin
Sorbonës, në Francë, një spe-
cializim 5-vjeçar në fushën e sëmu-
ndjeve të brendshme. Ndërmjet
mjekëve të rinj francezë dhe të huaj
al u dallua për aftësi të mëdha dia-
gnostikuese dhe nuhatje klinike.
Këto elemente, në saje të studi-
meve të shumta, i zhvilloi gjatë
gjithë jetës. Ai lexonte e studionte
vazhdimisht në disa gjuhë të huaja.
Pati oferta për të qëndruar në
Francë, por dëshira e tij e zjarrtë
ishte që të kthehej në Shqipëri dhe
t’i shërbente popullit të tij.
Kështu, pas këtij specializimi të
gjatë, tashmë mjek 1 formuar,
kthehet në Shqipëri dhe vendoset
në kryeqytet. Ishte viti 1927. Në
Tiranë fillon aktivitetin e tij mje-
kësor si patolog. Ai bashkëpunoi
me farmacistin e njohur tiranas,
Athanas Shundi, si dhe me mjekët
e shquar Sabri Tefiku e Ismail Tar-
tari.
Në këtë kohë dr.Theodhosi
bëhet një nga themeluesit e spitalit
të Tiranës, 1 cili u vendos fillimisht
në një godinë pranë kullës së
sahatit. Për kushtet që ishin, nuk u
mjaftua duke punuar vetëm si
patolog, por punoi dhe si reanima-
tor pranë kirurgut O. Jonuzi. Për
të gjithë aktivitetin e tij, ai u vlerësua
shumë nga profesorët e mëdhenj
austriakë, Deng dhe Braur.
Dr. Theodhosi mbeti mik 1 të
sëmurëve dhe 1 familjeve tiranase,
të cilave u shërbente me vetëmo-
him, ai u vlerësua në mënyrë të
merituar nga të gjithë.
Si një intelektual 1 përparuar, ai
u angazhua me problemet e kohës.
Për mjekësinë shkruante në shty-
pin e kohës si në atë të vendit, edhe
atë të huaj. Al argumentoi dhe pro-
jektoi ngritjen e spitaleve dhe të
ambulancave.
Në nëntor 1944, fill pas çlirimit
të Tiranës, dr. Janko Theodhosi
ishte një nga mjekët e parë të Spita-
lit të përgjithshëm Ushtarak, ku
punoi derisa doli në pension më
1964, por pa u veshur ushtarak.
Detyrën e shefit të patologjisë
në spitalin ushtarak c kreu me
profesionalizëm dhe kompetencë.
U dallua përsëri si konsulent 1
patologjisë, anëtar 1 përkushtuar 1
komisionit të mjekëve, si dhe 1 kë-
shillit shkencor të mjekëve të këtij
institucioni. Karriera e tij profe-
sionale karakterizohet nga studimi,
vrojtimi 1 vazhdueshëm, pasurimi 1
njohurive klinike, si dhe ndihma e
madhe që u jepte kolegëve mjekë,
me të cilët ishte 1 kujdesshëm dhe
komunikues. Fitoi gradën kandidat
i shkencave, por përsëri ishte modest
dhe vlerësonte suksesin e kole-
gëve.
Me mjetet diagnostike shumë të
kufizuara që disponoheshin, por
edhe me intuitën e tij klinike, vuri
diagnozat e sëmundjeve të rralla,
si kala-azari, sarkoidozës, lupusit
eritematoz dhe i mjekoi me sukses
ato.
Dr. Theodhosi ndërmerrte dhe
shumë nisma. Gjatë luftës për çli-
rimin e Tiranës dha një ndihmesë
të jashtëzakonshme në ndihmë të
të plagosurve, duke e shndërruar
kinemanë “Rozafa” në një spital të
improvizuar. Dhe ali mjekonte vetë
të plagosurit, si dikur Ambroise
Pare dhe mjekët e tjerë të shquar,
për të cilët thoshte se duhet të fry-
mëzojnë mjekët e rinj.
Dr. Theodhosi ishte një famil-
jar shembullor. Një nga tre djemtë
e tij dëshironte të bëhej mjek. Dhe
vërtet, Nuni, djalli tij i madh, u bë
kirurg dhe onkolog 1 shquar. Punoi
në disa qytete të vendit dhe së fu-
ndi në Tiranë, në spitalin e Onko-
logjisë. Ai zbatonte porosinë e të
atit: Të jesh mjek, nuk do të thotë
të kesh vetëm një zanat, por të jesh
misionar në shërbim të të sëmurë-
ve dhe njerëzve në nevojë, pavarë-
sisht nga rangu që kanë.
Për meritat e tij, Dr. Janko
Theodhosi është dekoruar nga
Kuvendi Popullor me Urdhrin e
Punës të Klasit I. Ndërsa Këshilli
Bashkiak i Tiranës, për vlerat e lar-
ta qytetare dhe intelektuale, 1 dha
titullin “Mirënjohja e Qytetit”. Po
kështu, në vitin 2012, pas vdekjes,
u dekorua edhe nga Presidenti 1
Republikës.
Ndonëse Dr. Janko Theodhosi
nuk është me origjinë tiranase, por
ushtroi aktivitetin e tij mjekësor në
këtë qytet, ai u integrua plotësisht
me komunitetin e Tiranës.
Kontributi 1 Dr. Janko Theo-
dhosit është i paharruar dhe ai
mbetet një figurë e nderuar dhe ta-
ni që kanë kaluar 40 vjet nga vdek-
ja e tij më 1968. Ai erdhi në Tiranë
si jabanxhi dhe u bë shembull 1
shkëlqyer i qytetarisë dhe bujarisë.
Në kujtimin e të gjithëve, ai
mbetet një mjek 1 shquar, një shken-
cëtar 1 vërtetë dhe një humanist 1
madh.
Prof. Dr. Robert Andoni
Kryetar i Lidhjes së Intele-
ktualëve Orthodhoksë të
Shqipërisë