Lindja e Krishtit – Lajm
shpëtimi për njeriun
1) Historiku i kremtimit të Krishtlindjes
Kjo e kremte e madhe e Krishterimit, e njohur me emrin Epifania, deri në
shek. IV festohej së bashku me Pagëzimin e Krishtit, më 6 Janar. Nga fundi i
shek. IV, Epifania filloi të ndahej në festat e tjera, siçishin: Lindja e Krishtit (25
Dhjetor), Mbledhja e Hyjlindëses (26 Dhjetor), Rrethprerja e Zotit (1 Janar)
dhe Pagëzimi 1 Krishtit (6 Janar).
Në Perëndim, në Romë, rreth vitit 354, filloi të kremtohej për herë të parë
më 25 Dhjetor Krishtlindja veç nga Epifania. Shkaku kryesor ishte se në këtë da-
të idhujtarët festonin lindjen e diellit të pamposhtur (lat. Dies Natalis Solis
Invicti). Me shumë kuptim dhe urtësi Kisha paraqiti si kontrast Lindjen e Krishtit
si Dielli i Drejtësisë (Përlëshorja e Krishtlindjes… 7y të të falen, Diellit të Drej-
tësisë), që është Dielli dhe Drita e vërtetë, 1 Cili, me ardhjen e Tij, ndnçoi gjithë
njerëzit që ndodheshin nën hijen e vdekjes. Ky lloj festimi – përveç Armenisë, ku
ende edhe sot festojnë bashkë më 6 Janar Epifaninë (Lindjen dhe Pagëzimin), –
gradualisht u përhap edhe në Lindje. Fillimisht, nga shën Vasili i Madh e Grigor
Theologu, hyri para vitit 379 në krahinën e Kapadokisë, pastaj në Konstandinopojë
nga Grigor Theologu, pas vitit 380, në Sin nga shën Joan Gojarti më 386; në Egjipt
rreth vitit 430 në kohën e shën Kirilit të Aleksandrisë e nga mesi i shek. V deri
në dekadat e para të shek. VI në Jerusalem dhe në gjithë Kishat e Palestinës.
Për stabilizimin e këtyre festave në Lindje kontribuuan edhe Etërit e Mëdhenj
të Kishës me fjalimet dhe veprat e tyre, kryesisht ata kapadokas, si shën Vasili
i Madh e Gngor Theologu – të cilët propozuan që Krishtlindja të quhej Theofani
(PG 31, 1472, PG 36, 313). – Joan Gojarti, Grigori i Nisës etj. Përfundimisht,
emri Theofani iu dha festës së Pagëzimit të Krishtit duke e lidhur me ngjarjen,
gjatë së cilës u shfaq në botë e gjithë Trinia.
2) Lindja e Krishtit – Fillimi i caktimit të epokave Sos: i E ) Kindy u Por kur u mbush koha, Perëndia dërgoi të
Kur Lindi Jisu Krishti, shteti zyrtar romak kishte adoptuar si datë fillestare të Biri 5 lindi , e dh 5 jsht i
përcaktimit të kohës dhe numërimit të viteve, vitin kur u ndërtua Roma. Rreth IN, qe “ndi prej gruaje, © qese Të
shek. VI pas Lindjes së Krishtit Dionisi i Vogël – një murg në Perëndim -pro- || ligj, që të shpërblejë ata që ishin nën ligj, që të
pozoi që të ndryshonte kj o mënyrë € llogarit es dhe përcaktimit të viteve dhe të marrin birësinë. Edhe me qenëse jemi bij,
zëvendësohej me vitin e Lindjes së Krishtit. Pasi kreu përllogaritjet, ai paraqiti e e E I I, Të Aq
propozimin e tij, i cili u adoptua nga shteti romako-bizantin dhe nga e gjithë bota Perëndia der, 801 Shp irtin e Birit të tij në zemrat
e krishterë e deri më sot. tuaja, që thërret: Ava, o Atë. Prandaj, nuk je
Në dekadat e fundit shkencëtarë të fushave të ndryshme kanë arritur në së Lele DR SE ee
përfundimin se Dionisi kishte gabuar në përllogaritjet e tij me 5-7 vjet. Kështu më shërbëtor, po bir: dhe nëse je bir, je edhe
rezulton se Krishti ka lindur 5-7 vjet më përpara vitit të përcaktuar nga ai. Kuru jj trashëgimtar i Perëndisë me anë të Krishtit.
(vijon në faqen 2) (Gal. 4:4-7)
Lindja e Krishtit –
Lajm shpëtimi për njeriun
(vijon nga faqja 1)
vu në dukje gabimi, për arsye praktike, u pa më
e arsyeshme (sepse duhej të korrigjoheshin e të
ndryshonin data dhe vite pa fund dhe pasojat do
të ishin çekurlibruese në mjaft fusha të shken-
cës, por edhe në aspekte të ndryshme të jetës
dhe shoqërisë modeme), që të vazhdojë sistemi 1
numërimit të viteve ashtu siç ka qenë.
3) Lajm shpëtimi për njeriun
Lindja trupore e Zotit Krisht është
konsideruar nga shën Joan Gojarti si baza dhe
pikënisja e gjithë festave, sepse në Lindjen e
Zotit bazohen të gjitha të kremtet e tjera që kanë
lidhje me personin e Krishtit. Sepse, pa Lindjen
e Krishtit, nuk do të ekzistonte Ngjallja, por edhe
pa Ngjalljen nuk do të plotësohej synimi 1 Lindjes
dhe mishërimit të Zotit dhe Shpëtimtarit (EME
35, 206).
Në të njëjtën kohë, kur miliona njerëz
vazhdonin të shkujdesur jetën e tyre me ritmet
e saj, brenda në një stallë, në shpellën e një fsha-
ti të robëruar, lindi Krishti. Që prej asaj nate
lindi në botë diçka e re për gjithë njerëzimin:
mundësia e shpëtimit dhe e një jete të re.
Që prej asaj nate filloi realizimi 1 botës së re, 1
Mbretërisë së Qiejve. Shumë pak njerëz
morën mesazhin kur Ai lindi. Perëndia
u zbuloi atyre lajmin gazmor se erdhi në
botë Krishti, 1 shumëprituri prej gjithë
brezave njerëzorë në shekuj, Al që do
të shpëtonte mbarë njerëzimin (Lik.
2:10-18).
Padyshim, Lindja e Krishtit është një
ngjarje historike – më e rëndësishmja në
historinë e botës – që ndodhi në kohë
dhe vend konkret, në kohën e perandorit
romak, Oktavian Augusti (27 para
Krishtit – 14 pas Krishtit), e mbretit të
Judesë, Herodit të Madh (37 – 4 para
Krishtit), në Palestinën e sotme. Un-
gjillorët këmbëngulnin duke theksuar
ngjarjen historike, sepse donin që të
përçonin mesazhin dhe të vërtetën se Jisu
Krishti ishte person real, 1 vërtetë, jo inekzistent
apo imagjinar. Prandaj edhe Lindja dhe Ngjallja
e Tij janë të vërteta.
Por, megjithatë, si ngjarje, Lindja e Krishtit
mbetet mister 1 pashpjegueshëm, që nuk arrin
ta kuptojë apo analizojë as mendja e as shkenca
dhe teknologjia, sado të përparuara qofshin ato.
Ne pranojmë dhe besojmë se ekziston Perëndi-
njeriu: Perëndi i përsosur dhe njeri 1 përsosur në
një person, në atë të Jisu Krishtit, por është mi-
ster shumë 1 madh mënyra se si u bashkuan kë-
to dy natyra – hyjnore dhe njerëzore – në një
person. Sigurisht që ky bashkim është 1 papër-
sëritshëm. Ndodhi vetëm një herë dhe vetëm
në personin e Jisu Krishtit. Duhet sqaruar se
ngjarja historike nuk hedh poshtë misterin, por
edhe misteri nuk zhduk dhe as zhbën historinë.
Gjatë festës së Krishtlindjes kremtojmë Lindjen
e Zotit dhe Shpëtimtarit Krisht në botë dhe
njëkohësisht 1 përjetojmë mistikénsht në zemrën
dhe tërë qenien tonë të gjitha këto ngjarje.
Lindja trupore e Zotit nuk është diçka që
mund të analizohet apo të shpjegohet me meto-
da dhe eksperimente shkencore, me hipoteza,
ngarkesa emocionale dhe mendime shpresëta-
re. Kisha, nëpërmjet Himnologjisë së saj, na
tregon një rrugëzgjidhje për këtë: “Nuk e nxë
misteri kërkimin, vetëm me besim të gjithë e
lavdërojmë, së bashku me Hyjlindësen thë-
rresim: o Zoti pashpjegueshëm, lavdi më Ty”
(Mëngjesorja e Krishtlindjes, Lavdërimet).
Mishénmi i Birit të Perëndisë është padyshim
misteri 1 dashurisë dhe njeridashjes hyjnore.
Vetëm njeriu besimtar që bën pjesë në Trupin e
Krishtit nëpërmjet Pagëzimit, Kungimit hyjnor
dhe pjesëmarrjes aktive në misteret e Kishës,
mund ta përjetojë. Sepse Lindja e Zotit Krisht
është njëkohësisht mister 1 hyjnizimit të vetë nje-
riut, duke u bërë në këtë mënyrë pjesë e Trupit
mistik të Krishtit, që është Kisha. Nëpërmjet
besimit, pranimit të ngjarjes dhe pjesëmarrjes
aktive në jetën e Kishës mund t’i afrohemi mis-
tent dhe të shijojmë rezultatet pozitive që mbart
dhe transmeton vetë Ardhja e Zotit në botë.
Shumë nga Etërit e mëdhenj të Kishës e nde-
ruan dhe lavdëruan me vepra e himne. Të tjerë
u përpoqën që të analizojnë, të komentojnë e të
transmetojnë theologjikisht këtë mister të madh.
Shën Athanasi 1 Madh – një nga të parët që u
mor me këtë çështje – në veprën e tij Fjalim rreth
mishërimit (vepër e shkruar midis viteve 317-
319), shpjegon se qëllimi 1 mishërimit të Zotit
ishte 1 dyfishtë: sé pan, nkthimi 1 njenut në situ-
atën e pavdekësisë, që humbi me rënien e tij në
mëkat dhe, së dyti, ridhënia e aftësisë njeriut që
të njohë Perëndinë e vërtetë. Fraza që përmban
gjithë esencën e shën Athanasit për mishërimin
është: Perëndia u bë njeri, me qëllim që
njeriu të hyjnizohet (PG 25, 192 B).
Mendimin e tij e adoptoi qysh herët edhe Ki-
sha dhe kjo përbën një të vërtetë, se mishërimi 1
personit të dytë të Trinisë së Shenjtë ka si qëllim
kryesor hyjnizimin e natyrës njerëzore. Kjo është
dëshira e Perëndisë: që të gjithë ne njerëzit të hyjnizo-
hemi me hinin e Perëndisë. Kjo duhet të jetë edhe
dëshira dhe perspektiva e njenut në jetën e tij.
Arkimandrit Kozma Sovjani