Doli në qarkullim libri “Vepra ndërtuese –
Mitropolia e Gjirokastrës”, vëllimi I dhe II Krijohen
dy mitropoli Ditët e fundit ka datë në qarkullim libri “Vepra ndërtuese Parathënia e Vëll, I
– Mitropolia e Gjirokastrës”, vëllimi I dhe H, botim i Kishës e e, . – Sh té 8 ne
Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë. Ky botim është nëtri Pas rrëzi mit te regjimit ateist në Shqipëri Cr Cj Ad.
gjukë, shqip, greqisht dhe anglisht dhe është mjaft i pasur (1991), mbledhjet adhuruese të orthodhokséve . .
me informacione e fotografi. Po botojmë parathënien e librit, filluan të kryhen në kishat gjysmë të shkatërruara Mitropolia
shkruar nga Kryepiskopi t Tiranës, Durrësit dhe i Gjithë
Shqipërisë, Prof. Dr. Anastasi. (Vijon në faqen 12) aces e Apollonisé
Doli në qarkullim libri “Vepra ndërtuese –
Mitropolia e Gjirokastrës”, vëllimi I dhe II
(Kijon nga faqja 1)
që kishte lënë rrebeshi 1 persekutimit të
pareshtur shumëvjeçar, në gërmadhat e kishave
të vjetra ose në qiell të hapur, nën hijen e
pemëve të mëdha. Pra, ndëriimi 1 vendeve të
reja të kultit ishtë nevojë urgjente, E nisëm me
vendosjen e kishave parafabrikate, vazhduam
me rindërtimin dhe restaurimin e kishave
ekzistuese dhe ecëm më tej me ndërtimin e
kishave të reja.
Gjatë sundimit otoman, orthodhoksët ishin
të detyruar të ndërtonin kisha të thjeshta nga
ana arkitekturore. Nga pamja e jashtme ato
duhej të shkriheshin me banesat e tjera. Në
periudhën e re të lirisë, paralelisht me stilin e
bazilikës së thjeshtë ose trineféshe, u ndërtuan
edhe shumë kisha me kube, sipas traditës
bizantine. Kjo përpjekje ndërtuese u shtri në të
gjitha krahinat e Shqipërisë, aty ku ekzistonin
komunitete orthodhokse. Njëkohësisht kemi
realizuar ndërhyrje tërësore restauruese dhe një
sërë punimesh të karakterit shpëtues dhe
mirëmbajtës jo vetëm në kishat e shpallura
“Monument Kulture”, por edhe në të tjera që
kanë vlera arkitektonike, artistike dhe historike.
Për të parat, përpjekja ishte më e ndërlikuar
dhe kërkuese, dukë marrë parasysh se më parë
duheshin bërë studimet shkencore përkatëse
dhe, në vazhdim, të zhvillohej procedura delikate
ë restaurimit nga ekipe të kualifikuara sipas
kritereve shkencore që janë në fuqi në Evropë.
Qëllimi i këtyre ndërhyrjeve ka qenë
mënjanimi i dëmtimeve që mund të çonin në
shkatërrimin tërësor ose pjesor të kishave, si
dhe rikthimi 1 funksioneve fillestare të tyre.
Përveç veprës rindërtuese të vendeve të
adhurimit, të godinave në shërbim të ve-
primtarisë shpirtërore dhe administrative të
Kishës dhe për zhvillimin e veprës së saj
arsimore e sociale, Kisha Orthodhokse ka re-
alizuar edhe vepra me dobishmëri publike.
Bëhet fjalë për vepra të shumëllojshme:
përmirësime rrugësh, ndërtime rrjetesh të
ujësjellësve, ndërhyrje në rrjetet e elektnfikimit,
mbështetje dhe rikonstruksione të shkollave
publike dhe vepra të tjera, të shumta e të
larmishme. Ky program 1 gjerë ndërtimi u
realizua në një kohë kur Shqipëria ndodhej në
trazira politiko-shogérore, rënie ekonomike,
pasiguri, ndërsa Kisha Orthodhokse në Shqipëri
përballej me reagime të shumëllojta. Qëndrimi
ynë u përmblodh në frazën simbolike, të
formuluar për herë të parë gjatë themelimit të
kishës së hirshme të Ngjalljes në Korçë: “Kur
na gjuajnë me gurë, nei pérdonm këta gurë për
të ndërtuar”.
Më konkretisht, në zonën e Mitropolisë së
Gjirokastrës:
+ janë nentur 58 kisha të reja (në këtë vë-
llim paraqiten 47},
“ janë restauruar 22 (6 manastire dhe 16
kishay,
* janë realizuar 76 vepra shpëtuese në
kishat dhe manastiret e vjetra (në këtë vëllim
janë përfshirë vetëm 54: 12 manastire dhe 42
kisha).
“ janë ndërtuar 27 institucione arsimore
dhe qendra shpirtërore (këtu paraqiten 19),
“janë kryer 53 vepra publike (rugë, shko-
lla publike, vjësjellës etj.)
Për çdo rast, të paraqitur përmbledhtazi në
këtë vëllim, pas konstatimeve fillestare ishte e
nevojshme kryerja e punimeve të veçanta
parapërgatitore, realizimi në shumë rastë 1
studimeve të posaçme arkitekturore, sigurimi
pronësisë së truallit, kërkimi 1 ekipeve të
përshtatshme të punës etj.
Përtej punimeve ndërtimore të përmendura,
kishat u sistemuan në interierin e tyre sipas
traditës Orthodhokse dhe u pajisën me çdo gjë
të nevojshme për të funksionuar (enë të shenjta,
orendi kishtare etj. ).
Pjesa dërrmuese e veprave u realizua në
kushte të pafavorshme (mungesë materialesh,
rrugë të këqija, vështirësi komunikimi rrugor me
zona të ndryshme). Mbledhja e fondeve të
nevojshme financiare, përveç disa përjashtimeve
të kufizuara, ishtë marrë përsipër plotësisht nga
Kryepiskopi.
Mbikëqyrja e veprave dhe përkujdesja e
përgjithshme ndërtimore u realizua nga bashkë-
punëtorët e tij të Shërbimit Teknik të Kishës
(veçanërisht të Mitropolisë së Gjirokastrës).
Zbatimi 1 veprave nga punëtori ndërtuese
vendase fuqizoi përgjithësisht jetën ekonomike
të zonave, por, kryesisht, forcoi shpresën për
një periudhë të re shpirtërore dhe npërtëritjeje
shoqërore.
Falënderime të përzemërta u kushtohen të
gjithë atyre që kontnbuuan në realizimin e kësaj
vepre historike për jetën e Kishës Orthodhokse
Autoqefale të Shqipërisë. Dhe, mbi të gjitha,
lavdërim e mirënjohje për Perëndinë, 1 Cili dha
hirin e Ty për përmbushjen e kësaj arnitjeje të
rëndësishme ndërtimore, e cilai ofroi Shqipërisë
ndërtesa të bukura estetike adhurimi, qendra
vëllazërimi, lutjeje, frymëzimi dhe nipërtëntjeje.
t Anastasi
Kryepiskop i Tiranës, Durrësit
dhe i Gjithë Shqipërisë
Dhjetor 2015