Όσιος Σεραφείμ της Βυρίτσας

Δεκατέσσερις φορές τον συνέλαβαν οι Σοβιετικοί, και κάθε φορά εκείνος επέστρεφε στους συγκρατουμένους του ως πνευματικός στυλοβάτης μέσα στα στρατόπεδα εργασίας. Όταν ο Επίσκοπος Αλέξιος ήρθε να ρωτήσει αν έπρεπε να φύγει από τη Ρωσία, ο Γέροντας προφήτευσε ότι θα γινόταν Πατριάρχης και θα ποίμαινε για είκοσι πέντε χρόνια. Ο Βασίλειος Μουραβιέφ, ο μετέπειτα Όσιος Σεραφείμ, ήρθε στον κόσμο στα χίλια οκτακόσια εξήντα πέντε, σε ένα χωριό της επαρχίας του Γιαροσλάβλ.

Οι γονείς του, ο Νικόλαος και η Χιονία, ήταν απλοί χωρικοί με βαθιά ευσέβεια και αγάπη στον Θεό. Όταν ο Βασίλειος ήταν δέκα ετών, ο πατέρας του πέθανε και το παιδί ανέλαβε να φροντίζει την ασθενική μητέρα του και τη μικρή αδελφή του Όλγα. Ένας καλόκαρδος συγχωριανός τον πήρε μαζί του στην Αγία Πετρούπολη και του βρήκε εργασία ως βοηθό σε εμπορικό κατάστημα.

Μέσα στην καρδιά του παιδιού όμως φύτρωνε μυστικά ο πόθος της μοναχικής ζωής, που έμελλε να ωριμάσει αργότερα. Όταν ο νεαρός Βασίλειος επισκέφθηκε τη Λαύρα του Αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκι για να ζητήσει το μοναχικό σχήμα, ένας έμπειρος Γέροντας τον συμβούλεψε διαφορετικά απ’ ό,τι περίμενε. Του είπε να μείνει στον κόσμο, να φτιάξει οικογένεια, να μεγαλώσει σωστά τα παιδιά του και έπειτα, μαζί με τη σύζυγό του, να αφιερωθούν στη μοναχική ζωή.

Ο Βασίλειος δέχθηκε τα λόγια εκείνα ως φωνή Θεού και τα έκανε πυξίδα της ζωής του. Συνέχισε με ζήλο την εργασία του στο κατάστημα και έστελνε τακτικά χρήματα στη μητέρα του. Σε ηλικία είκοσι τεσσάρων ετών νυμφεύτηκε την Όλγα Ναϊντένοβα, μια ευσεβή και πράη γυναίκα.

Άνοιξε δική του επιχείρηση γουναρικών και με την ευλογία του Θεού έγινε πολύ εύπορος. Απέκτησε δύο παιδιά, τον Νικόλαο και την Όλγα. Όταν η μικρή τους κόρη έφυγε νωρίς από τη ζωή, οι σύζυγοι πήραν μαζί μια μεγάλη απόφαση.

Συμφώνησαν, με την ευλογία του Γέροντος Βαρνάβα, να συνεχίσουν τη ζωή τους ως αδελφός και αδελφή. Έτσι προετοίμαζαν ήσυχα τον ερχομό του μοναχικού δρόμου. Γύρω στα τριάντα του χρόνια, ο Βασίλειος μοίρασε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του σε μοναστήρια, ναούς και φιλανθρωπικά ιδρύματα.

Όταν ο υιός τους Νικόλαος μεγάλωσε, οι δύο σύζυγοι ακολούθησαν επιτέλους τον πόθο της καρδιάς τους. Η Όλγα έγινε μοναχή το χίλια εννιακόσια δεκαεννέα με το όνομα Χριστίνα και έζησε στη Μονή της Αναστάσεως. Αργότερα έλαβε το μέγα και αγγελικό σχήμα και ονομάστηκε Σεραφείμα, κοιμηθείσα με ειρήνη το χίλια εννιακόσια σαράντα πέντε.

Ο Βασίλειος εισήλθε στη Λαύρα του Αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκι και ανέλαβε ποικίλα διακονήματα, με υπακοή και ταπείνωση πραγματικού μαθητή του Χριστού. Σε σύντομο χρονικό διάστημα χειροτονήθηκε ιεροδιάκονος και έπειτα πρεσβύτερος, με την ευλογία του Μητροπολίτου Βενιαμίν της Πετρουπόλεως. Λίγα χρόνια αργότερα έλαβε το μέγα σχήμα με το όνομα Σεραφείμ, προς τιμήν του οσίου του Σάρωφ.

Έγινε πνευματικός πατέρας και εξομολόγος των αδελφών της Λαύρας, ενώ πλήθος πιστών έτρεχε κοντά του για συμβουλή. Σύντομα φανερώθηκε ότι ο Όσιος είχε λάβει από τον Θεό τα χαρίσματα της διοράσεως και των ιάσεων. Όταν ο Επίσκοπος Αλέξιος Σιμάνσκι του Νόβγκοροντ ήρθε στη Λαύρα ζητώντας συμβουλή για το αν έπρεπε να φύγει από τη Ρωσία, ο Γέροντας μίλησε προτού ο Επίσκοπος αρθρώσει λέξη.

Του είπε ότι δεν χρειάζεται να φοβάται, ότι η Ρωσία θα τον χρειαστεί και ότι θα γίνει Πατριάρχης για είκοσι πέντε ολόκληρα χρόνια. Η προφητεία αυτή επιβεβαιώθηκε πλήρως με την πάροδο των ετών. Σύντομα όμως ήρθε εποχή φοβερής δοκιμασίας για τη Λαύρα.

Πολλοί μοναχοί συνελήφθησαν, εξορίστηκαν και στάλθηκαν στα στρατόπεδα εργασίας, ενώ άλλοι θανατώθηκαν. Από το χίλια εννιακόσια είκοσι εννιά και μετά, ο ίδιος ο Γέροντας συνελήφθη δεκατέσσερις φορές από τις σοβιετικές αρχές. Μέσα στα στρατόπεδα συνέχισε το ιερατικό του διακόνημα, στηρίζοντας και ενισχύοντας τους συγκρατουμένους του με τον λόγο και την προσευχή του.

Έτσι έγινε φως μέσα στο σκοτάδι των φυλακών. Το χίλια εννιακόσια τριάντα τρία ο Γέροντας επέστρεψε από τα στρατόπεδα τσακισμένος στο σώμα και εγκαταστάθηκε στη Βυρίτσα. Επρόκειτο για έναν τόπο πραγματικά όμορφο, με δάση και ποτάμι, γνωστό για το υγιεινό του κλίμα.

Η υγεία του Οσίου είχε καταρρακωθεί από τα βασανιστήρια και τους πολλούς ξυλοδαρμούς που υπέστη κατά την κράτησή του. Στη Βυρίτσα υπήρχε ένας ξύλινος ναός προς τιμήν της Παναγίας του Καζάν, που είχε ανεγερθεί το χίλια εννιακόσια δεκατρία για την επέτειο των τριακοσίων ετών της δυναστείας των Ρομανώφ. Ο επάνω ναός είχε δύο αγία βήματα, ένα της Παναγίας του Καζάν και ένα του Αγίου Νικολάου, ενώ ο κάτω ναός ήταν αφιερωμένος στον Όσιο Σεραφείμ του Σάρωφ.

Όταν η υγεία του βελτιώθηκε κάπως, ο Γέροντας άρχισε να δέχεται όσους κατέφευγαν σε αυτόν για συμβουλή και παρηγοριά. Πολλοί άρρωστοι θεραπεύονταν με τις προσευχές του, ενώ άλλοι έβρισκαν φως στις πιο σκοτεινές στιγμές τους. Έτσι η Βυρίτσα έγινε καταφύγιο πονεμένων ψυχών.

Σύντομα οι σοβιετικές αρχές παρατήρησαν το μεγάλο πλήθος που συνέρρεε στον Γέροντα και άρχισαν τις ενοχλήσεις. Το κελί του ερευνήθηκε πολλές φορές, συνήθως μέσα στη νύχτα, και η ατμόσφαιρα ήταν συχνά απειλητική. Κάποτε η αστυνομία ήρθε για να τον συλλάβει, αλλά ο ιατρός τους βεβαίωσε ότι ο Γέροντας δεν θα άντεχε ούτε καν τη μεταφορά.

Αποφάσισαν τότε να τον αφήσουν ήσυχο και έτσι ο Κύριος διαφύλαξε τη ζωή του δούλου Του για το ποίμνιό Του. Όταν οι Γερμανοί μπήκαν στη Βυρίτσα τον Σεπτέμβριο του χίλια εννιακόσια σαράντα ένα, κανείς δεν έπαθε τίποτε και δεν έγινε καμία λεηλασία. Μέσα στον πόλεμο ο Όσιος έγινε ακόμη πιο αδύναμος και λειτουργούσε πλέον σπάνια στο παρεκκλήσι του Αγίου Σεραφείμ.

Από το χίλια εννιακόσια σαράντα πέντε άρχισε να λειτουργεί στον ναό του Καζάν ο πατήρ Αλέξιος Κιμπαρντίν. Την άνοιξη του χίλια εννιακόσια σαράντα εννέα ο Γέροντας ήταν πλέον τόσο εξασθενημένος, ώστε δεν σηκωνόταν καθόλου από το κρεβάτι. Παρά ταύτα δεχόταν επισκέπτες όπως πάντα.

Λίγο πριν την κοίμησή του, η Παναγία εμφανίστηκε στον Όσιο Σεραφείμ και του ζήτησε να κοινωνεί καθημερινά των Αχράντων Μυστηρίων. Ο πατήρ Αλέξιος Κιμπαρντίν του έφερνε τη Θεία Κοινωνία στις δύο τα ξημερώματα κάθε μέρα. Μια νύχτα όμως κοιμήθηκε βαθιά και έφτασε με καθυστέρηση γύρω στις τέσσερις τα χαράματα.

Ζήτησε συγγνώμη από τον Γέροντα και πρόσεξε ότι γύρω από το πρόσωπό του υπήρχε μια θεϊκή λάμψη. Ο Όσιος του είπε με γαλήνη να μην ανησυχεί, διότι οι άγγελοι του είχαν ήδη φέρει την Κοινωνία. Βλέποντας το φωτισμένο πρόσωπο του Γέροντος, ο πατήρ Αλέξιος κατάλαβε ότι αυτό ήταν απολύτως αληθινό.

Έπειτα ο Όσιος του παρήγγειλε να μεταβεί στη Μόσχα και να ενημερώσει τον Πατριάρχη Αλέξιο τον Πρώτο ότι σε δύο εβδομάδες θα αναχωρούσε προς τον Κύριο. Όταν ο πατήρ Αλέξιος μετέφερε το μήνυμα, ο Πατριάρχης στράφηκε προς τις άγιες εικόνες και έκανε τον σταυρό του με ευλάβεια. Έπειτα δάκρυα κύλησαν στα μάγουλά του.

Ο Πατριάρχης θυμήθηκε εκείνη τη στιγμή την παλαιά προφητεία του Γέροντος για την εικοσιπενταετή πατριαρχία του και κατάλαβε ότι του απέμεναν ακόμη είκοσι ένα χρόνια. Πράγματι, ο Πατριάρχης Αλέξιος κοιμήθηκε το χίλια εννιακόσια εβδομήντα, όπως ακριβώς είχε προείπει ο Όσιος Σεραφείμ. Ο ίδιος ο Γέροντας παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο στις είκοσι μία Μαρτίου του χίλια εννιακόσια σαράντα εννέα, με το παλαιό ημερολόγιο.

Τις ώρες πριν την κοίμησή του ζήτησε να αναγνωσθούν οι Ακάθιστοι Ύμνοι στην Υπεραγία Θεοτόκο, στον Όσιο Σεραφείμ του Σάρωφ και στον Άγιο Νικόλαο. Για μία ολόκληρη εβδομάδα μετά τη μακαρία του κοίμηση, μια γλυκιά ευωδία πλημμύρισε ολόκληρη τη Βυρίτσα και μαρτυρούσε την αγιότητά του. Ο Όσιος ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο δίπλα στον ναό της Παναγίας του Καζάν.

Πλήθος πιστών συνέρρευσε στην εξόδιο ακολουθία, ενώ η Βυρίτσα έγινε από εκείνη τη στιγμή τόπος αδιάκοπου προσκυνήματος. Ο σχημαμοναχός και Όσιος Σεραφείμ ανακηρύχθηκε επίσημα Άγιος από την Εκκλησία της Ρωσίας τον Αύγουστο του δύο χιλιάδες, προς δόξαν του εν Τριάδι Θεού.