Όσιος Ιννοκέντιος του Κομέλ, ο μαθητής του Οσίου Νείλου

Ένας πρίγκιπας της Μόσχας άφησε τα παλάτια και έγινε ο πιο αγαπημένος μαθητής του Οσίου Νείλου του Σόρα. Μαζί με τον γέροντά του προσκύνησε στους Αγίους Τόπους, στην Κωνσταντινούπολη και στο Άγιον Όρος, αναζητώντας τον αληθινό μοναχικό βίο. Ο Όσιος Ιννοκέντιος καταγόταν από την αρχοντική οικογένεια των Οχλιαμπίνιν και γεννήθηκε μέσα στη λάμψη της πρωτεύουσας των Ρώσων ηγεμόνων.

Από νεαρή ηλικία όμως ένιωσε βαθιά την κλήση του Χριστού και έφυγε από την πατρική του στέγη. Πήγε στη μονή του Αγίου Κυρίλλου της Λευκής Λίμνης και εκάρη μοναχός με πολλή χαρά. Εκεί τέθηκε κάτω από την πνευματική καθοδήγηση του Οσίου Νείλου του Σόρα, του μεγάλου ησυχαστή.

Έγινε ο πρώτος και πιο αφοσιωμένος μαθητής του, πριν ακόμη ιδρυθεί η ξακουστή σκήτη στον ποταμό Σόρα. Ο νεαρός μοναχός είχε ταπείνωση βαθιά και πραότητα σπάνια, χαρακτηριστικά που τον έκαναν σύντομα αδελφό αγαπητό σε όλους. Περνούσε τις ώρες του στην προσευχή και στη μελέτη των Αγίων Γραφών, ακολουθώντας πιστά το παράδειγμα του διδασκάλου του.

Όταν επέστρεψαν στη Ρωσία από τα μεγάλα προσκυνήματα της Ανατολής, οι δύο άγιοι δεν θέλησαν να ξαναγυρίσουν στη μονή του Αγίου Κυρίλλου της Λευκής Λίμνης. Αναζήτησαν τόπο πιο ήσυχο και πιο απομονωμένο, για να ζήσουν τη ζωή της ησυχίας. Αποσύρθηκαν λοιπόν σε ένα αδιάβατο δάσος κοντά στον ποταμό Σόρα, σε απόσταση δεκαπέντε περίπου βερστίων από τη μονή.

Εκεί έστησαν έναν σταυρό, άνοιξαν πηγάδι και έχτισαν χωριστά κελιά, κατά το πρότυπο των αρχαίων σκητών της ερήμου. Έχτισαν επίσης μικρή εκκλησία πάνω σε έδαφος ελώδες, και άρχισαν εκεί τη σκληρή ασκητική τους ζωή. Ο Όσιος Ιννοκέντιος βοήθησε με όλη του την ψυχή στην οργάνωση της σκήτης και στην πνευματική καθοδήγηση των αδελφών που έρχονταν.

Παρέμενε πάντοτε δίπλα στον γέροντά του, υπηρετώντας τον με σιωπή και αγάπη. Η ψυχή του είχε γίνει καθρέφτης της ψυχής του Οσίου Νείλου, και μέσα από τη συνεχή τους συνύπαρξη ο μαθητής απορροφούσε τη σοφία του διδασκάλου του. Έτσι έζησαν μαζί χρόνια ευλογημένα, μέσα στη σιωπή των δασών της βορρινής Ρωσίας.

Λίγο πριν την κοίμησή του, ο Όσιος Νείλος προέβλεψε το μέλλον του πιστού του μαθητή και τον έστειλε στην περιοχή του Κομέλ, στην επαρχία της Βολογκντά. Του είπε με βεβαιότητα προφητική ότι εκεί θα τον δοξάσει ο Θεός και θα ιδρύσει κοινοβιακό μοναστήρι μεγάλο. Ο Όσιος Ιννοκέντιος δέχτηκε με υπακοή την εντολή του γέροντά του και ξεκίνησε για τα μακρινά εκείνα μέρη.

Μετά την μακαρία κοίμηση του διδασκάλου του, αποσύρθηκε στην ενδοχώρα της Βολογκντά και έστησε το κελί του στον ποταμό Έντα. Αυτός ο μικρός ποταμός χύνεται στον μεγαλύτερο Νούρμα, μέσα σε τόπο σχεδόν άγριο και γεμάτο πυκνά δάση και θάμνους. Με το θέλημα όμως του Θεού, πολλοί αδελφοί διψασμένοι για πνευματική ζωή ήρθαν κοντά του, σαν σε πηγή ζωντανού νερού.

Ακολουθώντας πιστά την τελευταία εντολή του γέροντά του, ο όσιος δεν ζήτησε ποτέ καμία δωρεά για το χτίσιμο της μονής. Εργάστηκε μόνος του με τα χέρια του τριάντα ολόκληρα χρόνια, μέχρι να ολοκληρώσει το μοναστήρι που του είχε προφητέψει ο Όσιος Νείλος. Ο όσιος άφησε στους μοναχούς του γραπτές οδηγίες βασισμένες στα έργα των Αγίων Πατέρων και ιδιαίτερα στα συγγράμματα του Οσίου Νείλου του Σόρα.

Τους προέτρεπε με πατρική στοργή να αποφεύγουν τις φιλονικίες και τις διαμάχες ανάμεσά τους. Τους παρακαλούσε να διατηρούν την αγάπη του Χριστού και την πνευματική ειρήνη μέσα στις καρδιές τους. Απαγόρευσε αυστηρά να γίνονται δεκτοί στη μονή πολύ νέοι και αγένειοι δόκιμοι για κουρά.

Απαγόρευσε επίσης την είσοδο γυναικών μέσα στον περίβολο της μονής, για να φυλάγεται η μοναχική τάξη. Ένας μοναχός που έφευγε από το μοναστήρι έχανε το δικαίωμα στο κελί του και αν επέστρεφε αργότερα, μπορούσε να το ξαναπάρει μόνο με τη συναίνεση του ηγουμένου και των αδελφών. Ζήτησε επίσης να χτιστεί στο μέλλον εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και Βαπτιστή του Κυρίου.

Ήθελε να γιορτάζεται εκεί η Τρίτη Εύρεση της τιμίας του κεφαλής, επειδή ο Πρόδρομος είναι ο προστάτης όλων των μοναχών και των ερημιτών της ερήμου. Αργότερα η μονή ονομάστηκε της Αγίας Μεταμορφώσεως, από τον κεντρικό της ναό. Πριν την μακαρία του κοίμηση, ο όσιος συνέταξε μια συγκινητική διαθήκη προς τους πνευματικούς του υιούς.

Τους έγραφε με ταπείνωση να τον θυμούνται τον αμαρτωλό μέσα στις άγιες προσευχές τους. Υποκλινόταν μπροστά στους πατέρες και αδελφούς, ζητώντας τους να αποφεύγουν κάθε διαφωνία και έριδα μεταξύ τους. Τους παρακαλούσε να βασιλεύει ανάμεσά τους η αγάπη του Χριστού και η πνευματική ειρήνη, ακολουθώντας πιστά τις συμβουλές του Οσίου Νείλου.

Ο όσιος Ιννοκέντιος εκοιμήθη εν ειρήνη στις δεκαεννέα Μαρτίου του χίλια πεντακόσια είκοσι ένα. Σύμφωνα με την τελευταία του επιθυμία, ενταφιάστηκε σε μία γωνία της μονής κοντά στον βάλτο, με ταπεινότητα μεγάλη. Στον τάφο του τοποθετήθηκε μια σκαλισμένη πέτρα που έγραφε το έτος, τον μήνα και την ημέρα της κοιμήσεώς του.

Αργότερα η σκήτη του εξελίχθηκε σε κοινοβιακό μοναστήρι, ακριβώς όπως είχε προφητέψει ο Όσιος Νείλος της Σόρα. Έτσι η προφητεία του μεγάλου ησυχαστή βρήκε την πλήρη εκπλήρωσή της μέσα στη ζωή του πιστού του μαθητή. Ο Όσιος Ιννοκέντιος συνέταξε επίσης μια Εισαγωγή στα συγγράμματα του Οσίου Νείλου του Σόρα, καρπό της μακράς πνευματικής του πείρας.

Σε αυτήν δίδασκε με σαφήνεια ότι η κάθαρση της καρδιάς από τα πάθη και τους πονηρούς λογισμούς επιτυγχάνεται κυρίως με τη νήψη και την εσωτερική προσευχή. Έδινε προτεραιότητα στην εσωτερική εργασία, παρά στις εξωτερικές συμβουλές και στην απλή σωματική άσκηση. Στη συνέχεια συνιστούσε τον σκητιωτικό βίο, όπου δύο ή τρεις αδελφοί συγκατοικούν μαζί κάτω από κοινή πνευματική φροντίδα.

Αυτή τη μορφή την θεωρούσε καταλληλότερη για τους αρχαρίους μοναχούς, που χρειάζονται στήριξη και συντροφιά πνευματική. Ο ερημιτικός βίος ταιριάζει μόνο σε όσους έχουν δοκιμαστεί επί μακρόν στην υπακοή και στην ταπείνωση. Προσέθεσε ακόμη ένα κεφάλαιο για τη σημασία της νηστείας και την ορθή χρήση της στη μοναχική ζωή.

Συμβούλευε να ακολουθείται η βασιλική οδός, να τρώει ο μοναχός με μέτρο όσο χρειάζεται για να διατηρεί τις σωματικές του δυνάμεις. Όλα αυτά να γίνονται με πίστη στον έναν αληθινό Θεό, χωρίς καύχηση και χωρίς υπερηφάνεια για τα ασκητικά κατορθώματα.