Οι Μάρτυρες Ευτρόπιος, Κλεόνικος και Βασιλίσκος της Αμάσειας

Όταν το είδωλο της Αρτέμιδος σωριάστηκε σε θρύψαλα μέσα στον ναό της, οι τρεις αλυσοδεμένοι μάρτυρες προσεύχονταν ατάραχοι μπροστά στον έξαλλο ηγεμόνα. Λίγο πριν τους κρεμάσουν στον σταυρό, ο ίδιος ο Χριστός εμφανίστηκε δίπλα τους μαζί με τον Άγιο Θεόδωρο τον Τήρωνα, για να τους στηρίξει. Οι Άγιοι Ευτρόπιος, Κλεόνικος και Βασιλίσκος κατάγονταν από την Αμάσεια του Πόντου και υπηρετούσαν ως στρατιώτες την εποχή του αυτοκράτορα Μαξιμιανού.

Ήταν στενοί συγγενείς και σύντροφοι του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος, αληθινοί αδελφοί στην πίστη και στη ζωή. Ο Κλεόνικος ήταν αδελφός του Ευτροπίου, ενώ ο Βασιλίσκος ανιψιός του μεγαλομάρτυρα Θεοδώρου, και τους τρεις τους ένωνε αγάπη βαθιά σαν αίμα. Μετά τον ένδοξο θάνατο του Αγίου Θεοδώρου, ο διώκτης Πούπλιος βρήκε φρικτό τέλος, χτυπημένος από την οργή του Θεού.

Στη θέση του τοποθετήθηκε ο Ασκληπιοδότης, άνθρωπος σκληρός και άσπλαχνος, με εντολή να εξοντώνει όσους αρνούνταν να θυσιάσουν στα είδωλα. Έτσι έφτασε η σειρά των τριών συντρόφων του Τήρωνος, που περίμεναν στη φυλακή το μαρτύριο. Όταν ο νέος ηγεμόνας μελετούσε τα παλιά πρακτικά, διάβασε με προσοχή το μαρτύριο του Αγίου Θεοδώρου και θαύμασε την παρρησία και τη γενναιότητα του στρατιώτη.

Έδωσε αμέσως εντολή να φέρουν μπροστά του τους τρεις συντρόφους του, που κρατούνταν στην κοινή φυλακή μαζί με άλλους χριστιανούς. Καθώς οι στρατιώτες τους έπαιρναν για ανάκριση, οι κρατούμενοι αδελφοί τους ξέσπασαν σε δάκρυα από τον αποχωρισμό. Ο Ευτρόπιος γύρισε ήρεμα προς εκείνους και τους είπε να μην κλαίνε, γιατί σύντομα θα ξανασυναντηθούν στη βασιλεία του Θεού.

Τους παρακάλεσε όμως να προσευχηθούν θερμά, ώστε ο Κύριος να τους στηρίξει στον αγώνα που είχαν μπροστά τους. Οι τρεις μάρτυρες παρουσιάστηκαν στον ηγεμόνα με πρόσωπα φωτεινά και χαρούμενα, σαν να βάδιζαν σε γιορτή. Ο Ασκληπιοδότης απόρησε και ρώτησε από πού προερχόταν αυτή η παράξενη χαρά μέσα στη συμφορά τους.

Ο Ευτρόπιος αποκρίθηκε πως ο Χριστός είναι παντοτινή χαρά και ελπίδα, και πως η εύθυμη καρδιά φωτίζει πάντοτε το πρόσωπο του ανθρώπου. Μόλις άρχισε να περιγελά τις απειλές του άρχοντα, διέταξε αμέσως τους στρατιώτες να του κλείσουν με χτυπήματα το στόμα. Οι στρατιώτες χτύπησαν με μανία τους τρεις νέους για πολλή ώρα, ώστε τα σώματά τους γέμισαν αίμα και πληγές.

Ξαφνικά όμως ένας δυνατός σεισμός συγκλόνισε τον τόπο και τα σχοινιά που τους έδεναν λύθηκαν από μόνα τους. Τότε φανερώθηκε ο Χριστός μέσα σε φως, περιστοιχισμένος από αγγέλους και τον Άγιο Θεόδωρο τον Τήρωνα. Άγγιξε τις πληγές τους και γέμισε τις ψυχές τους με ουράνια ειρήνη και θάρρος αδιανόητο.

Οι δήμιοι τρόμαξαν, άφησαν τα όργανα βασανισμού και δήλωσαν στον ηγεμόνα πως δεν μπορούσαν να συνεχίσουν το έργο τους. Πολλοί ειδωλολάτρες που είδαν την οπτασία ομολόγησαν δυνατά το όνομα του Σωτήρα και πίστεψαν στον αληθινό Θεό. Ο Ασκληπιοδότης, που δεν είχε δει τίποτε με τα μάτια της ψυχής του, εξαγριώθηκε με την αλλαγή του πλήθους.

Διέταξε αμέσως να αποκεφαλίσουν όσους ομολόγησαν τον Χριστό, για να σβήσει στη ρίζα του το νέο κίνημα. Έπειτα κάλεσε όλους τους κατοίκους της πόλης στον ναό της Αρτέμιδος, ώστε να γίνει μεγάλη δημόσια θυσία ενώπιον όλων. Στόχος του ήταν να εξαναγκάσει τους τρεις μάρτυρες να αρνηθούν τον Χριστό μπροστά στο πλήθος.

Την επόμενη ημέρα συγκεντρώθηκε όλη η πόλη στον ναό και πολλοί προσέφεραν θυσίες μπροστά στο άγαλμα της θεάς. Όταν ήρθε η σειρά των τριών μαρτύρων, ο Ευτρόπιος ύψωσε φωνή προσευχής προς τον αληθινό Θεό. Θύμισε τη βοήθεια που έλαβαν οι Τρεις Παίδες μέσα στην κάμινο, ο Δανιήλ ανάμεσα στα λιοντάρια και ο Άγιος Θεόδωρος στους δικούς του αγώνες.

Μόλις ολοκλήρωσε τα λόγια του, τραντάχθηκε φοβερά η γη και ο ναός γκρεμίστηκε ολόκληρος μέσα σε σύννεφο σκόνης. Το άγαλμα της Αρτέμιδος έπεσε καταγής και σπάστηκε σε αμέτρητα κομμάτια μπροστά στα έντρομα μάτια του πλήθους. Φωνή ουράνια ακούστηκε και είπε στους μάρτυρες πως ο τόπος εκείνος θα γινόταν στο μέλλον οίκος προσευχής των χριστιανών.

Οι ειδωλολάτρες σκόρπισαν από τον φόβο, αλλά ο ηγεμόνας έμεινε σκληρός και τυφλωμένος από την οργή. Πρόσταξε να ετοιμάσουν τρία καζάνια με βραστή πίσσα και να την χύσουν πάνω στα γυμνά σώματα των μαρτύρων. Όμως η πίσσα κύλησε σαν δροσερό νερό πάνω τους, χωρίς να αγγίξει ούτε μια τρίχα τους.

Αντίθετα, οι δήμιοι κάηκαν φοβερά από τη φωτιά της δικής τους πίσσας. Βλέποντας ο ηγεμόνας πως όλα τα βασανιστήρια αποτύγχαναν, διέταξε με μανία να σπαράξουν τα σώματα των μαρτύρων με σιδερένια νύχια. Πρόσταξε επίσης να ρίξουν στις ανοιχτές πληγές αλάτι και μουστάρδα ανακατεμένα με ξύδι, για να αυξήσει τον πόνο.

Οι Άγιοι υπέμειναν όλα αυτά με θαυμαστή υπομονή, δοξάζοντας ασταμάτητα τον Χριστό μέσα από τα δάκρυα και το αίμα. Όταν τέλος τους έριξαν ξανά στη φυλακή, εμφανίστηκε για άλλη μια φορά ο Κύριος και θεράπευσε εντελώς τα τραύματά τους. Την επόμενη ημέρα τους έβγαλαν ξανά μπροστά στο δικαστήριο για την τελευταία ανάκριση.

Ο Ευτρόπιος και ο Κλεόνικος καταδικάστηκαν σε θάνατο διά σταυρώσεως, ως τάχα γόητες και μάγοι. Ο Ασκληπιοδότης, σπρωγμένος από τον διάβολο, διέταξε να μείνει ο Βασιλίσκος στη φυλακή, για να σπάσει ο θαυμαστός δεσμός των τριών. Όταν οι δύο μάρτυρες οδηγήθηκαν στον τόπο της εκτελέσεως, όλη η πόλη ακολούθησε πίσω τους με βαθιά συγκίνηση.

Καθώς τους κάρφωσαν στους σταυρούς, δόξασαν τον Κύριο που τους αξίωσε να πεθάνουν όπως εκείνος. Ουράνια φωνή τους καλωσόρισε ανάμεσα στους αγίους. Έτσι παρέδωσαν την ψυχή τους στην τρίτη ημέρα του Μαρτίου του τριακοσίου ογδόου.

Τα τίμια λείψανά τους τα παρέλαβαν με σεβασμό δύο ευλαβείς πολίτες της Αμασείας, ο Κόιντος και ο Βελόνικος. Ο Βελόνικος έθαψε με τιμή το σώμα του Αγίου Ευτροπίου σε χωριό κοντά στην πόλη, αφού πρώτα το άλειψε με ευωδιαστό μύρο. Ο Κόιντος παρέλαβε το λείψανο του Αγίου Κλεονίκου και το ενταφίασε με την ίδια αγάπη στο χωριό Κίμη.

Στους τάφους τους άρχισαν αμέσως να γίνονται πολλά και εκπληκτικά θαύματα προς δόξαν του ζώντος Θεού. Πιστοί που έρχονταν με αρρώστιες έβρισκαν θεραπεία, και πονεμένες ψυχές εύρισκαν παρηγοριά μπροστά στα ιερά μνήματα. Ο Άγιος Βασιλίσκος έμεινε δέσμιος μέσα στη σκοτεινή φυλακή για πολύ καιρό, προσευχόμενος αδιάκοπα στον Κύριο.

Στο διάστημα αυτό ο διώκτης Ασκληπιοδότης χάθηκε άσχημα, όπως ακριβώς και ο προκάτοχός του Πούπλιος. Επί του διαδόχου του, του Αγρίππα, ο Βασιλίσκος οδηγήθηκε τελικά στην πόλη Κόμανα της Καππαδοκίας. Εκεί αποκεφαλίστηκε στις είκοσι δύο Μαΐου και το σώμα του ρίχτηκε στο ποτάμι.

Χριστιανοί όμως βρήκαν τα ιερά του λείψανα και τα έθαψαν με ευλάβεια σε χωράφι. Αργότερα στον τόπο εκείνον υψώθηκε λαμπρός ναός προς τιμήν του γενναίου μάρτυρα της Αμασείας.