Ο Όσιος Έρασμος και η ευπρέπεια του οίκου του Θεού

Ολόκληρη την πατρική του περιουσία την έδωσε ο Όσιος Έρασμος για να στολίσει με χρυσάφι και ασήμι τις άγιες εικόνες της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου. Όταν όμως απογυμνώθηκε από κάθε γήινο πλούτο, ο εχθρός του ψιθύρισε πως κάλλιο να τα μοίραζε στους φτωχούς, και τον έριξε σε βαθιά απελπισία. Γεννήθηκε στη Ρωσία από γονείς πλούσιους και επιφανείς, και από μικρός αγάπησε την ευπρέπεια του οίκου του Κυρίου.

Μια ημέρα, την ώρα της θείας Λειτουργίας, άκουσε τον διάκονο να μνημονεύει εκείνους που αγαπούν την ομορφιά του ναού του Θεού. Τα λόγια αυτά άγγιξαν βαθιά την καρδιά του και του χάραξαν τον δρόμο της ζωής του. Διέθεσε λοιπόν όλη την πατρική κληρονομιά για να κοσμήσει τον ναό της Υπεραγίας Θεοτόκου στη Λαύρα των Σπηλαίων.

Με δικά του έξοδα ντύθηκαν πολλές εικόνες με χρυσό και άργυρο, ώστε να αντανακλούν εδώ στη γη κάτι από τη δόξα των αγίων στον ουρανό. Έπειτα έγινε ο ίδιος μοναχός στην ίδια αυτή λαύρα και άρχισε να στολίζει την ψυχή του με τις αρετές. Στην αρχή της μοναχικής του ζωής δεν είχε ακόμη μάθει καλά την πάλη με τους λογισμούς.

Ο πονηρός βρήκε εύκαιρη στιγμή και άρχισε να του σπέρνει αμφιβολίες για όσα είχε προσφέρει στην εκκλησία. Του έλεγε πως άδικα ξόδεψε τόσα πλούτη για εικόνες και στολίδια, ενώ μπορούσε να τα μοιράσει όλα στους πεινασμένους. Ο Έρασμος δεν κατάλαβε πως πίσω από αυτές τις σκέψεις κρυβόταν ο διάβολος και ο φθόνος του.

Έπεσε σε αθυμία, έχασε τον πρώτο του ζήλο και άρχισε να ζει με ραθυμία και αμέλεια. Έπαψε να αγωνίζεται με προσευχή, με νηστεία και με υπακοή στους πατέρες της μονής. Ο ηγούμενος και οι αδελφοί προσπάθησαν με αγάπη να τον στηρίξουν και να τον φέρουν πάλι στον δρόμο.

Όμως τα λόγια τους δεν τον ωφελούσαν, αντίθετα τον ερέθιζαν περισσότερο και βάθαιναν την ταραχή του. Τότε σταμάτησαν να του μιλούν και άρχισαν με δάκρυα να προσεύχονται γι' αυτόν στον Κύριο. Ο φιλάνθρωπος Θεός θυμήθηκε τους πρώτους του κόπους και την αγάπη του για τον ναό της Παναγίας.

Παραχώρησε λοιπόν ο Κύριος να πέσει σε βαριά αρρώστια ο δοκιμαζόμενος μοναχός, και να φτάσει στα πρόθυρα του θανάτου του. Για επτά ολόκληρες ημέρες ο Όσιος έμεινε αναίσθητος στο κρεβάτι, χωρίς να βλέπει, χωρίς να μιλά, μόλις που ανάσαινε. Την όγδοη ημέρα μαζεύτηκαν γύρω από την κλίνη του όλοι οι αδελφοί της μονής με βαριά καρδιά.

Νομίζοντας πως δεν τους ακούει πια, άρχισαν να λένε μεταξύ τους ότι η ψυχή του βασανίζεται από τα κρίματα της αμέλειάς του. Ξαφνικά όμως ο ετοιμοθάνατος σηκώθηκε, κάθισε στο στρώμα και τους κοίταξε με καθαρό βλέμμα. Τους ομολόγησε ότι πράγματι έζησε ράθυμα και πως ο θάνατος τον βρήκε αμετανόητο μέσα στις αμαρτίες του.

Τους είπε όμως ότι του φανερώθηκαν οι όσιοι πατέρες Αντώνιος και Θεοδόσιος, οι κτήτορες της λαύρας. Του είπαν εκείνοι ότι παρακάλεσαν τον Χριστό και έλαβαν για χάρη του καιρό μετανοίας. Έπειτα από τους οσίους πατέρες εμφανίστηκε στον άρρωστο μοναχό και η ίδια η Κυρία Θεοτόκος μέσα σε άφατη λάμψη.

Την είδε όπως ακριβώς την εικονίζουν οι αγιογράφοι, με τον προαιώνιο Βρέφος στην αγκαλιά της και πλήθος αγίων γύρω της. Του είπε με γλυκύτητα ότι τους φτωχούς θα τους έχουν πάντοτε κοντά τους και σε κάθε τόπο, ενώ οι ναοί του Θεού δεν βρίσκονται παντού. Του υποσχέθηκε ότι, καθώς εκείνος στόλισε τη δική της εκκλησία με ωραίες εικόνες, έτσι και η ίδια θα τον στόλιζε στη βασιλεία του Υιού της.

Τον προέτρεψε να σηκωθεί, να μετανοήσει με ειλικρίνεια και να λάβει το μεγάλο αγγελικό σχήμα. Του φανέρωσε ακόμη ότι μετά από τρεις ημέρες θα τον έπαιρνε κοντά της, επειδή αγάπησε την ευπρέπεια του οίκου της. Ο Όσιος Έρασμος σηκώθηκε αμέσως από τη βαριά λήθη της αρρώστιας του ζωντανός και φωτισμένος.

Μπροστά σε όλη την αδελφότητα ομολόγησε με δάκρυα τις αμαρτίες του, χωρίς ντροπή και χωρίς να κρύψει τίποτε. Έπειτα πήγε στην εκκλησία, όπου τον έντυσαν με τη μεγάλη αγγελική σχήμα. Μετά από τρεις ημέρες κοιμήθηκε ειρηνικά, γύρω στο έτος χίλια εκατόν εξήντα μετά Χριστόν, και ενώθηκε με τον χορό των αγίων στη δόξα του Θεού.