Oshënar Martinianos dhe fitorja e pastërtisë

Ai qëndroi lakuriq në flakët e zjarrit, për të mos iu nënshtruar tundimit të një gruaje të bukur që e rrethoi. Dy delfinë më vonë e ngritën në shpinë dhe e sollën në tokë, kur ai preferoi të hidhej në det sesa të jetonte me një të humbur në një shkëmb të shkretë. Oshënar Martinianus erdhi nga Cezarea e Palestinës dhe jetoi në fund të shekullit të katërt pas Krishtit. Që në moshë të re ai e donte Zotin më shumë se çdo gjë tjetër në botë. Në moshën tetëmbëdhjetë vjeç ai la qytetin dhe të afërmit e tij dhe u ngjit në malin Kivotos. Aty jetonin shumë asketë dhe vendi njihej si Vendi i Arkës. Për njëzet e pesë vjet të tëra ai ia kushtoi jetën lutjes dhe fitimit të virtytit. Zoti i dha dhuratën e mrekullive dhe shumë të sëmurë u shëruan nga dëshirat e tij të shenjta. Por djalli nuk e duroi dot këtë virtyt të asketit të ri dhe u përpoq ta largonte atë nga lutja. I shfaqej në forma të ndryshme, i shkaktonte zhurmë dhe i paraqiti llogaritje dinake. Shenjtori qëndroi i palëkundur dhe plot besim në ndihmën e Zotit. Një grua mëkatare, Zoe, dëgjoi në Cezare për jetën asketike të Martinianos dhe u zemërua shumë. Ajo vuri bast me miqtë e saj se do të ishte në gjendje ta rrëzonte këtë shtyllë të virtytit me bukurinë e saj. Ai veshi rroba të vjetra të copëtuara dhe u nis për në mal në një natë me stuhi të fortë. Ajo arriti në qelinë e shenjtorit dhe iu lut me lot që ta priste, që të mos e gllabëronin bishat. Martiniano-s i erdhi keq për gjendjen e saj të vështirë dhe e la të hynte në pjesën e jashtme të qelisë. Ai ndezi një zjarr për të, i dha disa fruta hurme dhe u tërhoq në dhomën e brendshme. Atje ai këndonte psalme dhe lutej pjesën më të madhe të natës. Gruaja ndërkohë nxori nga thesi rroba të ndritshme dhe xhevahire të çmuara. Kur shenjtori doli në mëngjes, pa para tij një zonjë të veshur me gjithë shkëlqimin. Ajo i kujtoi atij me një buzëqeshje se si profetët ashtu edhe apostujt kishin gra në shkrimet e shenjta. Me fjalët e saj ajo arriti të shkundte llogaritjen e shenjtorit, i cili kishte luftuar kaq shumë vite. Martiniano pranoi për momentin llogaritjen e mëkatit dhe i tha të priste pak. Ai doli nga qelia gjoja për të parë nëse dikush po kalonte në rrugë. Por Zoti filantrop nuk donte ta linte shërbëtorin e tij të vdiste. Papritmas ia ndriçoi mendjen dhe i kujtoi luftën njëzet e pesë vjeçare. Shenjtori mblodhi degë të thata dhe ndezi një zjarr të madh në qelinë e tij. Ai hoqi sandalet dhe eci lakuriq në flakë, derisa këmbët filluan të digjen. Ai i tha vetes se nëse nuk mund ta duronte këtë zjarr të përkohshëm, si do ta duronte ferrin e përjetshëm. Ai rihyri në flakë duke thënë se ai e do vetëm Krishtin dhe sakrifikon trupin e tij për të. Kur gruaja dëgjoi britmat, vrapoi brenda dhe dëshmoi me frikë sakrificën vullnetare të asketit. E tronditur ajo hodhi në zjarr të gjitha bizhuteritë dhe rrobat luksoze. Ai ra në këmbët e shenjtorit duke kërkuar me lot rrugën e pendimit. Martiniano e fali dhe e dërgoi në manastirin e Shën Palit në Betlehem. Zoe jetoi atje për dymbëdhjetë vjet të plota me një stërvitje kaq të rreptë sa që Zoti i dha dhuratën e mrekullive. Ai madje shëroi një grua që vuante rëndë nga sytë e saj dhe ajo fjeti në paqe në shenjtërinë e jetës. Shën Martinianit iu deshën shtatë muaj për t'u shëruar nga djegiet e tmerrshme. Më pas ai kërkoi një marinar të perëndishëm dhe iu lut që ta çonte në një ishull të vogël shkëmbor. Ai dëshironte një vend ku asnjë grua nuk mund të arrinte kurrë. Kështu ai u vendos në një gur të lartë në mes të detit nën qiellin e hapur. Ai jetoi atje për dhjetë vjet duke duruar vapën e ditës dhe të ftohtin e natës. Ai ushqehej me peshk që kapte dhe ushqime që i sillte marinari dy ose tre herë në vit. Ajo thuri shporta nga degët e palmës dhe ia dha marinarit për t'i shitur. Por djalli nuk e la vetëm në këtë shkëmb të shkretë deti. Një natë një stuhi e tmerrshme u ngrit rreth ishullit. Dallgë të mëdha disa metra të larta shpërthyen mbi kokën e shenjtorit, por Martiniano mbeti i patrazuar duke i kënduar Zotit. Më vonë dinak i krijoi një kurth të ri luftëtarit. Një anije e madhe u mbyt në një stuhi të tmerrshme shumë afër shkëmbit të saj. Të gjithë pasagjerët u mbytën, përveç një vajze të re me bukuri të rrallë. Vajza u kap nga një copë dërrasë dhe dallgët e nxorën në shkëmbin e osiusit. Ajo i thirri Martinianos për ta ndihmuar ta shpëtonte nga ujërat. Shenjtori e kuptoi menjëherë se ai po përballej me një tjetër tundim të madh të armikut. Ai u armatos me lutje dhe e tërhoqi rrënojat mbi shkëmbin e thatë. Ai i tha asaj qartë se ata të dy nuk mund të jetonin bashkë atje. I la bukën dhe ujin dhe i premtoi se pas dy muajsh do të vinte marinari. Detari mund ta kthente tek njerëzit e saj. Ai gjithashtu i dha asaj udhëzime për një jetë në përputhje me vullnetin e Zotit. Ai u kryqëzua dhe u hodh pa hezitim në dallgët e detit. Në atë moment u shfaqën dy delfinë dhe e ngritën në shpinë. Ata e çuan të sigurt në tokën përballë Palestinës. Shenjtori lavdëroi Zotin për ndihmën e madhe dhe vendosi të jetojë si pelegrin. Shkoni nga vendi në vend dhe nga qyteti në qytet pa shkop dhe pa top. Ai e mbante veten me lëmoshë dhe i shmangej lidhjeve të ngushta me njerëzit, për të shmangur çdo tundim. Në vetëm dy vjet ai vizitoi më shumë se njëqind e gjashtëdhjetë qytete duke bërë pelegrinazhe në vendet e shenjta. Më në fund mbërriti në Athinë, ku Zoti i zbuloi se atje do të flinte gjumin e fundit. Peshkopi i qytetit mori një zbulesë nga Zoti për praninë e njeriut të shenjtë. Ai shkoi menjëherë për ta vizituar dhe i kërkoi të lutej për të dhe kopenë e tij. Martinianos pastaj ia dorëzoi shpirtin Zotit në tempullin e shenjtë të qytetit. Madje ai mori edhe kurorën e dëshmorit, ndonëse gjaku i tij nuk u derdh. Me vullnetin e tij ai kaloi përmes zjarrit dhe ujit dhe e ruajti pastërtinë e tij. Peshkopi i Athinës e varrosi trupin e shenjtë të shenjtorit me nderim brenda tempullit. I riu Fotini, që kishte shpëtuar nga mbytja e anijes, ndoqi shembullin e shenjtorit me shumë besim. Ai mbeti në shkëmbin e shkretë dhe nuk pranoi të kthehej në botë kur më vonë erdhi detari i devotshëm. Ajo i kërkoi atij vetëm t'i sillte rrobat e burrave të bëra prej pëlhure flokësh, bukë, ujë dhe pak lesh për duart e punës. Gruaja e marinarit u ngjit në shkëmb dhe e trajtoi me dashuri dhe butësi motrash. Fotini u vesh si burrë dhe hodhi të gjitha dobësitë femërore bashkë me veshjet e grave. Që nga ai moment ai jetoi si një ushtar trim i Krishtit me lutje të jashtëzakonshme. Çdo ditë ajo i bënte dymbëdhjetë urime Zotit dhe çdo natë dyfishonte numrin e lutjeve të saj. Ai hante nga pak bukë çdo dy ditë dhe pinte vetëm ujë. Ai jetoi në shkëmb për gjashtë vjet të tëra në shenjtërinë e madhe të jetës. Ajo ia dorëzoi shpirtin Zotit, kur arriti në moshën njëzet e pestë. Detari dhe gruaja e tij e gjetën reliken e saj të shenjtë të pakorruptueshme mbi shkëmb. Ajo u transportua me respekt në Cezare të Palestinës për varrim. Ipeshkvi i Cezaresë e varrosi çadrën e shenjtë me nder dhe nderim të madh. Kujtimi i të tre shenjtorëve nderohet me entuziazëm nga Kisha jonë.