Neodëshmori Dhimitër nga Galata

Në moshën njëzet e pesë vjeç, një arkëtar i ri në një tavernë Galata qëndroi para shpatës së xhelatit pa u përkulur. Pak para se t'i binte koka, veziri e thirri përsëri tek ai, se mos me lajka dhe premtime se mund ta përkulte. Dhimitri vinte nga një familje e krishterë dhe jetoi në Kostandinopojë, në vitet e vështira për romanizmin. Ai ishte i pashëm në pamje, i fortë në trup dhe modest në sjellje, një djalë i ri që tërhiqte vëmendjen. Ai punonte si arkëtar në një dyqan vere në rrethin e Galatas, në pronësi të një të krishteri të ndershëm, Hatzis Panagiotis. Ky dyqan frekuentohej nga disa lazos mizorë dhe të dhunshëm nga Ponti, myslimanë në fe. Ata u përpoqën disa herë të joshin Dhimitriin e ri në besimin e tyre, me fjalë dhe presion. Por ai qëndroi i palëkundur dhe nuk pranoi të hiqte dorë nga Krishti për hir të asnjë premtimi. Jeta e tij vazhdonte e qetë, midis punës së dyqanit dhe zakoneve të tij të krishtera, deri në ditën kur gjithçka ndryshoi papritur. Një ditë lazot erdhën në tavernë dhe pinë më shumë se sa mund të duronin. Në gjendje të dehur ata filluan të luftojnë mes tyre dhe njëri u godit me thikë nga shokët e tij. Dhimitri së bashku me kolegët e tij nxituan menjëherë për t'i ndarë dhe për t'i nxjerrë jashtë dyqanit. Në fund të fundit, vetë urdhri i Sulltanit u dha kamarierëve të drejtën të ndajnë klientët e dehur dhe grindavec. Mirëpo, të nesërmen lazot, plot inat dhe hakmarrje, e çuan te veziri shokun e tyre të plagosur. Aty e akuzuan të riun Kristian si autor të plagosjes, duke i ngarkuar të gjithë barrën e shqetësimit. Ushtarët e kapën menjëherë Dhimitri dhe e çuan para gjykatësit turk për të kërkuar falje. Veziri i vuri qartë dilemën e njohur të atyre ditëve: ose të përqafoje besimin mysliman ose të marshosh drejt vdekjes. I riu mbrojti me guxim pafajësinë e tij dhe deklaroi se ishte gati të vdiste si i krishterë. Ai nuk u strukur për asnjë moment përballë kërcënimeve dhe gjërave të tmerrshme që e prisnin menjëherë pas vendimit. Vendimi u mor dhe Dhimitri u çua në vendin e ekzekutimit, me shpirtin e tij të qetë dhe të fiksuar në Krishtin. Në momentin e fundit, veziri urdhëroi ta kthenin, duke shpresuar se frika e vdekjes do ta largonte nga besimi i tij. Më kot u përpoq ta joshte me lajka, me premtime të pasura dhe me perspektivën e një jete të sigurt pranë tyre. Dhimitri qëndroi i palëkundur dhe përsëri rrëfeu dashurinë e tij ndaj Krishtit para të gjithë të pranishmëve. Pastaj veziri e dorëzoi në duart e vetë akuzuesve të tij, të cilët e prisnin me urrejtje. E tërhoqën zvarrë me dhunë në tavernën ku punonte, në rrugën e njohur të përditshmërisë së tij. Aty ishte mbledhur një turmë e madhe turqish për ta detyruar të mohonte besimin dhe të arratisej. Por të gjitha përpjekjet e tyre ishin të kota, sepse neodëshmori nuk u përkul as përballë vdekjes. Kështu, më njëzet e shtatë janar të një mijë e shtatëqind e tetëdhjetë e katër pas Krishtit, atij iu pre koka para vetë dyqanit të verës. Ai dha dëshminë e Krishtit në vendin ku kishte jetuar besimin e tij të përditshëm. Për shumë netë, një dritë qiellore zbriti dhe qëndroi mbi reliktin e shenjtë të neodëshmorit. Kjo shenjë e mrekullueshme u pa nga shumë banorë të zonës dhe ata folën me njëri-tjetrin me frikë dhe kënaqësi. Më pas, një i krishterë i devotshëm u sigurua që ta blinte trupin e tij të ndershëm nga turqit, për ta varrosur me respektin e duhur. Kështu Dhimitri nuk u varros, por u dorëzua në tokë me nderimet dhe lutjet e vëllezërve të tij në besim. Por urrejtja e akuzuesve të tij nuk u shua me vdekjen e tij dhe nuk u shua. Pak kohë më vonë, të njëjtët persona që e kishin shpifur u kthyen kundër pronarit të tavernës. Ishte Hatzi Panagiotis, një i krishterë i respektuar dhe i ndershëm, ai që e kishte trajtuar me dashamirësi punonjësin e tij të ri. E kërkuan me qëllimin për ta vrarë, duke shfryrë mbi të tërbimin që u kishte lënë rrëfimi i prerë i neo-dëshmorit. Kujtimi i Shën Dhimitrit përkujtohet çdo vit më njëzet e shtatë janar nga Kisha Orthodhokse. Jeta dhe martirizimi i tij mbeten një shembull i ndritshëm rrëfimi për të rinjtë e çdo moshe dhe çdo vendi.