Κλήμης και Αγαθάγγελος, μάρτυρες της Αγκύρας

Είκοσι οκτώ ολόκληρα χρόνια κράτησε το μαρτύριο του αγίου Κλήμη, καθώς πέρασε από τα χέρια έντεκα διαφορετικών τυράννων σε πολλές πόλεις της αυτοκρατορίας. Στην Άγκυρα της Γαλατίας, μόλις δώδεκα ετών, άκουσε από τη μητέρα του Ευφροσύνη την προφητεία πως θα δώσει το αίμα του για τον Χριστό. Ο πατέρας του ήταν ειδωλολάτρης και πέθανε όταν εκείνος βρισκόταν ακόμη στην κούνια.

Η μητέρα του, λίγο πριν φύγει από τη ζωή, του μίλησε με δάκρυα για τις δοκιμασίες που τον περίμεναν. Μια ευσεβής αρχόντισσα της πόλης, η Σοφία, τον υιοθέτησε και τον ανέθρεψε με αγάπη και φόβο Θεού. Όταν έπεσε φοβερός λιμός στη Γαλατία, πολλοί ειδωλολάτρες εγκατέλειπαν τα παιδιά τους στους δρόμους χωρίς τροφή.

Η Σοφία μάζευε αυτά τα δυστυχισμένα παιδιά, ενώ ο Κλήμης τα δίδασκε και τα ετοίμαζε για το άγιο βάπτισμα. Πολλά από εκείνα έγιναν αργότερα μάρτυρες του Χριστού. Έτσι ο νεαρός Κλήμης ξεκίνησε νωρίς να σπείρει τον λόγο της πίστης στις καρδιές των ορφανών.

Από μικρό παιδί νήστευε και προσευχόταν σαν μοναχός, χωρίς να γεύεται κρέας, με τροφή μόνο ψωμί και νερό. Χειροτονήθηκε αναγνώστης, έπειτα διάκονος, και στα δεκαοκτώ του ανέβηκε στον βαθμό του πρεσβυτέρου. Δύο χρόνια αργότερα η Εκκλησία της Αγκύρας τον ανέδειξε επίσκοπο, παρότι ήταν μόλις είκοσι ετών.

Κυβέρνησε το ποίμνιό του με τη σύνεση γέροντα και τη θέρμη νέου ανθρώπου. Φρόντιζε με αφοσίωση τα ορφανά, βάπτιζε φτωχά παιδιά και μοίραζε την περιουσία του οίκου του στους ενδεείς. Όταν ξέσπασε ο διωγμός του Διοκλητιανού, οι ειδωλολάτρες κατηγόρησαν τον επίσκοπο πως απομάκρυνε τον λαό από τους θεούς.

Ο έπαρχος Δομετιανός τον συνέλαβε και προσπάθησε με κολακείες να τον πείσει να θυσιάσει στα είδωλα. Ο άγιος όμως απάντησε με παρρησία και ομολόγησε τον Χριστό μπροστά σε όλους. Τότε ο τύραννος τον κρέμασε σε ξύλο και διέταξε να ξεσχίσουν τις σάρκες του με σιδερένια εργαλεία, ώσπου να φανούν τα σπλάχνα του.

Έπειτα του συνέτριψαν με πέτρες το στόμα και τα δόντια. Επειδή ο έπαρχος έμεινε ανίσχυρος μπροστά στην ανδρεία του μάρτυρα, τον έστειλε στη Ρώμη ενώπιον του Διοκλητιανού. Ο αυτοκράτορας διέταξε να παρουσιάσουν από τη μια πολύτιμα δώρα και από την άλλη τα όργανα των βασανιστηρίων.

Ο άγιος όμως αποκρίθηκε ότι τα φθαρτά δώρα τού θύμιζαν τη δόξα των ουρανίων αγαθών, ενώ τα όργανα της βίας τον έκαναν να φοβάται περισσότερο την αιώνια κόλαση. Τον έδεσαν σε τροχό και έκαψαν τις σάρκες του με αναμμένες δάδες, αλλά η χάρη του Κυρίου τον θεράπευσε με θαυμαστό τρόπο. Πολλοί ειδωλολάτρες πίστεψαν τότε, φωνάζοντας πως μέγας είναι ο Θεός των χριστιανών, και φυλακίστηκαν μαζί του.

Την ίδια νύχτα ένας άγγελος του Κυρίου τού έφερε το ζωοποιό σώμα και αίμα του Χριστού. Έπειτα τον μαστίγωσαν μέχρι τα κόκαλα και τον έκαψαν ξανά με λαμπάδες, εκείνος όμως υπέμενε ως να μην έπασχε τίποτε. Όλα τα έβλεπε σαν τιμή του Κυρίου του και αγαλλίαση της ψυχής του στη βασιλεία των ουρανών.

Ο Διοκλητιανός τον έστειλε στη Νικομήδεια στον συναυτοκράτορα Μαξιμιανό, ελπίζοντας πως εκείνος θα κατάφερνε να τον λυγίσει. Ένας από τους νεοφώτιστους χριστιανούς, ο Αγαθάγγελος, ξέφυγε κρυφά από τη φυλακή και μπήκε στο ίδιο πλοίο, ποθώντας κι αυτός να μαρτυρήσει για τον Χριστό. Από εκείνη τη στιγμή οι δύο άγιοι έμειναν αχώριστοι σύντροφοι σε κάθε δοκιμασία.

Όταν δεν τους βασάνιζαν, νήστευαν και προσεύχονταν, καθώς άγγελος Κυρίου τους έφερνε ουράνια τροφή. Στη Νικομήδεια ο ηγεμόνας Αγριππίνος τους υπέβαλε σε φρικτά βασανιστήρια, ώσπου ο λαός εξανέστη και άρχισε να λιθοβολεί τους δημίους. Τους έριξαν στα θηρία, μα τα ζώα τους πλησίαζαν σαν ήμερα σκυλιά.

Τους έδεσαν σε σάκους με βαριές πέτρες και τους έριξαν από τον γκρεμό στη θάλασσα, όμως άγγελοι του Κυρίου τους ανέσυραν σώους. Επιστρέφοντας στην πόλη, θεράπευσαν τυφλούς, παράλυτους και δαιμονισμένους με ένα άγγιγμα. Πολλοί ειδωλολάτρες δοξάζοντας τον Κύριο ζητούσαν τότε το άγιο βάπτισμα από τα χέρια τους.

Από τη Νικομήδεια οι μάρτυρες οδηγήθηκαν στην Άγκυρα, όπου ο άρχοντας Κυρίκιος τους υποδέχτηκε με νέα φρικτά βασανιστήρια. Έκαψαν τα πλευρά του αγίου με πυρωμένες σιδερένιες πλάκες και του φόρεσαν στο κεφάλι αναμμένη περικεφαλαία, αλλά εκείνη πάγωσε με την προσευχή του. Η αφοσιωμένη Σοφία κατάφερνε να μπαίνει νύχτα στη φυλακή, να πλένει τις πληγές των δύο αγίων και να τους ενισχύει με τροφή και παρηγοριά.

Από εκεί τους έστειλαν στην Αμισό, στον σκληρό Δομέτιο, που τους έριξε σε καζάνι με βραστό ασβέστη, μα έμειναν αβλαβείς. Δύο στρατιώτες, ο Φήγων και ο Ευκάρπιος, πίστεψαν τότε στον Χριστό και θανατώθηκαν για χάρη του. Στη συνέχεια οι άγιοι στάλθηκαν στην Ταρσό, όπου σώθηκαν από αναμμένο καμίνι σαν τους τρεις παίδες της Βαβυλώνας.

Στην έρημο της διαδρομής ο Κλήμης έλαβε αποκάλυψη πως θα μαρτυρούσε για είκοσι οκτώ ολόκληρα χρόνια. Ο άγιος αναγάλλιασε με αυτό το άκουσμα, γιατί ποθούσε να υποφέρει για τον Χριστό όσο το δυνατόν περισσότερο. Έτσι η αγάπη του ξεπερνούσε κάθε ανθρώπινη αντοχή.

Πέρασαν μέσα από έντεκα διαφορετικούς δημίους, ώσπου επί Μαξιμίνου επιστρέφουν επιτέλους στην αγαπημένη Άγκυρα, στον άρχοντα Λούκιο. Εκεί ο Αγαθάγγελος, αφού του τρύπησαν τα αυτιά με πυρωμένους κρίκους και του έκαψαν τα πλευρά, αποκεφαλίστηκε στις πέντε Νοεμβρίου. Η μακαρία Σοφία περιτύλιξε το λείψανο με μύρα και το απέθεσε σε υπόγειο ναό μέσα σε σπηλιά.

Ο Κλήμης συνέχισε μόνος του τον δρόμο του μαρτυρίου, δεχόμενος κάθε μέρα εκατόν πενήντα χτυπήματα στο πρόσωπο και στο κεφάλι, ενώ τις νύχτες οι άγγελοι έκλειναν τις πληγές του. Όταν πλησίαζε η εορτή των Θεοφανείων, η Σοφία κατάφερε με τη βοήθεια ενός κρυφού χριστιανού στρατιώτη να τον βγάλει στον υπόγειο ναό. Εκεί ο άγιος, ντυμένος τα λευκά άμφια, τέλεσε αγρυπνία και κοινώνησε όλους τους πιστούς.

Στις είκοσι τρεις Ιανουαρίου, ενώ ο επίσκοπος προσέφερε την αναίμακτη θυσία στο θυσιαστήριο, εισέβαλαν στρατιώτες του νέου ηγεμόνα Αλεξάνδρου. Ένας από αυτούς έσυρε το ξίφος και τον αποκεφάλισε πάνω από την αγία Τράπεζα, ενώ θανατώθηκαν και οι δύο διάκονοι Χριστοφόρος και Χαρίτων. Η Σοφία ενταφίασε τα τρία σώματα κοντά στον τάφο του Αγαθαγγέλου, σε τόπο που ονόμαζαν Κρυπτόν.