Η Σύναξη των Αγίων της Καστρομά

Σε μια απομακρυσμένη γωνιά της βορειοανατολικής Ρωσίας, η Εκκλησία τιμά μαζί είκοσι αγίους που λάμπρυναν με τη ζωή τους τη γη της Καστρομά. Η κοινή τους μνήμη καθιερώθηκε σχετικά πρόσφατα, μόλις το έτος χίλια εννιακόσια ογδόντα ένα μετά Χριστόν, και ενώνει αιώνες πνευματικής ιστορίας. Η σύναξη αυτή τελείται κάθε χρόνο στις είκοσι τρεις Ιανουαρίου και συγκεντρώνει ιεράρχες, ιερομάρτυρες και μοναχούς.

Πρόκειται για μια πραγματικά πολυπρόσωπη χορεία αγίων, που ο καθένας τους κρατά μια ξεχωριστή ιστορία αγώνα και αγιότητας. Πρώτος μνημονεύεται ο ιερομάρτυρας Νικόδημος της Καστρομά, που έδωσε τη ζωή του για την πίστη του Χριστού. Δίπλα του στέκουν τρεις μεγάλοι ιεράρχες της ρωσικής Εκκλησίας, οι οποίοι ποίμαναν με σοφία και αγιότητα.

Ο πρώτος είναι ο μητροπολίτης Μόσχας Ιωνάς, που η μνήμη του τιμάται και σε άλλες ημερομηνίες του ορθοδόξου εορτολογίου. Ακολουθεί ο αρχιεπίσκοπος Σουζντάλ Διονύσιος, γνωστός για το ποιμαντικό του έργο και τη βαθιά του πνευματικότητα. Τρίτος συγκαταλέγεται ο επίσκοπος Βορονέζ Μητροφάνης, μια από τις πιο φωτεινές μορφές της ρωσικής ιεραρχίας.

Η παρουσία τους στη σύναξη φανερώνει πόσο στενά συνδέθηκε η περιοχή της Καστρομά με τη γενικότερη πνευματική ζωή της Ρωσίας. Έτσι, η εορτή αποκτά χαρακτήρα οικουμενικό μέσα στην ίδια τη ρωσική παράδοση. Η μοναστική χορεία της Καστρομά απαρτίζεται από δεκαέξι οσίους πατέρες, που εργάστηκαν στις ερημιές και τα δάση της περιοχής.

Μεταξύ τους ξεχωρίζει ο όσιος Αβραάμ της λίμνης Τσουχλομά, ο οποίος εορτάζει στις είκοσι Ιουλίου και υπήρξε ασκητικός φωτιστής της περιοχής. Ξεχωριστή θέση κατέχει ο όσιος Ιάκωβος του Ζελεζνομπορόφσκιυ, που η μνήμη του τιμάται την ενδέκατη Απριλίου κάθε χρόνου. Ο όσιος Μακάριος του Πισέμσκιυ εορτάζει τη δέκατη Ιανουαρίου, την ίδια ημέρα με τον όσιο Παύλο του Ομπνόρσκιυ.

Ο μεγάλος ασκητής Κύριλλος της Λευκής Λίμνης τιμάται στις εννέα Ιουνίου και υπήρξε από τους σπουδαιότερους πατέρες του ρωσικού μοναχισμού. Ο όσιος Γεννάδιος της Καστρομά εορτάζει στις δεκαεννέα Αυγούστου, ενώ ο όσιος Κύριλλος του Νοβοεζέρσκιυ μνημονεύεται την τετάρτη Φεβρουαρίου. Ο όσιος Αδριανός του Μονζέσκιυ τιμάται την πέμπτη Μαΐου, και μαζί του συνδέεται ο όσιος Θεράπων του Μονζέσκιυ.

Η μνήμη του τελευταίου εορτάζεται στις δώδεκα Δεκεμβρίου και ξανά στις είκοσι επτά Μαΐου του ίδιου έτους. Ο όσιος Ιάκωβος του Βρυλέεφ μνημονεύεται επίσης την ενδέκατη Απριλίου, μαζί με άλλους φωτεινούς ασκητές της ευρύτερης περιοχής. Η σύναξη αυτή φανερώνει πόσο πλούσια υπήρξε η μοναστική ζωή των τόπων αυτών της Ρωσίας.

Στην ίδια χορεία ανήκει και ο όσιος Παΐσιος του Γκαλίτς, που πιθανώς εορτάζει στις είκοσι τρεις Μαΐου, μαζί με τη σύναξη των αγίων του Ροστόβ. Ο όσιος Αλέξανδρος του Βόσκιυ μνημονεύεται την εικοστή εβδόμη Μαρτίου και υπήρξε ηγούμενος της μονής Βόσε στην περιοχή Γκαλίτς. Ο όσιος Μακάριος του Ουνζένσκιυ εορτάζει στις είκοσι πέντε Ιουλίου και συνδέεται στενά με τη μονή Ζελτοβόντ και την Ούνζα.

Ο όσιος Βαρνάβας του ποταμού Βετλούγκα τιμάται στις ένδεκα Ιουνίου και υπήρξε φωτιστής των δασικών εκείνων περιοχών. Ο όσιος Γρηγόριος του Πελσέμσκιυ μνημονεύεται στις τριάντα Σεπτεμβρίου και θεωρείται θαυματουργός της Βολογκντά. Τέλος, ο όσιος Παχώμιος του Νερέχτσκιυ εορτάζει στις είκοσι τρεις Μαρτίου και στις δεκαπέντε Μαΐου του ίδιου έτους.

Όλοι αυτοί οι άγιοι αποτελούν έναν πνευματικό θησαυρό για τη γη της Καστρομά και ολόκληρη τη Ρωσία. Άλλοι έζησαν σε σπήλαια και άλλοι ίδρυσαν μεγάλες μονές που έγιναν κέντρα πνευματικής ακτινοβολίας. Κάποιοι μαρτύρησαν για την πίστη και άλλοι αγωνίστηκαν σιωπηλά μέσα στην προσευχή και τη νηστεία.

Η Εκκλησία, καθιερώνοντας την κοινή τους εορτή, θέλησε να αναδείξει την ενότητα της αγιότητας στον τόπο αυτόν. Με τις πρεσβείες όλων αυτών των αγίων, οι πιστοί ζητούν φωτισμό, δύναμη και σκέπη στη ζωή τους.