Αναστάσιος ο Πέρσης, ο μάγος που έγινε μάρτυρας του Σταυρού

Όταν ο Χοσρόης ο Δεύτερος λεηλάτησε τα Ιεροσόλυμα και πήρε μαζί του στην Περσία τον Τίμιο Σταυρό, ένας νεαρός μάγος είδε από κοντά τα θαύματά του. Λεγόταν Μαγουνδάτ, ήταν γιος του ξακουστού μάγου Βαβ και υπηρετούσε στον στρατό του Πέρση βασιλιά, μαθημένος από παιδί στις μαγικές τέχνες. Ακούγοντας τους ανθρώπους να λένε πως ο Θεός των Χριστιανών είχε φτάσει στην Περσία, η ψυχή του φλογίστηκε από μια δίψα που δεν είχε ξανανιώσει.

Ρωτούσε ακούραστα τους Χριστιανούς να του εξηγήσουν ποιο ήταν αυτό το ξύλο με τη μεγάλη δύναμη. Όταν έμαθε πως πάνω του σταυρώθηκε ο Υιός του Θεού για τη σωτηρία των ανθρώπων, η καρδιά του παραδόθηκε ολόκληρη στον Χριστό. Άφησε τον στρατό, εγκατέλειψε γονείς και πατρίδα και έφτασε στην Ιεράπολη της Συρίας.

Εκεί έμεινε κοντά σε έναν Πέρση χρυσοχόο, Χριστιανό στην πίστη, και ζητούσε επίμονα να βαπτιστεί χωρίς αναβολή. Στις τοιχογραφίες των μαρτυρίων που έβλεπε στον ναό αναγνώρισε τον δρόμο που ποθούσε. Ο πόθος του δεν τον άφηνε να μένει άλλο, και ξεκίνησε για την Αγία Πόλη.

Στα Ιεροσόλυμα τον υποδέχτηκε ο πρεσβύτερος Ηλίας και τον οδήγησε στον πατριάρχη Μόδεστο, ο οποίος τον βάπτισε με το όνομα Αναστάσιος. Μετά από οκτώ ημέρες, ο νέος Χριστιανός μπήκε σε ένα μοναστήρι κοντά στην πόλη, όπου τον ανέλαβε ένας σοφός και ενάρετος γέροντας. Κοντά του έμαθε γρήγορα την ελληνική γλώσσα, αποστήθισε ολόκληρο το Ψαλτήριο και μυήθηκε στις γραφές και στα έργα των πατέρων.

Όταν εκάρη μοναχός, εργάστηκε επτά ολόκληρα χρόνια με ζήλο ασίγαστο, υπηρετώντας τα αδέλφια του ως μάγειρας και κηπουρός. Παρακολουθούσε με προσοχή κάθε ακολουθία και διάβαζε με δάκρυα τους βίους των αγίων μαρτύρων. Στις σελίδες εκείνες έβλεπε τη δική του μυστική επιθυμία να παίρνει σχήμα μέσα του.

Παρακαλούσε κρυφά τον Κύριο να τον αξιώσει και αυτόν να χύσει το αίμα του για το όνομά Του. Ο διάβολος έφερνε στον νου του πλούτη, τιμές και τις περσικές δόξες της νεότητας. Όμως ο νέος μοναχός εμπιστευόταν τον γέροντά του και του φανέρωνε κάθε λογισμό.

Με την ευχή του πνευματικού του και τη χάρη του Θεού, έμενε ασάλευτος μέσα στους πειρασμούς και ωρίμαζε ησυχαστικά. Παραμονή της Αναστάσεως, ύστερα από τους κόπους της ημέρας, πλάγιασε για λίγο και είδε μια οπτασία που του άλλαξε τη ζωή. Ένας λαμπροφόρος άνδρας του έδωσε ένα χρυσό ποτήρι γεμάτο εκλεκτό κρασί και τον κάλεσε να πιει.

Όταν ξύπνησε, κατάλαβε πως ο Κύριος τον προσκαλούσε στο μαρτύριο, και έτρεξε με δάκρυα στον πνευματικό του πατέρα. Κοινώνησε τα Άχραντα Μυστήρια, έφαγε με τα αδέλφια και την ίδια νύχτα έφυγε κρυφά από τη μονή, φορώντας μόνο το μοναχικό του ένδυμα. Έφτασε στην Καισάρεια της Παλαιστίνης, που βρισκόταν τότε υπό περσική κατοχή.

Στα στενά της πόλης συνάντησε Πέρσες στρατιώτες να εκτελούν μαγικές τέχνες και τους έλεγξε με παρρησία. Τους εξήγησε πως και αυτός κάποτε γνώριζε τις ίδιες πλάνες, μα είχε βρει το αληθινό φως. Οι Πέρσες θαύμασαν την τόλμη του, όμως αμέσως μετά τον άρπαξαν με οργή και τον οδήγησαν στον διοικητή Μαρζαβανά.

Εκείνος του υποσχέθηκε άλογα, χρήματα και τιμές, αν αρνιόταν τον Χριστό. Ο Αναστάσιος αποκρίθηκε πως η μοναχική του στολή ήταν για αυτόν τιμιότερη από κάθε αξίωμα. Ο διοικητής τότε διέταξε να φορτωθεί με σιδερένιες αλυσίδες και να κουβαλά βαριές πέτρες μαζί με τους άλλους κρατουμένους.

Ανάμεσα στους εργάτες βρίσκονταν και παλιοί γνωστοί του από την περσική του πατρίδα. Εκείνοι ντρέπονταν για την αλλαγή του και έβγαζαν επάνω του την οργή τους με ύβρεις και χτυπήματα. Του ξέσχιζαν το ένδυμα, του ξερίζωναν τη γενειάδα και του φόρτωναν πέτρες ασήκωτες, ενώ ο μάρτυρας δεχόταν τα πάντα με χαρά.

Όταν τον ανέκρινε ξανά ο Μαρζαβανάς και τον απείλησε με τον θάνατο που θα τον περίμενε από τον βασιλιά, εκείνος αποκρίθηκε με θαυμαστή παρρησία. «Γιατί να φοβηθώ έναν άνθρωπο θνητό σαν εσένα; Φοβάμαι μόνο τον Χριστό, που έπλασε τον ουρανό και τη γη».

Ο διοικητής διέταξε νέα μαστιγώματα, μα ο Αναστάσιος ζήτησε να μην τον δέσουν. Έλεγε πως διψά για τα παθήματα όσο διψά κανείς για δροσερό νερό μέσα στον καύσωνα. Όταν ο ηγούμενος της μονής έμαθε για τα όσα υπέμενε ο μαθητής του, παρακάλεσε όλη την αδελφότητα να προσεύχεται και έστειλε δύο μοναχούς κοντά του.

Εκείνοι τον επισκέπτονταν κρυφά, τον στήριζαν και κατέγραφαν κάθε λεπτομέρεια του αγώνα του. Μέσα στο κελί του φυλακής, οι συγκρατούμενοι έβλεπαν αγγέλους να τον περικυκλώνουν. Πριν τον στείλουν στην Περσία, οι Χριστιανοί της Καισάρειας πέτυχαν να βγει για λίγο από τη φυλακή, για να εορτάσει την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού.

Όλη τη νύχτα ο λαός τραγουδούσε ύμνους μαζί του, ασπαζόταν τις αλυσίδες του και ζητούσε την ευχή του ταπεινού μάρτυρα. Στη συνέχεια τον μετέφεραν αλυσοδεμένο μαζί με δύο άλλους Χριστιανούς στη Βηθσαλόη της Ασσυρίας, όπου περίμεναν τη βασιλική απόφαση. Ο κριτής δοκίμασε ξανά κολακείες και απειλές, και έπειτα διέταξε φοβερά βασανιστήρια.

Έδεσαν τα πόδια του μάρτυρα ανάμεσα σε δύο ξύλα, ώσπου να τσακιστούν τα κόκαλά του, και τον κρέμασαν από το ένα χέρι με βαριά πέτρα στο άλλο. Ύστερα από δεκαπέντε ημέρες αδιάκοπων κακώσεων, έφτασε η εντολή του Χοσρόη για θάνατο. Μπροστά στα μάτια του στραγγάλισαν εβδομήντα δύο Χριστιανούς, και τελευταίον τον Αναστάσιο.

Λυπόταν μόνο που ο θάνατός του δεν φαινόταν αρκετά σκληρός για την αγάπη του Χριστού. Τον στραγγάλισαν και του απέκοψαν την κεφαλή στις είκοσι δύο Ιανουαρίου του εξακοσίου εικοστού ογδόου. Το τίμιο σώμα του ενταφιάστηκε κοντά στη μονή του Αγίου Σεργίου, ενώ αργότερα τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Παλαιστίνη και στην Κωνσταντινούπολη.