EmailFacebookKontakt

Oshënar Efraim i Riu, mësuesi i madh i Gjeorgjisë

Gati njëqind shkrime erdhën nga duart e një murgu në Malet e Zeza të Antiokisë dhe ky murg mbrojti me argumente të pakundërshtueshme atërore pavarësinë e të gjithë kishës gjeorgjiane. Kur murgjit e Antiokisë mohuan rrënjën apostolike të Gjeorgjisë, ai gjeti burimet e lashta dhe rivendosi qartë të vërtetën. Ky është Shën Efraimi i Riu, një shkrimtar, përkthyes dhe filozof i madh i shekullit të njëmbëdhjetë. Kujtimi i tij përkujtohet më 18 janar nga Kisha Orthodhokse Gjeorgjiane, e cila e renditi atë në mesin e shenjtorëve. Origjina e saj lidhet me provincën Tao në Gjeorgjinë jugore, nga ku shumë fisnikë u shpërngulën në territorin romak. Kur Mbreti Bagrat i Katërt u ngjit në fronin gjeorgjian, së bashku me sundimtarët e tjerë, u largua i nderuari Vakhe, i biri i Karitsi, të cilin studiuesit e konsiderojnë babanë e Osios. I riu Efraimi mori një arsim grek në Kostandinopojë dhe më pas u vendos në Malet e Zeza afër Antiokisë. Atje ai filloi punën e tij në literaturën teologjike gjeorgjiane, e cila do të ndryshonte vetë gjuhën dhe mendimin e popullit të tij. Fama e tij u përhap shpejt. Në Malet e Zeza Oshënar iu përkushtua tërësisht përkthimit dhe shkrimit të veprave atërore për të mirën e popullit gjeorgjian. Punimet e tij arrijnë në afro njëqind dhe mbulojnë pothuajse çdo degë të kërkimit teologjik me një gjerësi të rrallë. Ai madje formuloi teorinë e tij të përkthimit, e cila më vonë u bë një themel për kompozimin e shkruar në gjuhën gjeorgjiane. Teoria e tij bazohet në tre parime bazë, të cilat ai i zbatoi me shumë saktësi në secilën prej veprës së tij. Së pari, çdo tekst duhet të përkthehet drejtpërdrejt nga gjuha në të cilën është shkruar fillimisht nga autori. Së dyti, përkthimi duhet të ruajë të njëjtën shkronjë dhe kuptim të origjinalit, pa cenuar natyrën e gjuhës pritëse. Së treti, teksti i përkthyer duhet të shoqërohet me një pjesë komentuese që trajton çështje historike, gramatikore dhe filologjike. Me këtë metodë, Oshënar përktheu me saktësi pesë vepra të Shën Dionisit Areopagitit, Kanonet Asketike të Vasilit të Madh, tekste të Shën Efraimit të Sirisë, interpretime të Letrave dhe Psalmeve, si dhe një sërë shkrimesh të tjera të mëdha patristike. Ndër veprat origjinale të Shën Efraimit, spikat Shpjegimi i shkaqeve të krishterimit të Gjeorgjisë, një sintezë e teksteve të tij të mëparshme dhe komenteve personale. Në gjysmën e dytë të shekullit të njëmbëdhjetë, murgjit e Antiokisë dhe Maleve të Zeza filluan të sfidonin pavarësinë e Kishës Gjeorgjiane me argumente të ndryshme. Ata pretenduan, ndër të tjera, se asnjë nga Apostujt nuk kishte predikuar kurrë besimin e krishterë në tokën gjeorgjiane. Prandaj u bë e nevojshme të vërtetohej se Kisha Gjeorgjiane ishte me të vërtetë autoqefale që nga themelet e saj të para apostolike. Më pas, sundimtarët e gjinisë e ftuan Shën Efraimin të merrej me këtë çështje të rëndë kishtare. Ai studioi shumë shkrime patristike në tekstin origjinal grek dhe mblodhi dëshmi të lashta nga çdo burim i disponueshëm. Me kërkimin e tij ai arriti të vendosë plotësisht ekzistencën e pavarur të Kishës së Gjeorgjisë. Ai vetë shkroi se, sipas profetit Davidi, zëri i Apostujve u dëgjua në të gjithë tokën. Në Gjeorgji, Protokletos Andrea predikoi në rajonin e Avazgias dhe më pas zbriti në tokën e Osetisë. Aty predikoi edhe Apostull Bartholomeos, në zonën e Kartlit. Oshënar Efraimios nuk u largua kurrë nga Malet e Zeza, të cilat u bënë për të një vend pendimi, studimi dhe pune të vazhdueshme shpirtërore. Në vitin 1991 u fronëzua si igumen në Manastirin e Kastanës, në një vend që ndoshta ndodhej në po këto male. Me mësimin e tij të ndritur ai e çoi vëllazërinë drejt heshtjes së lutjes dhe traditës së thellë atërore. Ai ra në gjumë në Zotin rreth vitit njëmijë e njëqind e një, pasi kreu një punë të madhe për Ortodoksinë Gjeorgjiane. Emri i tij është përfshirë në listën e të fjeturve të hartuar nga Sinodi i Ruisi Urbanisi në vitin njëmijë e njëqind e tre. Nga kjo dëshmi, viti i gjumit të tij përfundimtar u përcaktua afërsisht. Kisha Orthodhokse e Gjeorgjisë e renditi zyrtarisht në mesin e shenjtorëve të saj për shkak të jetës së tij të devotshme. Ai u nderua edhe për përpjekjet e tij të shumta dhe të lavdërueshme në favor të Kishës dhe të kombit. Në Kodikun e Sinait njëqind e pesëdhjetë ruhet përmendja e emrit të tij si shenjtor i Lindjes. Kështu, nëpërmjet kujtesës së Kishës, fytyra e tij mbetet një shembull i gjallë edhe sot e kësaj dite.

E njëjta ditë

Shenjtorë të tjerë të 18 Janar

Lexoni edhe jetët e tjera të kësaj dite pa u kthyer pas.

Oshënarët Athanasi e Kirili të Aleksandrisë

Oshënarët Athanasi e Kirili të Aleksandrisë

Ati ynë i shenjtë Athanasi, shtylla e Orthodhoksisë dhe drita e universit, lindi nga prindër të devotshëm dhe orthodhoksë më 295, pak para shpërthimit të persekutimit të madh të Dioklecianit (297-313), në qytetin kozmopolit…

Lexo jetën

Athanasi dhe Kirili, shtyllat e Aleksandrisë

Akoma fëmijë në plazhin e Aleksandrisë, Athanasi i vogël po pagëzonte seriozisht në det bashkëlojtarët e tjerë të vegjël. Patriarku Aleksandër e shikoi skenën nga dritarja dhe e njohu si të vlefshëm pagëzimin e…

Lexo jetën

Shën Aleksi Hieromonku i Teklatit

Në qelinë e tij ai mbante një kryq në madhësi reale dhe e mbante mbi supe gjatë lutjes. Kështu ai donte të ishte si Simoni nga Kirena, i cili e çoi Kryqin e Krishtit…

Lexo jetën
2