Shën Jeremias Patriarku i Parë i Kostandinopojës
Me një dhuratë bujare prej pesëqind frangash për Sulltanin dhe një borxh vjetor prej tre mijë e pesëqind florinash ai u ngjit në Fronin Ekumenik. Disa vjet më vonë, një grusht shteti e rrëzoi atë nga froni ndërsa ai adhuronte Tokën e Shenjtë, por Kisha e shfajësoi përsëri. Ai erdhi nga Zitsa e Epirit dhe shërbeu si Mitropolit i Sofjes përpara se të ngjitej në fronin patriarkal. Edukimi i tij ishte i kufizuar, por njerëzit e donin dhe aftësitë e tij administrative ishin jashtëzakonisht të mëdha. Zgjedhja e tij u bë nga Sinodi i Shenjtë me mbështetjen e zotit Kostandini Kunupis, më 31 dhjetor të vitit njëmijë e pesëqind e njëzet e dy. Patriarkana e tij zgjati nga ai vit deri në pesëmbëdhjetëqind e dyzet e gjashtë, me një ndërprerje të shkurtër në vitin e pesëmbëdhjetë e njëzet e gjashtë. Në pranverën e njëmijë e pesëqind e njëzet e katër, ndërsa ai po bënte turne në Qipro, Egjipt, Palestinë dhe malin Sinai, Joanii i Sozopolit hipi në mënyrë të parregullt në fronin e Kostandinopojës. Ky veprim e tronditi thellë Kishën dhe rrezikoi rendin normal të Patriarkanës Ekumenike në atë kohë. Me mbështetjen e Patriarkëve të Antiokisë dhe Aleksandrisë, Jeremia ia doli të përmbyste atë zgjedhje të paligjshme. Joanii u rrëzua nga dy Sinode, një në Jerusalem dhe një në Konstandinopojë, për të rivendosur rendin. Kthimi zyrtar i Jeremisë në Fron u bë më njëzet e katër shtator të vitit njëmijë e pesëqind e njëzet e pesë. Ai u bë me një verat të Sulltan Sulejmanit të Parë, i cili konfirmoi zyrtarisht pozicionin e tij kanonik. Kleri dhe populli i qytetit e pritën me entuziazëm dhe që nga ajo kohë ndikimi i tij në çështjet kishtare u bë veçanërisht i madh. Rreth vitit 1536, Komuniteti i Shenjtë i Malit Athos i dha atij qelinë e lashtë Stavronikita, e cila kishte një histori të gjatë. Kjo qeli i përkiste nga viti 1287 Manastirit Koutloumousiou dhe më vonë, deri në 1533, Manastirit Filotheou. Me këtë koncesion Keli u gradua në Manastirin Stavronikita dhe u bë manastiri i njëzetë i Malit Athos. Pas ftesës së Komunitetit të Shenjtë, Patriarku u angazhua personalisht në rindërtimin dhe organizimin e tij në të gjitha fushat. Ai doli të ishte një mirëbërës i madh i manastirit të ri dhe e shpalli atë stauropigian në vitin 1544, duke konsoliduar pozicionin e tij. Gjatë patriarkanës së tij ai u bë mbrojtës i shumë kishave në qytet, të cilat turqit i kërcënuan me prishje dhe plaçkitje. Ai e bazoi mbrojtjen e tij në argumentin se Kostandinopoja u dorëzua me marrëveshje dhe nuk u mor me forcë. Pesëmbëdhjetë e tridhjetë e shtatë arritën nxjerrjen e një dekreti nga Sulltan Sulejmani i Madhërishëm, një moment historik në historinë e qytetit. Me këtë dekret u ndalua shndërrimi i kishave të Kostandinopojës në xhami, një masë shpëtimtare për të krishterët. Ky vendim i dobishëm për fat të keq nuk u konfirmua nga pasardhësit e Sulltanit dhe zbatimi i tij nuk u mbajt. Gjatë ditëve të tij duket se u krijua edhe embatoikioni, një masë e re ekonomike për Patriarkanën. Sipas këtij institucioni, kryepriftërinjtë duhej t'i paguanin Patriarkanës një dhuratë monetare në momentin e zgjedhjes së tyre. Qëllimi ishte mbështetja financiare e Fronit Universal, i cili vazhdimisht përballej me presionin dhe vështirësitë financiare nga pushtuesit. Në tetor 1538 ai vetë i dhuroi Patriarkanës një pjesë të pasurisë së tij personale si një akt dashurie. Me këtë lëvizje ai praktikisht tregoi përkushtimin e tij ndaj institucionit të cilit i shërbeu me aq kujdes dhe vetëmohim. Patriarkana e tij vazhdoi deri në një mijë e pesëqind e dyzet e gjashtë, kur e pushtoi një sëmundje e rëndë dhe e lodhi. Më pas ai dha dorëheqjen nga Froni Ekumenik dhe u bë një murg madhështor me emrin e ri Joani. Patriarkun e bekuar e zuri gjumi në Vraçë, në krahinën e Turnovës, në Vllahi, më 13 janar të po atij viti. Kujtimi i tij mbeti i gjallë në zemrat e besimtarëve dhe në traditat e Patriarkanës Ekumenike për shekuj. Më dhjetë janar të vitit dymijë e njëzet e tre, Sinodi i Shenjtë i Patriarkanës Ekumenike mori një vendim të rëndësishëm. Ai vendosi zyrtarisht renditjen e Patriarkut Jeremia i Parë në Librin e Shenjtë të Kishës Orthodhokse. Kështu bariu i urtë, mbrojtësi i tempujve dhe mirëbërësi i malit Athos, u njoh zyrtarisht si një shenjt i Ortodoksisë. Kujtimi i tij përkujtohet më 13 janar me nderim dhe mirënjohje të thellë nga besimtarët.
E njëjta ditë
Shenjtorë të tjerë të 13 Janar
Lexoni edhe jetët e tjera të kësaj dite pa u kthyer pas.
Dëshmorët Ermili, Stratoniku
Shën Ermili ishte dhjak në Singidunum (Beograd), në kohën kur mbretëronte perandori Licinius (324). U denoncua nga paganët dhe i priti me gëzim e me padurim ushtarët që erdhën ta arrestonin. E çuan në…
Lexo jetën
Oshënar Jakovi i Nisivës
Shën Jakovi përqafoi në fillim jetën eremite në malet afër Nisivës (Persi). Ushqehej me atë që ofronte toka, pa përdorur zjarr apo veshje të leshta. Aktiviteti i tij i vetëm ishte të pastronte pa…
Lexo jetënErmylos dhe Stratonikos, dëshmorët e Danubit
Kur ushtarët e Licinius trokitën në derë, dhjaku Ermylos i përshëndeti me gëzim, sikur të kishte ardhur koha e nderit të tij të madh. Disa ditë më vonë, rojtari i burgut të Stratonikos shpërtheu…
Lexo jetënOshënar Eleazar i Anzerskut
Në brigjet e ngrira të Angerskut, një vetmitar la kupa druri në skelë, duke iu lutur peshkatarëve për bukë me mesazhe të gdhendura. Ata që e ndihmuan u kthyen në barkat e tyre dhe…
Lexo jetënOshënar Maksim Kausokalivit
Sa herë ndërronte vend, digjte me duart e veta kasollen që sapo kishte ndërtuar, që të mos lidhej me asgjë tokësore. Në majë të Athosit pa Hyjlindësen duke mbajtur Krishtin në krahë dhe duke…
Lexo jetënHilary of the Picts, kundërshtarja pa gjumë e Arianizmit
Nga një i ri pagan i Galisë ai u bë mbrojtësi më i patrembur i Ortodoksisë kundër një perandori të tërë. Mërgimi i tij në Frigjinë e largët nuk e përkuli, përkundrazi e bëri…
Lexo jetënShën Iakovos mrekullibërësi i Nisives
Me lutjen e tij një re mushkonjash shpërndau ushtrinë persiane të Saporit dhe shpëtoi të gjithë qytetin e Nisibeus. Në Koncilin e Parë Ekumenik ai qëndroi në mesin e Etërve të mëdhenj dhe mbështeti…
Lexo jetënOshënar Irinarchos i Mbyllur i Rostovit
Në qeli mbante mbi vete njëqind e dyzet e dy kryqe bronzi dhe një zinxhir hekuri prej njëzet orgjish të lidhur në qafë. Kur i erdhi keq për një kalimtar këmbëzbathur, i dha këpucët…
Lexo jetënEtërit e Manastirit Theodosiou që lyen shkretëtirën me gjak
Gjashtë shekuj pas Lindjes së Krishtit, Persianët e Chosroes u derdhën në Shën Gi dhe e kthyen Jerusalemin në një grumbull gërmadhash. Në atë zjarr humbën vetmitë e mëdha të shkretëtirës, së bashku me…
Lexo jetën