Ο Όσιος Έλλιος και ο κροκόδειλος της ερήμου

Ένας ασκητής της Αιγύπτου διέσχισε κάποτε ένα ποτάμι πάνω στη ράχη ενός κροκόδειλου, που μέχρι τότε είχε καταβροθίσει πολλούς ανθρώπους. Άλλη φορά, κουρασμένος από το βάρος της τροφής που κουβαλούσε στους αδελφούς, κάλεσε έναν άγριο γάιδαρο και τον φόρτωσε στο όνομα του Κυρίου. Ο όσιος Έλλιος έζησε στην Αίγυπτο τον τέταρτο αιώνα και αναδείχθηκε ένας από τους μεγαλύτερους ασκητές της ερήμου.

Από μικρό παιδί τον αφιέρωσαν στο μοναστήρι, όπου ανατράφηκε με εγκράτεια, σωφροσύνη και βαθιά πραότητα της ψυχής. Ο Θεός του χάρισε από τη νεότητά του το δώρο της θαυματουργίας, σημάδι της καθαρότητας της καρδιάς του. Όταν ήταν ακόμη παιδί, του ζήτησαν να φέρει φωτιά για τις ανάγκες της αδελφότητας.

Πήρε τότε αναμμένα κάρβουνα μέσα στο ρούχο του και τα μετέφερε στον γέροντα, χωρίς το ύφασμα να καεί καθόλου. Οι αδελφοί που είδαν το θαύμα έμειναν έκπληκτοι και επιθυμούσαν να μιμηθούν τη ζωή του μικρού δοκίμου. Η αγιότητα του νεαρού αυτού ξεπερνούσε ήδη εκείνη των γεροντότερων μοναχών της κοινοβίας.

Όταν μεγάλωσε, ο όσιος έφυγε για τα βαθύτερα μέρη της αιγυπτιακής ερήμου, αναζητώντας μεγαλύτερη ησυχία και αυστηρότερη άσκηση. Περπατώντας κάποτε μόνος, ένιωσε επιθυμία να γευτεί μέλι και είδε μπροστά του μια κηρήθρα γεμάτη πάνω σε έναν βράχο. Κατάλαβε αμέσως πως ήταν παγίδα του πειρασμού και άρχισε να επιπλήττει αυστηρά τον εαυτό του με λόγια αποφασιστικά.

Έφυγε από εκείνον τον τόπο και τραβήχτηκε σε πιο άγρια ερημιά, παραδίδοντας το σώμα του σε σκληρότερη νηστεία. Την τρίτη εβδομάδα της ασκήσεώς του είδε στο έδαφος ωραιότατα μήλα και άλλους καρπούς κήπου, σαν δώρο απρόσμενο. Κατάλαβε όμως ξανά την τέχνη του πονηρού και αρνήθηκε να αγγίξει τίποτε από όσα του παρουσιάζονταν.

Την τέταρτη εβδομάδα, εξαντλημένος από την πείνα, έπεσε σε ελαφρύ ύπνο και είδε άγγελο Κυρίου να στέκεται κοντά του. Ο άγγελος τον προέτρεψε να σηκωθεί και να γευτεί χωρίς δισταγμό όσα θα έβρισκε μπροστά του. Όταν ξύπνησε, είδε πηγή με δροσερό νερό και γύρω χορταρικά εύοσμα και γευστικά.

Έφαγε και ήπιε και είπε αργότερα ότι ποτέ δεν είχε γευτεί τροφή τόσο γλυκιά στη ζωή του. Λίγο πιο πέρα βρήκε ο όσιος μια σπηλιά και εγκαταστάθηκε εκεί, ζώντας σε διαρκή προσευχή και μελέτη του θείου λόγου. Όταν χρειαζόταν τροφή, ύψωνε τα χέρια του στα βράχια και αόρατο χέρι του έφερνε φρέσκο ψωμί, ελιές και διάφορα λαχανικά.

Κάποτε ξεκίνησε να επισκεφθεί αδελφούς που ζούσαν σε άλλο μέρος της ερήμου και κουβαλούσε μαζί του τροφή για εκείνους. Καθώς λύγιζε από το βάρος, είδε άγρια γαϊδούρια να βόσκουν εκεί κοντά και κάλεσε ένα στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού. Το πιο δυνατό ζώο πλησίασε με πραότητα και δέχθηκε στη ράχη του το φορτίο και τον ίδιο τον όσιο.

Έφτασε γρήγορα στα κελιά των αδελφών, τους χάρισε την τροφή και άφησε ξανά τον γάιδαρο ελεύθερο στην έρημο. Άλλη φορά πήγε νωρίς το πρωί της Κυριακής σε ένα μοναστήρι και είδε πως δεν γινόταν Λειτουργία. Ρώτησε τους αδελφούς γιατί έμενε η ημέρα του Κυρίου χωρίς θεία προσφορά, και του απάντησαν με πικρία και φόβο.

Ο ιερέας έμενε στην άλλη όχθη του ποταμού και φοβόταν τον κροκόδειλο που είχε ήδη καταβροθίσει πολλούς διαβάτες. Ο όσιος Έλλιος προθυμοποιήθηκε να φέρει ο ίδιος τον ιερέα και προχώρησε με θάρρος προς την όχθη του ποταμού. Επικαλέστηκε το όνομα του Κυρίου, και αμέσως εμφανίστηκε το θηρίο που τόσους είχε αφανίσει στα νερά του.

Με κατάνυξη και φόβο ο κροκόδειλος δέχθηκε στη ράχη του τον άγιο και τον μετέφερε με ασφάλεια στην απέναντι όχθη του ποταμού. Όταν συνάντησε τον πρεσβύτερο, του ζήτησε ταπεινά να έρθει στους αδελφούς και να τελέσει τη Λειτουργία. Ο ιερέας πρόσεξε τα φτωχικά μπαλωμένα ρούχα του, μα κατάλαβε από τους λόγους του τη βαθιά πνευματική του αρχοντιά.

Όταν έφτασαν στην όχθη, ο όσιος κάλεσε ξανά τον κροκόδειλο και ανέβηκε πρώτος, καλώντας τον πρεσβύτερο να τον ακολουθήσει χωρίς δισταγμό. Εκείνος όμως φοβήθηκε στη θέα του ζώου και τράπηκε σε φυγή προς τα πίσω. Οι αδελφοί από την άλλη πλευρά παρακολουθούσαν με δέος το θαύμα και δόξαζαν τον Θεό για τον άνθρωπό του.

Βγαίνοντας στην ξηρά, ο όσιος έσυρε πίσω του τον κροκόδειλο και του είπε πως είναι καλύτερα να πεθάνει ο ίδιος παρά να εξολοθρεύει τους ανθρώπους. Αμέσως το θηρίο έπεσε νεκρό στη γη. Έμεινε ο όσιος τρεις ημέρες στο μοναστήρι, διδάσκοντας τους αδελφούς με λόγια θεόπνευστα και αποκαλύπτοντας τα κρυφά τους πάθη με αγάπη.

Είχε λάβει από τον Θεό το χάρισμα της διοράσεως και γνώριζε καθαρά τους λογισμούς και τη συνείδηση κάθε αδελφού. Σε άλλον έλεγε πως πολεμείται από σαρκικό πειρασμό, σε άλλον πως ταράζεται από οργή ή κυριεύεται από λαιμαργία. Παράλληλα φανέρωνε προς οικοδομή όλων τις αρετές των μοναχών, ονομάζοντας τον έναν πράο, τον άλλον δίκαιο, τον άλλον υπομονετικό ή υπάκουο.

Όλα τα κρυφά έργα, τα καλά και τα κακά, του ήταν φανερά από τη χάρη του ζώντος Θεού. Οι αδελφοί συντρίβονταν με την καρδιά και διόρθωναν τη ζωή τους με κατάνυξη και βαθιά μετάνοια. Κατά τη διάρκεια μιας πνευματικής συνομιλίας τους ζήτησε να ετοιμάσουν τράπεζα για ξένους αδελφούς που έρχονταν από μακριά.

Πράγματι, μόλις στρώθηκε το τραπέζι, έφτασαν στο μοναστήρι κουρασμένοι οδοιπόροι, όπως ακριβώς είχε προαναγγείλει ο όσιος. Τους υποδέχθηκαν με τιμή, και έπειτα ο άγιος αποτραβήχτηκε πάλι στην ερημική του ησυχία. Ένας νεαρός αδελφός παρακάλεσε τον όσιο να τον πάρει μαζί του στα βάθη της ερήμου για να ζήσει την αυστηρή ασκητική ζωή.

Ο γέροντας τον προειδοποίησε για τους κόπους, τους πειρασμούς και τις φοβερές προσβολές που αντιμετωπίζουν όσοι μένουν στην απόλυτη ησυχία. Ο νέος υποσχέθηκε ότι θα υπομείνει τα πάντα, και ο όσιος τον δέχθηκε και τον εγκατέστησε σε άλλη γειτονική σπηλιά. Την πρώτη κιόλας νύχτα οι δαίμονες όρμησαν εναντίον του, ταράζοντας τον νου του με αισχρούς λογισμούς και τρομερές οπτασίες.

Τα όντα αυτά τον πίεζαν με μανία και ήθελαν να τον θανατώσουν μέσα στον φόβο της ερημιάς. Βγήκε τρέχοντας από το σπήλαιο και έφτασε στον όσιο, διηγούμενος με δάκρυα τη δυστυχία και την αδυναμία του. Ο γέροντας τον παρηγόρησε με λίγα λόγια και τον στερέωσε στην πίστη και την υπομονή με αγάπη πατρική.

Τον γύρισε πίσω στην ίδια σπηλιά, χάραξε με το δάχτυλο τα όρια του τόπου και τον σφράγισε με το σημείο του τιμίου σταυρού. Από τότε ο νεαρός έμεινε απρόσβλητος από τους δαίμονες και αξιώθηκε να τρέφεται από αόρατο χέρι, όπως και ο διδάσκαλός του. Ο όσιος Έλλιος έφτασε σε βαθύτατο γήρας και κοιμήθηκε ειρηνικά, συγκαταριθμημένος στη χορεία των οσίων ενώπιον του θρόνου της Αγίας Τριάδος.