Δεκαεπτά ολόκληρες μέρες περπατούσε ο μοναχός Παφνούτιος μέσα στη βαθιά έρημο, ώσπου είδε μπροστά του ένα παράξενο πλάσμα, σκεπασμένο από κάτασπρα μαλλιά σαν χιόνι. Ο γέροντας ήταν γυμνός, ζωσμένος μόνο με φύλλα ερημικών φυτών, κι όμως κρατούσε μέσα του εξήντα χρόνια ασκητικής σιωπής και προσευχής. Ο Παφνούτιος τρόμαξε πολύ και έτρεξε να κρυφτεί πάνω σε έναν βράχο.

Ο γέροντας όμως κάθισε ήσυχα στους πρόποδες του λόφου και τον κάλεσε με γλυκύτητα, αποκαλώντας τον με το όνομά του. Ζητούσε από καιρό την ευλογία των ερημιτών της Θηβαΐδας και τώρα τη συναντούσε στο πρόσωπο του Οσίου Ονουφρίου. Ο όσιος του διηγήθηκε με απλότητα την ιστορία της ζωής του, χωρίς καύχηση και χωρίς φόβο.

Γεννήθηκε στην Περσία από γονείς που για χρόνια στέρευαν παιδιού και τον απέκτησαν μετά από πολλές παρακλήσεις προς τον Θεό. Ο πατέρας του, άρχοντας μεγάλος της χώρας, υπάκουσε σε θεία αποκάλυψη και τον αφιέρωσε από βρέφος σε μια κοινοβιακή αδελφότητα της Θηβαΐδας στην Αίγυπτο. Μάλιστα, καθώς τον μετέφεραν εκεί, μια ελαφίνα τον θήλαζε καθημερινά με θαυμαστό τρόπο.

Στο μοναστήρι ο μικρός Ονούφριος μεγάλωσε με αγάπη για τον Χριστό και πόθο για βαθύτερη άσκηση. Άκουγε με κατάνυξη τους γέροντες να μιλούν για τον προφήτη Ηλία και για τον Τίμιο Πρόδρομο, που αγωνίστηκαν στην έρημο μόνοι με τον Θεό. Η καρδιά του φλογίστηκε από τα παραδείγματα εκείνα και αποφάσισε να φύγει κρυφά, αναζητώντας τη σιωπή και τη μοναξιά της ερήμου.

Μέσα στη νύχτα, ένα φωτεινό σύννεφο τον σταμάτησε και ένας άγγελος του φανέρωσε ότι θα τον συνόδευε ώς το τέλος της ζωής του. Με θάρρος προχώρησε και έπειτα από αρκετές ώρες πορείας έφτασε σε ένα σπήλαιο όπου ζούσε ένας πεπειραμένος ασκητής. Κοντά του διδάχθηκε τους κανόνες της ερημικής ζωής, τη διαρκή προσευχή και τον πόλεμο με τους λογισμούς.

Όταν ο γέροντας διέκρινε την ωριμότητα του νέου μαθητή, τον οδήγησε ύστερα από τετραήμερη πορεία σε μια μικρή σπηλιά, που έγινε για εξήντα ολόκληρα χρόνια ο τόπος της παλαίστρας του. Εκεί τον επισκεπτόταν ο γέροντας μία φορά τον χρόνο, μέχρι την ευλογημένη κοίμησή του. Στην αρχή της μοναξιάς του, ο Ονούφριος δοκίμασε σκληρότατους πειρασμούς, πείνα και δίψα ασυγκράτητη, καύσωνα φοβερό την ημέρα και παγωνιά τσουχτερή την νύχτα.

Τα ρούχα του διαλύθηκαν από τον χρόνο και από τις κακουχίες, ώσπου, ύστερα από τη θερμή του προσευχή, φύτρωσαν πάνω του πυκνά λευκά μαλλιά σαν ένδυμα προστατευτικό. Η γύμνια του, σύμφωνα με τον υμνογράφο, ξεπέρασε ακόμη και την εντολή του Χριστού προς τους Αποστόλους να έχουν μόνον έναν χιτώνα. Για τριάντα χρόνια ο φύλακας άγγελος του έφερνε κάθε ημέρα ένα κομμάτι ψωμί για τη συντήρηση του σώματος.

Έπειτα ο Θεός του χάρισε πλουσιότερη τροφή, καθώς δίπλα στο σπήλαιό του βλάστησε ένας φοίνικας με δώδεκα κλαδιά. Κάθε κλαδί καρποφορούσε σε διαφορετικό μήνα του χρόνου, και έτσι ο ασκητής έβρισκε καθημερινά την αναγκαία τροφή του. Κοντά στη σπηλιά ανέβλυσε επίσης μια πηγή με καθαρό και δροσερό νερό.

Κάθε Σάββατο και Κυριακή, ο άγγελος Κυρίου τού έφερνε τη Θεία Κοινωνία, γεμίζοντας την καρδιά του με ανέκφραστη χαρά. Ο όσιος ευχαριστούσε αδιάλειπτα τον Θεό για όλες αυτές τις δωρεές. Μετά τη μακρά διήγηση, ο Ονούφριος αποκάλυψε στον Παφνούτιο ότι η ώρα της εξόδου του από την παρούσα ζωή είχε ήδη φτάσει.

Καθώς προσευχόταν, το πρόσωπό του έλαμψε με φως αγγελικό, ενώ ακούστηκαν βροντές και ψαλμωδίες από αόρατους ουράνιους χορούς. Η αγία ψυχή του πέταξε σαν λευκό περιστέρι στα χέρια του Κυρίου, και το ιερό λείψανό του απέπνεε θαυμαστή ευωδία. Ο Παφνούτιος βρέθηκε σε μεγάλη απορία, γιατί δεν είχε εργαλεία για να ανοίξει τάφο μέσα στην έρημο.

Τότε εμφανίστηκαν ξαφνικά δύο λιοντάρια, που υπάκουσαν στον μοναχό και άνοιξαν με τα νύχια τους τον τάφο του οσίου. Σκέφτηκε να μείνει εκεί για πάντα, κοντά στον φοίνικα και την πηγή του αγίου ανδρός. Όμως ένας σεισμός γκρέμισε αμέσως τη σπηλιά, ξέρανε τον φοίνικα και στέρεψε την πηγή μέσα σε λίγη ώρα.