Μέσα σε ένα σπήλαιο, κάτω από ένα πανέμορφο κυπαρίσσι, φώλιαζε ένας τεράστιος δράκοντας που με το δηλητηριώδες φύσημά του θανάτωνε ανθρώπους και ζώα. Ο επίσκοπος Τιμόθεος της Προύσας τον εξόντωσε ρίχνοντας μέσα στο στόμα του το ιερό κάλυμμα του Αμνού της Θείας Λειτουργίας. Η πόλη της Προύσας βρισκόταν στα σύνορα Βιθυνίας, Φρυγίας και Λυδίας, κοντά στο όρος του Ολύμπου της Μικράς Ασίας.

Εκεί ο Άγιος ποίμαινε με αγνότητα βίου και πνευματική καθαρότητα το χριστιανικό του ποίμνιο. Ο Θεός τού χάρισε πλούσια τη δωρεά της θαυματουργίας ως ανταπόκριση στην αγία ζωή του. Ο δρόμος ανάμεσα στην Προύσα και στα θερμά νερά της περιοχής είχε γίνει εντελώς άβατος εξαιτίας του φονικού θηρίου.

Κανείς δεν τολμούσε πια να περάσει από εκείνον τον τόπο και ο φόβος είχε παραλύσει τους κατοίκους της περιοχής. Εκείνη την εποχή μια χριστιανή βασίλισσα από την Απολλωνιάδα της Βιθυνίας έφτασε στα μέρη της Προύσας για προσκύνημα. Οι πιστοί αδελφοί της περιοχής ετοίμασαν ευλογίες και δώρα μέσα σε ιερό άμφιο και τα εμπιστεύθηκαν στον επίσκοπο Τιμόθεο.

Ο Άγιος ανέλαβε πρόθυμα την αποστολή αυτή προς τιμή της ευσεβούς βασίλισσας. Καθώς ο Άγιος πλησίαζε το κυπαρίσσι, ο φοβερός δράκοντας ξεπρόβαλε απειλητικά εναντίον του από το σκοτεινό σπήλαιο. Ο Τιμόθεος τοποθέτησε τις ευλογίες στην άκρη του παλλίου του και τύλιξε σφιχτά μέσα το ιερό άμφιο της Θείας Λειτουργίας.

Έπειτα, με δύναμη πίστης, σφεντόνισε το ιερό ύφασμα πάνω στο θηρίο και συνέχισε ήσυχα τον δρόμο του. Αφού παρέδωσε τις ευλογίες στη βασίλισσα, γύρισε πίσω και βρήκε τον δράκοντα νεκρό στο χώμα. Δόξασε τον Θεό για το μεγάλο θαύμα και επέστρεψε στη μητρόπολή του κρατώντας πάλι το ιερό άμφιο.

Η φήμη του θαύματος απλώθηκε παντού και οι άνθρωποι τιμούσαν τον Άγιο ως αληθινό φίλο του Θεού. Ο Τιμόθεος θεράπευσε επίσης έναν βασιλιά με το όνομα Αρίτας, ο οποίος κειτόταν βαριά άρρωστος στις πύλες του θανάτου. Με τον ίδιο τρόπο επανέφερε στη ζωή μία βασίλισσα και την οδήγησε από το σκοτάδι της ειδωλολατρίας στο φως της αληθινής πίστεως.

Με τη χάρη του Θεού θεράπευε ποικίλες ασθένειες και τελούσε πολλά ακόμη θαύματα στο όνομα του Χριστού. Με το κήρυγμά του φώτισε ολόκληρο το ποίμνιό του και οδήγησε στον Χριστό αμέτρητους απίστους. Όταν ανέβηκε στον ρωμαϊκό θρόνο ο Ιουλιανός ο Παραβάτης, εκείνος αρνήθηκε τον Χριστό και ξεκίνησε σκληρό διωγμό κατά της Εκκλησίας του Θεού.

Ο επίσκοπος Τιμόθεος τότε αύξησε με ιδιαίτερο ζήλο τους κόπους του για τη διάδοση του ευαγγελικού λόγου στους ανθρώπους. Στήριζε τους πιστούς στη δοκιμασία του διωγμού και έλεγχε με παρρησία τους ειδωλολάτρες για τις πλάνες της ψεύτικης θρησκείας τους. Όταν ο Ιουλιανός πληροφορήθηκε για τη δράση του ιεράρχη, διέταξε να τον συλλάβουν και να τον οδηγήσουν ενώπιόν του.

Στη συνέχεια τον έκλεισε στη φυλακή, νομίζοντας πως έτσι θα σταματούσε το έργο του Αγίου επισκόπου. Όμως πλήθος λαού συνέρρεε στο κελί του και ο Τιμόθεος κήρυττε ακούραστα τον αληθινό Χριστό μέσα από τα δεσμά. Όταν αναφέρθηκε αυτό στον αυτοκράτορα, εκείνος έστειλε εντολή να σιωπήσει για το όνομα του Ιησού Χριστού.

Ο Άγιος όμως δεν υπάκουσε στη διαταγή του ασεβούς και παράνομου βασιλιά. Συνέχισε άφοβα να διδάσκει τον λαό όσα ταίριαζαν στο αρχιερατικό του αξίωμα και στην αποστολή του. Όταν ο Ιουλιανός έμαθε ξανά για την ακατάπαυστη παρρησία του, οργίστηκε φοβερά εναντίον του.

Ο εξαγριωμένος αυτοκράτορας έστειλε δήμιο μέσα στη φυλακή για να αποκεφαλίσει τον γενναίο ιεράρχη του Χριστού. Έτσι ο Άγιος Τιμόθεος έλαβε το αμάραντο στεφάνι του μαρτυρίου, σφραγίζοντας με το αίμα του την πιστή ομολογία του. Μετά τη μακάρια κοίμηση του ιερομάρτυρα οι πιστοί παρέλαβαν το άγιο λείψανό του με βαθιά ευλάβεια και συγκίνηση.

Το ενταφίασαν με τιμή, όπως άρμοζε σε αρχιερέα και μάρτυρα της αληθινής πίστεως του Χριστού. Από τον τάφο του Αγίου άρχισαν να αναβλύζουν πλήθος θαυμαστών ιάσεων για όσους προσέρχονταν με πίστη. Άνθρωποι με ποικίλες ασθένειες έβρισκαν εκεί τη θεραπεία τους, δοξάζοντας τον Χριστό τον Θεό.

Αργότερα τα τίμια λείψανά του μεταφέρθηκαν στη βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη, για να ευλογούν την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας. Μέσα στο νοσοκομείο που βρισκόταν στην τοποθεσία «ἐν τῷ Δευτέρῳ» της Πόλεως υπήρχε αφιερωμένος ναός προς τιμήν του. Brenda spitalit që ndodhej në vendndodhjen “ἐν τῷ Δευτερῳ” të qytetit kishte një tempull kushtuar për nder të tij.

Εκεί συνέρρεαν οι ασθενείς για να ζητήσουν τη μεσιτεία και την προστασία του θαυματουργού επισκόπου. Η μνήμη του τιμάται από την Εκκλησία μας στις δέκα Ιουνίου κάθε χρόνου με ιδιαίτερη κατάνυξη. Ο βίος του παραμένει φωτεινό παράδειγμα πίστεως, ομολογίας και αγωνιστικής παρρησίας μέσα στα χρόνια του διωγμού.