Përkujtim i ringjalljes së Kishës në Ditën e Orthodhoksisë
“Cila Perëndi është aq e madhe | saPerëndiaynë!” Ky himn i vjetër | sa vetë besimi shpreh qartë dorën | e Zotit mbi popullin e tij. E duke | hedhur një vështrim në të shkuarën | e afërt dhe të largët shohim tek vë- | rtetohet e Vërteta. Pas një periu- | dhe të egër të ndalimit të ushtrimit j të lirisë fetare nga regjimi ateist : erdhi përsëri triumfi. Pas një të | premteje të zezë 24-vjeçare erdhi | Ngjallja e lavdëruar.
Pikërisht më 17 mars të vitit j 1991, në qytetin me tradita të | shquara të Korçës u hodh hapi i = parë për riorganizimin e Kishës [ Orthodhokse Autoqefale të | Shqipërisë mbi rrënojat e për- ‘ ndjekjes dhe dritat e pashuara ] të besimit, të cilat jo vetëm që | ndriçonin, por edhe kishin | ndriçuar në natën e gjatë ateiste. [ Në mbledhjen e kësaj dite u mor | vendim, që kishat të hapeshin j çdo ditë dhe njëkohësisht u bë- | hej thirrje klerikëve të mbetur që | të vinin të merrnin përsipër j riorganizimin e enorive.
Kësaj ngjarjeje i kishte paraprirë’ | celebrimiiBekimittëMadhtëUjit i më 06.01.1991, nëvendinkudikur | ngrihej kisha e Shën Triadhës, nga | kleriku 85-vjeçar atë Kosta Ko- | tnani, ku merrnin pjesë mijëra | besimtarë. Momente mallëngjimi, | gëzimi dhe shprese. Gjithçka mun- i gonte, kambanat, kryqi, stolitë e ( priftërinjve. Një kryq i derdhur nga | duart e shpresëtarit atë Jani Tre- | bicka, kur ende ishte laik. Një kam- j banë e cila ishte inçizimi i tigullit të | një havani dhe një palë stoli të vjetra j dhe plot arna ,të ruajtura me besim | dhe shpresë nga motrat Cico. Kë- j shtu filloi kjo rrugë e gjatë plot j mungesa, sakrifica dhe besim, ishin | gurët e parë të një ndërtese që ki- | shte nisur të hidhte shtat dhe që më | pas do të vazhdonte të rritej e forco- | hej.Në vazhdimtëkësaj ngjarjeje, | më 18.01.1991, nëmuranatekishës [ së Shën Athanasit u zhvillua për- | sëri Mesha Hyjnore, për nder të po | këtij shenjti, nga Imzot Kozmai, atë- | herë prift. Ndërkohë që atë Kosta, | po këtë ditë, meshoi në fshatin e tij | të lindjes, Polenë. Fshat me tradita | të shquara dhe të pasura në besim, | ku në vitin 1967 pasi kishat u mby- i
llën, atje vazhdoi tingulli i kambanës 1 ftohtin. Akulli tashmë ishte thyer, । së Pashkës si kundërvënie e dritës j një rreze hyjnore ndriçonte dhe ; ndaj errësirës. Për t’u përmendur । zhdukte errësirën e vjetër. Porpra- = është edhe Mesha e Shenjtë, e cila . nvera e vërtetë erdhi me ardhjen e – u zhvillua nëtruallinkudikur ngrihej Kryepiskopit Anastas dhe ukonso- i madhështore kisha e Fjetjes së lidua me krijimin e Sinodittë She- =
Hyjlindëses Mari, një nga kishat | njtë dhe fronëzimet e mitropolitëve më të vjetra dhe historikejo vetëm । të tjerë. Kështu Kisha jonë Ortho- për Korçën, por edhe më gjerë. ; dhokse mori formën e saj të plotë
Një ditë e ftohtë shkurti, dita e j e të shumëdëshiruar nga të gjithë. Ipapandisë, 02.02.1991, në një i Të dielën e parë të Kreshmës, temperaturë që shkonte 18 gradë ί të Dielën e Orthodhoksisë, u për- nën zero, kleriku tashmë i plakur, kujtua kjo ngjarje e madhe dhe që mbartte mbi shpinë barrën e historike për Kishën Orthodhokse, vitevetëgjatatëjetës,dhimbjenpor ; e cila ishte paraprirë nga kripto- ‘ edhe shpresën, atë Kosta Kotnani j kristianët dhe kriptodishepujt e celebroi përsëri Meshën e Shenjtë. । Krishtit gjatë viteve të errësirës. U Zjarri i besimit dukej se tashmë e i zgjodh kështu kjo e diel duke iu kishte mposhtur moshën dhe të I shmangur paksa datës fikse, sepse ΐ
vetë kjo e diel shpreh qartë fitoren dhe triumfin e Orthodhoksisë mbi çdo herezi, kakodoksi dhe mbi çdo armik. Restaurimi i ikonave nuk është thjesht resturimi i një kulti, por restaurimi i së Vërtetës që La- rtazi, sikundër prej andej na u zbu- lua. Kështu që ky triumf i Kishës Orthodhokse në Shqipëri mbi terrin ateist është një pjesë e triumfit ekumenik të Kishës Orthodhokse të Krishtit në histori.
Nën tingujt triumfalë të ka- mbanave të kishës “Ngjallja e Krishtit” filloi shërbesa e ditës. Monoklisia e zhvilluar në kujtim të kësaj date u drejtua nga Mitropoliti i Korçës, Hiësia e Tij Imzot Joani, ku mori pjesë dhe Hirësia e Tij, Imzot Ilia. Pas Liturgjisë Hyjnore u zhvillua litania e Konizmave të shenjta, duke kujtuar kështu këtë ngjarje historike dhe themelore për Kishën Orthodhokse. Mesha u mbyll me leximin nga Imzot Joani të ve- ndimit të Sinodit të Shtatë Ekumenik, për dënimin e gjithë herezive dhe shpalljen e besimit orthodhoks.
Menjëherë pas Meshës Hyjnore në sallën poshtë kishës“Ngjallja e Krishtit” u shfaq një film dokume- ntar që tregonte rrugën 15-vjeçare të Kishës Orthodhokse në qytetin e Korçës. Më pas vazhdoi një pritje kokteil në mjediset e restorantit të Kompleksit Polifunksional “Shën Gjergji”. Ishin të ftuar pushtetarë vendorë, përfaqësues të forcave politike, personalitete të shquara të qytetit dhe persona që kishin përje- tuar nga afër ngjarjen e madhe të rihapjes së Kishës.
Sollën kujtimet e tyre atë Jani Trebicka, Sotir Bambulli një nga personazhet më të rëndësishëm dhe aktivë të këtyre ngjarjeve, si edhe Hirësia e Tij, Imzot Ilia. Mitropoliti i Korçës, Hirësia e Tij, Imzot Joani, duke shprehur mirë- njohjen falënderoi të gjithë ata nje- rëz që kanë dhënë kontributin e tyre për rimëkëmbjen e Kishës sonë, të njohur dhe të panjohur. Në këtë atmosferë festive plot shpresë dhe besim u mbyll edhe festimi i kësaj ngjarjeje të madhe historike duke falënderuar Zotin e Ngjallur.
Mihai Sonellari