Në Kishën “Ungjillëzimi i Hyjlindëses” në Tiranë u celebrua Liturgjia Hyjnore arkhieratikç, dhe sinodike. Me Kryepiskopin Anastas bashkëmeshuan Mitro- politi i Beratit, Hirësia e Tij, Ignati, Mitropoliti i Korçës, Hirësia e Tij, Joani si dhe klerikë përfaqësues nga të katër Dioqezat. Në kishë kishin ardhur për të uruar dhe për t’u’ lutur së bashku me Primatin edhe besimtarë të shumtë nga Tirana dhe e gjithë Shqi- përia.
Kjo ngjarje përbën momentin e vendosjes së gurit të themelit të organizimit dhe veprimtarisë kishtare në vend pas regjimit komu- nist, ringritjen kanonike të Kishës Orthodhokse, fakt
kanonik ky që lidhet edhe me krijimin e Sinodit të Shenjtë, si organi më i lartë i Kishës. Në këtë ditë ne besimtarët orthodhoksë shprehim vlerësimin tonë për figurën drejtuese të Ki- shës me frymën e tij të pa- qes, mirëkuptimit, të men- çurisë dhe respektit për çdo qenie njerëzore. Ai e ka udhëhequr Kishën në kohë paqeje dhe në kohë trazi- rash, gjithmonë me mençu- ri dhe urtësi, dhe sot Kisha jonë është një faktor i rë-
ndësishëm zhvillimi në je- tën shoqërore të Shqipë- risë dhe një institucion i nderuar dhe i njohur në mbarë botën.
Në fjalën e rastit e uruan Kryepiskopin anëtarët e Sinodit të Shenjtë.
Mitropoliti i Beratit, Hirësia e Tij, Ignati u ndal në kontributin e çmuar të Kryepiskopit: “Në këtë përvjetor të fronëzimit tuaj ne kujtojmë misionin hyj- nor që Ju ngarkoi Perëndia. Ne kujtojmë dhjakonatën Tuaj më Krishtin, dhjako- natën e dashurisë Suaj që keni blatuar me gjithë ze- mër e shpirt në këtë vend, lotët, vuajtjet mundimet që kaluat duke filluar që nga
Festë që u takon të gjithëve
– U kremtua përvjetori i Fronëzimit të Kryepiskopit Anastas –
– Dita e Ringritjes Kanonike të Kishës sonë –
(vijon ngafaqja 1) ajo ditë edhe deri më sot. Kur themelonit kishën dhe shkonit anë e mbanë Shqipërisë nuk hezituan që të hedhin edhe gurë ndaj krahë- ve tuaj, ashtu si judenjtë të frymë- zuar nga i ligu, por pengesat që përballuat me Hirin e Zotit u kthy- en në gëzim. Po, Zoti këto lotë i ktheu në ngazëllim dhe në gëzim, sepse tani si Kryebariu i Shqipë- risë, rreth e përqark shikoni dhe gë- zoni veprën e duarve Tuaja. Por ka akoma. Ky përvjetor na mëson se ka edhe të tjera kisha për të the- meluar dhe katedrale për t’u pë- ruruar. Prandaj i lutemi Zotit t’ju japë jetë të gjatë dhe fuqi që ta çoni punën tuaj deri në fund. Qofshin vitet Tuaja të shumta dhe të lum- tura”.
Ndërsa Mitropoliti i Korçës, Hirësia e Tij, Joani u ndal në nevo- jën e të krishterëve për të falënde- ruar: “Sot ne jemi mbledhur për të kujtuar një ngjarje e cila ka të bëjë me ngjalljen e Kishës sonë. Gjatë kohës që bënim ceremoninë, kur në mendjet dhe zemrat e të gjithëve kishte fjalë falenderimi, mu kujtua thënia e një dijetari të krishterë i cili ka thënë se gjithmonë ishte i befasuar nga fuqia e të krishterëve për të falenderuar. Dhe ne, misterin më të madh të Kishës e kemi quaj- tur Falenderim-Eukaristi. Por siç e kemi përmendur vazhdimisht fa-
Në vijim, Fortlumturia e Tij, Anastasi, pa- sifalenderoi bashkëpunëtorët e tij më të ngu- shtë, episkopët anëtarë të Sinodit të Shenjtë, u ndal dhe kujtoi edhe ata që dhanë ndihme- sën dhe mbështetjen e tyre, por që tani nuk janë më:
“Ju e dini që gjërat nuk ishin aspak të thjeshta. Nga njëra anë qëndronte optimizmi i besimtarëve dhe nga ana tjetër ishte në ve- prim një plan që kërkonte të shkatërronte përpjekjen rindërtuese të Kishës. Në përvje- torin e kaluar u bë inaugurimi i Katedrales në Korçë dhe shpresojmë që këtë radhë të kry- ejmë inagurimin e Katedrales së Beratit. Por unë desha të theksoj edhe detyrimin që kemi
që të bëjmë shpirtrat tanë kisha të Perëndisë, që të pastrojmë përditë mendjet dhe zemrat tona dhe t’ia afrojmë ato Perëndisë. Kjo është një ditë që ju takon edhe ju të gjithëve, sepse përsëri Kisha Orthodhokse e Shqipërisë filloi një jetë shpirtërore sistematike të rregullt. Ne duhet të kon- tribuojmë të gjithë, nuk ka thjesht spektatorë. Të gjitha qelizat e Kishës duhet të jenë energjike, sepse jeta e Kishës varet nga të gjithë ne. Kisha e Shqipërisë duhet të ecë përpara gjithmonë me një frymë apostolike, me zjarrin dhe zellin e apo- stujve dhe duhet të ngelet një Kishë që të ketë një frymë martirësh, me qëndrueshmërinë, bu- rrërinë dhe vazhdueshmërinë e martirëve. Për më tepër duhet të ngelet një Kishë që të karakteri-
të Shën Vlashit, ku nuk munguan edhe bisedat që risillnin edhe një- herë kujtimet e para trembëdhjetë viteve. Kryepiskopi përshkroi di- tën e fronëzimit dhe se si me Hirin’ e Perëndisë, letrat dhe vendimet që projektoheshin kundër Kishës, në momentet e fundit ktheheshin dhe shfuqizoheshin. Sipas Tij, brezi i ri duhet të jetë shumë mirënjohës ndaj më të mëdhenjve që për të mbrojtur Kishën vunë në rrezik veten e tyre. Kujtimet e tyre sollën
I zohet nga fryma e shërbimit ndaj atyre që | na simpatizojnë dhe atyre që duan të na | mbajnë larg. Duhet që të ndihmojmë vendin | tonë Shqipërinë dhe të kontribuojmë në rili- | ndjen e saj shpirtërore në periudhën që po | kalojmë. Duke ndjekur shembullin e Shën | Stefanit le t’i japim falje edhe atyre që pa e | kuptuar e pëmdoqën Kishën. Në zemrën tonë | nuk duhet të ngelet asnjë lloj hidhërimi dhe | ankese ndaj çdo lloj personi. Të luteni edhe | për Kryepiskopin që ka marrë përsipër këtë | përgjegjësi, që për çdo ditë tëjetojë në pendim | dhe të dojë akoma më shumë Perëndinë dhe | të gjithë ikonat e zgjedhura të Tij, si edhe që | të shërbejë me përulësi edhe durim”.
edhe të tjerë besimtarë që ditën e fronëzimit ndodheshin në Tiranë apo përjetimet e ndryshme që li- dheshin me ardhjen e Kryepiskopit në Shqipëri.
Por ky përvjetor i trembëdhjetë nuk do të kalonte thjesht si një ditë kujtimesh. Ai do t’i afrohej për nga realiteti historik ditës së fronëzi- mit. Kjo për faktin se këto ditë, nje- rëz të ndryshëm janë kujtuar që të risjellin në aktualitet thënie të vje- tra, të cilat duket se iu ka ikur koha dhe se mentaliteti i pjekur i shqip- tarëve tashmë nuk i pranon më. Deklaratat nga njerëz të papërga- titur duket se kishin rindezur indi- njatën e besimtarëve, të cilët nuk hezituan që t’i dënonin qëndrimet e tyre, si edhe të shprehnin mbë- shtetjen e padiskutueshme të të gj i- thë orthodhoksëve në adresë të Kryepiskopit. “Ju kam thënë edhe herë të tjera,- iu drejtua atyre Krye- piskopi,- se ne në Kishën Ortho- dhokse nuk kemi armiq. Nëse ka të tjerë që nga padija ose kushte të tjera duan të na ndjejnë ne si armiq, kjo është çështje e tyre. Ne nuk ndjejmë se kemi kundërshtarë.”
Të pranishmit i shprehën Kryepiskopit ndjenja mirënjohje dhe falenderimi për të gjithë punën e tij për ringritjen nga rrënojat të Ki- shës shqiptare. Fortlumturia e Tij u përgjigj me falenderime të ndër- sjella si edhe me kërkesën për për- fshirjen e të gjithë besimtarëve në këtë proces rindërtimi dhe zhvilli- mi. “Edhe pse më janë akorduar shumë tituj dhe nderime, medalja më e madhe që kam marrë është medalja që më ka dhënë populli shqiptar duke më shprehur dashu- rinë dhe mbështetjen e tij të pakufi- shme gjithë këto vite. Ky është ti- tulli më i rëndësishëm që tejkalon dhe zëvendëson çdo titull tjetër”,- tha Kryepiskopi.
Kryepiskopi Anastas gjatë 13 vi- teve në krye të Kishës Orthodho- kse Autoqefale të Shqipërisë është përpjekur të jetojë misionin e Ki- shës brenda këndvështrimit të duhur universal. “Misioni është një shpre- hje e rëndësishme e ndërgjegjes orthodhokse, një thirrje për të plo- tësuar me vepra vullnetin e Perë- ndisë në tokë dhe në qiell ”. Jeta dhe vepra e Tij tregon shembullin e rea- lizimit të një mrekullie në Kishën Orthodhokse bashkëkohore.
Aleks Çuri