Midis sendeve të çmuara që ruhen me shumë shpresëtari në manastirin e Shenjë të Shën Pavlit, në Malin e Shenjtë, pa dyshim vendin e parë e zënë Dhuratat e Shenjta, që ofruan tre magët e Lindjes tek Zoti i mishëruar. Këto dhurata, ashtu siç është e ditur, janë ar, temjan dhe miro.
Ari është në pamjen e një pllake të skalitur me forma të ndryshme, paralelogrami, shumëkënd- shi etj., me përmasa 5×7. Secila pllakë ka pamje të ndryshme dhe është e punuar me shumë mjeshtëri.
Temjani dhe miroja ruhen si përzierje. Meqenëse vlera shpirtë- rore, por gjithashtu edhe ajo materiale e historike e Dhuratave të Shenjta është e pallogaritshme, ato ruhen me shumë kujdes. Un- gjillori Lluka shkruan për të për- mbishenjtën që i “i ruante të gjitha ‘këto fjalë’ në zemrën e saj” (Luka 2:19-51). Nga teologët komen- tues besohet, që një pjesë e madhe “e këtyre fjalëve” domethë- në, jo vetëm e fjalëve, por edhe e ngjarjeve të jetës së Zotit, Hyj- lindësja ia transmetoi apostullit Lluka, i cili i përmblodhi tek Un- gjilli i tij. Nuk ka asnjë dyshim që paralelisht me “fjalët e shenjta” të Zotit, e Përmbi shenjta ruan çdo gjë tjetër që ka lidhje me jetën tokësore të Zotit e natyrisht edhe Dhuratat e Shenjta.
Sipas traditës, Nëna e Zotit, para fjetjes së saj ia dorëzoi së bashku me brezin e saj të shenjtë, kishës së Jeru- salemit, ku qëndruan atje rreth 400 vjet. Dhe po këtë periudhë perandori Apkadhi i solli në Konstandinopojë, për shenjtërimin e popullit dhe qëndru- an atje deri në vitin 1204. Në vazhdim, për 260 vjet, për arsye sigurie bashkë me sende dhe thesare të tjera të çmu- ara i çuan në Nikea të Vithinisë. Pas largimit të kryqtarëve, në kohën e pera- ndor Mihal Paleologut i çuan përsëri në Konstandinopojë, ku qëndruan deri në pushtimin e saj nga turqit, më 1453.
Pas rënies së Konstandinopojës, nëna e krishterë shpresëtare e pu-
shtuesit Mehmet, Maro, i çoi perso- nalisht në manastirin e shenjtë të Shën Pavlit, në Malin e Shenjtë. Ky manastir ishte shumë i njohur për Maron, sepse i ati i saj, Gjergji, mbre- ti i Serbisë, ndërtoi kishën qendrore të tij, për nder të martirit të madh Shën Gjergj Trofeprurësit.
Sipas traditës së Malit të She- njtë, thuhet që ndërsa Maro po ngjitej nga porti për në manastir, Zonja Hyjlindëse, me mënyrë të mbinatyrshme e pengoi që të mos i afrohej manastirit dhe të mos shkelte vendin e pashkelshëm të Malit të Shenjtë. Ajo bëri bindje dhe ua dorëzoi me përulësi Dhuratat e
Shenjta, murgj ve shpresëtarë, të ci- lët ngritën një kryq në vendin ku u shfaq Shën Maria, i cili ruhet deri në ditët e sotme dhe quhet “Kryqi i Mbretëreshës”. Dorëshkrimet li- dhur me njoftimet e traditës së Dhuratave të Shenjta ruhen në arkivin e Manastirit të Shën Pavlit.
Ajo që vërteton në mënyrë të patundur origjinalitetin e Dhuratave të Shenjta janëjo vetëm tradita go- jore dhe historike, por edhe miroja dhe hiri shërues e mrekullibërës, që burojnë deri në ditët e sotme.
Përktheu: Rozeta Baba
Midis sendeve të çmuara që
ruhen me shumë shpresëtari në
manastirin e Shenjë të Shën Pavlit,
në Malin e Shenjtë, pa dyshim
vendin e parë e zënë Dhuratat e
Shenjta, që ofruan tre magët e
Lindjes tek Zoti i mishëruar. Këto
dhurata, ashtu siç është e ditur,
janë ar, temjan dhe miro.
Ari është në pamjen e një plla
ke të skalitur me forma të ndrysh
me, paralelogrami, shumëkënd-
shi etj., me përmasa 5×7. Secila
pllakë ka pamje të ndryshme dhe
është e punuar me shumë mjeshtëri.
Temjani dhe miroja ruhen si
përzierje. Meqenëse vlera shpirtë-
rore, por gjithashtu edhe ajo
materiale e historike e Dhuratave
të Shenjta është e pallogaritshme,
ato ruhen me shumë kujdes. Un-
gjillori Lluka shkruan për të për-
mbishenjtën që i “i ruante të gjitha
‘këto fjalë’ në zemrën e saj” (Lu
ka 2:19-51). Nga teologët komen-
tues besohet, që një pjesë e ma
dhe “e këtyre fjalëve” domethë-
në, jo vetëm e fjalëve, por edhe
e ngjarjeve të jetës së Zotit, Hyj-
lindësja ia transmetoi apostullit
Lluka, i cili i përmblodhi tek Un-
gjilli i tij. Nuk ka asnjë dyshim që
paralelisht me “fjalët e shenjta”
të Zotit, e Përmbi shenjta ruan çdo
gjë tjetër që ka lidhje me jetën
tokësore të Zotit e natyrisht edhe
Dhuratat e Shenjta.
Dhuratat e Shenjta të magëve
Sipas traditës, Nëna e Zotit, para
fjetjes së saj ia dorëzoi së bashku me
brezin e saj të shenjtë, kishës së Jeru-
salemit, ku qëndruan atje rreth 400
vjet. Dhe po këtë periudhë perandori
Apkadhi i solli në Konstandinopojë,
për shenjtërimin e popullit dhe qëndru-
an atje deri në vitin 1204. Në vazhdim,
për 260 vjet, për arsye sigurie bashkë
me sende dhe thesare të tjera të çmu-
ara i çuan në Nikea të Vithinisë. Pas
largimit të kryqtarëve, në kohën e pera-
ndor Mihal Paleologut i çuan përsëri
në Konstandinopojë, ku qëndruan deri
në pushtimin e saj nga turqit, më 1453.
Pas rënies së Konstandinopojës,
nëna e krishterë shpresëtare e pu-
shtuesit Mehmet, Maro, i çoi perso-
nalisht në manastirin e shenjtë të
Shën Pavlit, në Malin e Shenjtë. Ky
manastir ishte shumë i njohur për
Maron, sepse i ati i saj, Gjergji, mbre-
ti i Serbisë, ndërtoi kishën qendrore
të tij, për nder të martirit të madh
Shën Gjergj Trofeprurësit.
Sipas traditës së Malit të She-
njtë, thuhet që ndërsa Maro po
ngjitej nga porti për në manastir,
Zonja Hyjlindëse, me mënyrë të
mbinatyrshme e pengoi që të mos i
afrohej manastirit dhe të mos
shkelte vendin e pashkelshëm të
Malit të Shenjtë. Ajo bëri bindje dhe
ua dorëzoi me përulësi Dhuratat e
Shenjta, murgj ve shpresëtarë, të ci-
lët ngritën një kryq në vendin ku u
shfaq Shën Maria, i cili ruhet deri
në ditët e sotme dhe quhet “Kryqi
i Mbretëreshës”. Dorëshkrimet li-
dhur me njoftimet e traditës së Dhu
ratave të Shenjta ruhen në arkivin
e Manastirit të Shën Pavlit.
Ajo që vërteton në mënyrë të
patundur origjinalitetin e Dhuratave
të Shenjta janëjo vetëm tradita go-
jore dhe historike, por edhe miroja
dhe hiri shërues e mrekullibërës, që
burojnë deri në ditët e sotme.
Përktheu: Rozeta Baba