Τον ξύρισαν και τον έντυσαν με κουρέλια, ώστε το εκτελεστικό απόσπασμα να μην καταλάβει πως σκότωνε έναν μητροπολίτη της Εκκλησίας. Έτσι έπεσε νεκρός ο Άγιος Βενιαμίν Πετρουπόλεως, την τριακοστή πρώτη Ιουλίου του χίλια εννιακόσια είκοσι δύο, μαζί με τους τρεις πιστούς συντρόφους του. Η εκλογή του στον μητροπολιτικό θρόνο της Πετρουπόλεως είχε γίνει το καλοκαίρι του χίλια εννιακόσια δεκαεπτά, σε χρόνια ταραγμένα και ασταθή για όλη τη Ρωσία.

Ήταν από τους λίγους ανθρώπους της πατρίδας του που έμενε εντελώς μακριά από κάθε πολιτική διαμάχη και κομματική παράταξη. Όλη η φροντίδα του στρεφόταν προς τη μητρόπολη, τους ιερείς και το πιστό ποίμνιο που του είχε εμπιστευθεί η Εκκλησία. Όταν το χίλια εννιακόσια είκοσι δύο οι κομμουνιστές άρχισαν να κατάσχουν τα ιερά κειμήλια, ο μητροπολίτης δεν εναντιώθηκε στην παράδοσή τους.

Πίστευε ακράδαντα πως ήταν χρέος του να βοηθήσει στη διάσωση των ανθρώπων από τη φοβερή πείνα της εποχής. Ζητούσε όμως η προσφορά να γίνει εκούσια και όχι ως αρπαγή της εκκλησιαστικής περιουσίας από τα κρατικά όργανα. Στις αρχές Μαρτίου συναντήθηκε με την αρμόδια επιτροπή και πέτυχε οι εθελοντικές εισφορές να διαχειρίζονται κανονικά από τις ενορίες της πόλης.

Οι εφημερίδες της εποχής επαίνεσαν τον μητροπολίτη και τους ιερείς του για το πραγματικά φιλάνθρωπο φρόνημα και τη γενναιοδωρία τους. Όμως οι κομματικοί αρχηγοί της Μόσχας δεν δέχθηκαν τη συμφωνία των κομμουνιστών της Πετρουπόλεως με τις τοπικές εκκλησιαστικές αρχές. Διακήρυξαν πως η κατάσχεση των ιερών σκευών θα συνεχιζόταν κανονικά, παρά τις παραχωρήσεις που είχαν δοθεί νωρίτερα.

Διαμαρτυρόμενοι πιστοί συγκεντρώθηκαν στους δρόμους και πετούσαν πέτρες σε όσους άρπαζαν θησαυρούς από τους ιερούς ναούς. Στα τέλη Μαρτίου η εφημερίδα Πράβδα δημοσίευσε επιστολή δώδεκα ιερέων που στρέφονταν εναντίον των άλλων κληρικών της πόλης. Τους αποκαλούσαν αντεπαναστάτες και τους κατηγορούσαν πως ευθύνονταν οι ίδιοι για τη φοβερή πείνα του λαού.

Οι περισσότεροι από αυτούς τους δώδεκα έγιναν αργότερα μέλη της λεγόμενης Ζώσης Εκκλησίας, που υπηρετούσε τα σοβιετικά συμφέροντα. Ζητούσαν την άνευ όρων παράδοση όλων των ιερών κειμηλίων στα χέρια των σοβιετικών αρχών. Ο κλήρος της Πετρουπόλεως αγανάκτησε με το κείμενο αυτό και η οργή απλώθηκε σε όλη τη μητρόπολη.

Ο Βενιαμίν προσπάθησε να ηρεμήσει τους ιερείς του και ζήτησε συνάντηση με τους πολιτικούς ηγέτες. Ο Ββεντένσκι και ο Μπογιάρσκι, δύο από τους δώδεκα, ορίστηκαν να μιλήσουν με τους Σοβιετικούς και ήρθαν σε μια συμφωνία. Οι ενορίες θα μπορούσαν να κρατήσουν τα ιερά σκεύη τους, αν παρέδιδαν άλλα αντικείμενα ίσης αξίας στις αρχές.

Η ρύθμιση φάνηκε πως λειτουργούσε καλά για κάποιο διάστημα, μέχρι την επόμενη μεγάλη πρόκληση από τους ίδιους ανθρώπους. Ο Ββεντένσκι και οι συνεργάτες του προσπάθησαν να αρπάξουν τη διοίκηση της Εκκλησίας από τον Πατριάρχη Τύχωνα και τους κανονικούς επισκόπους. Ειδοποίησαν τον Βενιαμίν πως ο Ββεντένσκι είχε ήδη οριστεί εκπρόσωπος της νέας εκκλησιαστικής διοίκησης στην Πετρούπολη.

Ο μητροπολίτης δεν μπορούσε με κανέναν τρόπο να δεχθεί αυτή τη φοβερή απειλή κατά της εκκλησιαστικής τάξεως. Διακήρυξε λοιπόν πως ο Ββεντένσκι θα παρέμενε εκτός Εκκλησίας, μέχρι να μετανοήσει ειλικρινά για τη βαριά αυτή πτώση του. Η απόφαση δημοσιεύθηκε στις εφημερίδες της πόλης και προκάλεσε τεράστια οργή στις σοβιετικές αρχές της εποχής.

Ο Ββεντένσκι μαζί με τον φρούραρχο Μπακάγιεφ επισκέφθηκαν τον μητροπολίτη και τον διέταξαν να ανακαλέσει αμέσως το διάταγμά του. Αν αρνιόταν, του είπαν, θα οδηγούνταν στο εδώλιο μαζί με όλους τους κοντινούς ανθρώπους και συνεργάτες του. Τον προειδοποίησαν πως ο ίδιος και άλλοι θα οδηγούνταν στον θάνατο αν δεν υπάκουε στις εντολές τους.

Ο γενναίος ιεράρχης αρνήθηκε σταθερά να υποταχθεί στις απαιτήσεις τους. Άρχισε τότε να συναντά τους φίλους του ώστε να τους αποχαιρετήσει και να ρυθμίσει την πορεία της μητρόπολης. Έδωσε σαφείς οδηγίες για τη μελλοντική διοίκηση και λίγες ημέρες αργότερα τέθηκε υπό κατ’ οίκον περιορισμό από τις αρχές.

Σύντομα μεταφέρθηκε στη φυλακή, όπου περίμενε με γαλήνη την έναρξη της δίκης που του ετοίμαζαν. Όταν εισήλθε στην αίθουσα μαζί με τον επίσκοπο Βενέδικτο και άλλους κληρικούς, όλο το ακροατήριο σηκώθηκε όρθιο για να τον τιμήσει. Ο Βενιαμίν τους ευλόγησε με γαλήνη, ενώ οι δικαστές πάσχιζαν να τον κάνουν να αρνηθεί την παράδοση των κειμηλίων.

Ζητούσαν επίσης να αποκαλύψει τα ονόματα όσων είχαν σκεφθεί την ιδέα της εθελοντικής προσφοράς προς ανακούφιση του πεινασμένου λαού. Θα τους βόλευε πάρα πολύ μια δημόσια μετάνοιά του και μια ταπεινή υποταγή στις σοβιετικές αρχές. Οι άλλοι κατηγορούμενοι, κληρικοί και λαϊκοί, δεν προσπάθησαν να κολακέψουν το δικαστήριο ούτε να κατηγορήσουν άλλους για να σωθούν.

Ο αρχιμανδρίτης Σέργιος Σέιν εξήγησε πως ως μοναχός είχε ήδη απαρνηθεί τον κόσμο και αφιερωθεί ολοκληρωτικά στον Θεό. Είπε πως μόνο μια ισχνή κλωστή τον συνέδεε ακόμη με τη ζωή και τίποτα δεν φοβόταν πια. «Λυπάμαι για εσάς και προσεύχομαι για όλους εσάς», φώναξε με θάρρος στο εχθρικό δικαστήριο.

Η δίκη κράτησε δύο ολόκληρες εβδομάδες, ενώ η κατηγορούσα αρχή προσκόμιζε μάρτυρες αγορασμένους, οι οποίοι εκτόξευαν ψευδείς κατηγορίες. Πολλοί άλλοι μάρτυρες όμως κατέθεσαν αλήθειες που στήριζαν τον μητροπολίτη και έπλητταν την υπόθεση του σοβιετικού κράτους. Ένας καθηγητής του Τεχνολογικού Ινστιτούτου, ονόματι Εγκόροφ, εξόργισε με τη μαρτυρία του τους κομμουνιστές δικαστές της ημέρας.

Τον χαρακτήρισαν αμέσως οπαδό του μητροπολίτη και τον συνέλαβαν επιτόπου, μέσα στην ίδια την αίθουσα του δικαστηρίου. Παρά τα στοιχεία υπέρ τους, οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν τελικά όλοι ένοχοι από τους εντεταλμένους δικαστές. Οπαδοί της κυβέρνησης και στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού ξέσπασαν σε χειροκροτήματα μέσα στην αίθουσα.

Ο συνήγορος υπεράσπισης δήλωσε πως όποια επιχειρήματα κι αν παρουσίαζε θα έμεναν εντελώς άχρηστα μπροστά στους δικαστές. Είπε πως οι πολιτικές σκοπιμότητες έρχονταν πρώτες και πως κάθε ετυμηγορία έπρεπε να εξυπηρετεί τη γραμμή του κόμματος. Πρόσθεσε πως η ιστορία θα τους δίδασκε ότι δεν συμφέρει το σοβιετικό κράτος να μαρτυρήσει δημόσια ο μητροπολίτης Βενιαμίν.

Όταν τελείωσε η αγόρευσή του, ακούστηκε δυνατό χειροκρότημα και ανάμεσα στους κομμουνιστές που παρακολουθούσαν τη διαδικασία. Οι δικαστές αναγκάστηκαν να επιβάλουν την τάξη με κόπο μέσα στη φορτισμένη αίθουσα του δικαστηρίου. Οι κατηγορούμενοι πήραν στη συνέχεια τον λόγο και ο μητροπολίτης σηκώθηκε ήρεμα για να απευθυνθεί στους δικαστές.

Είπε πως τον λυπούσε βαθιά ο χαρακτηρισμός εχθρός του λαού, γιατί πάντοτε αγαπούσε και υπηρετούσε το ποίμνιό του. Όλη η υπόλοιπη ομιλία του υπήρξε υπεράσπιση των άλλων κατηγορουμένων που στέκονταν δίπλα του στη δίκη. Όταν ο πρόεδρος τον ρώτησε για τον εαυτό του, απάντησε με πραγματική απλότητα και αληθινή χριστιανική ευγένεια.

Είπε πως όποια κι αν ήταν η απόφαση του δικαστηρίου, θα ευχαριστούσε τον Θεό λέγοντας «δόξα σοι Κύριε, δόξα σοι» μέχρι τέλους. Στις εννιά το βράδυ της πέμπτης Ιουλίου, ο πρόεδρος του δικαστηρίου ανακοίνωσε την καταδίκη δέκα κατηγορουμένων σε θάνατο. Ανάμεσά τους βρισκόταν ο ίδιος ο μητροπολίτης μαζί με τους πιο στενούς συνεργάτες και πιστούς φίλους του.

Ο Άγιος Βενιαμίν εκτελέστηκε μαζί με τον αρχιμανδρίτη Σέργιο και τους λαϊκούς Γεώργιο και Ιωάννη της Πετρουπόλεως. Πριν τους οδηγήσουν στον τόπο της εκτέλεσης, τους ξύρισαν και τους έντυσαν με κουρέλια για να μη φαίνονται κληρικοί. Έτσι το εκτελεστικό απόσπασμα αγνοούσε πως πυροβολούσε λειτουργούς της Εκκλησίας του Χριστού.