Sebastiani dhe shoqëria e tij në Romë

Në pallatin e Dioklecianit shërbeu një kapiten i ri i gardës perandorake, i cili fshehu Krishtin në zemrën e tij. Me favorin e perandorit në duart e tij, Sebastiani do të hynte fshehurazi në burgjet e Romës për të mbështetur robërit e krishterë. Ai rridhte nga një familje e famshme dhe u rrit në Milano, qyteti i sotëm i Milanos. Trimëria, maturia dhe drejtësia e tij e kishin dalluar herët në mesin e oficerëve të gjykatës. Ushtarët e respektonin si baba dhe oborrtarët e donin për ndershmërinë e tij. Por shërbimi i tij i vërtetë ishte diku tjetër, vëllezërve që po dëshmonin për Krishtin. Ai nuk kishte frikë nga torturat dhe as keqardhjet për ofiqet, por e mbante të fshehur besimin që të ndihmonte të përndjekurit. Ata që nuk mundi t'u shpëtonte nga lidhjet, i forcoi me fjalë të ngrohta dhe i përgatiti për martirizimin. Kështu ai po fitonte shpirtra për Zotin, ndërsa perandori persekutues mendonte se kishte pranë oficerin e tij më besnik. Dy vëllezër të rinj fisnikë, Marcellinus dhe Markus, kishin rrëfyer Krishtin dhe po prisnin ekzekutimin e tyre në burg. Prindërit e tyre, Trankyllinus dhe Markia, së bashku me gratë dhe fëmijët e tyre, i kërkuan prefektit Chromatios një pushim prej tridhjetë ditësh. Gjatë kësaj kohe ata të përlotur u përpoqën t'i bindnin dhe dy vëllezërit për pak iu dorëzuan përgjërimeve të tyre. Pastaj Sebastiani u shfaq në qeli dhe zbuloi kurthin e dinak pas kësaj dashurie të dukshme. Ai u kujtoi atyre se kurorat e përjetshme nuk flijohen për lotët e një momenti. Ai u përfytyroi atyre mbretërinë e qiejve, ku nuk ka as sëmundje as vdekje, por gëzim që nuk mbaron kurrë. Ai tha gjithashtu se vetë do të ishte gati të derdhte gjakun e tij para tyre, për të qenë shembull i sakrificës së tij. Ndërsa fliste, fytyra e tij shkëlqeu si një engjëll dhe shtatë lajmëtarë qiellorë e rrethuan me veshje të shkëlqyera. Një i ri i pashëm u dëgjua t'i thoshte se do të ishte gjithmonë me Të dhe të gjithë të pranishmit u drodhën nga kjo pamje. Në shtëpinë e protoskrinianit Nikostratos, ku mbaheshin vëllezërit, ndodhej edhe gruaja e tij Zoe, e cila prej gjashtë vitesh ishte memece për shkak të një sëmundjeje të rëndë. Ajo ra në këmbët e Sebastianit dhe bëri shenjë për shërimin e saj. Shenjtori bëri shenjën e kryqit mbi të dhe gruaja foli menjëherë me një zë të qartë. Ai lavdëroi Zotin dhe tregoi se si kishte parë një engjëll që mbante një libër të hapur përpara Sebastianit. Nikostrati i zgjidhi vëllezërit dhe u ofroi të largoheshin, por ata nuk pranuan lirinë. Ai besoi në Krishtin vetë së bashku me gruan e tij dhe kërkoi pagëzimin e shenjtë. Sebastiani e këshilloi të mblidhte të gjithë të burgosurit dhe thirri plakun Polikarp. Radhës së të ndriturve iu shtuan babai i vëllezërve Trankyllinos me familjen, sekretari Klaudios me djemtë e sëmurë, si dhe gjashtëmbëdhjetë të dënuar. Neofitët ishin gjashtëdhjetë e katër dhe nata ishte e mbushur me himne dhe gëzim rilindjeje. Kur Klaudi ia raportoi mbledhjen prefektit Chromatius, ai thirri Sebastianin dhe Polikarpin për të kontrolluar ngjarjet. Ai dëgjoi për shërimin e Zoe dhe pa djalin e tij Tiburtius të prekur nga dëshmia e tyre. Ai vetë vuante nga një sëmundje e rëndë në këmbë, ndërsa Tranquillinus tashmë ishte shëruar mrekullisht nga një fatkeqësi e ngjashme. Kështu ai kërkoi të besonte në Krishtin dhe të pagëzohej së bashku me të birin dhe gjithë familjen e tij. Para se të bënte banjën e rilindjes, ai liroi skllevërit, korrigjoi padrejtësitë dhe shkatërroi mbi dyqind idhuj në tempullin e tij të shtëpisë. Pranë tij u shfaq një i ri rrezatues dhe njoftoi shërimin e plotë të trupit të tij. Numri i neofitëve në Romë i kaloi katërmbëdhjetëqind dhe Chromatius la postin e prefektit për t'iu përkushtuar Krishtit. Episkopi i qytetit ishte atëherë i bekuari Gaios, i cili kryente shërbimin hyjnor në shtëpinë e ish-prefektit. Por persekutimi ishte bërë aq i ashpër sa të krishterët nuk mund të blinin ushqim ose të nxirrnin ujë pa u bërë flijime idhujve. Ndërsa rreziku rritej çdo ditë, peshkopi Gaius caktoi Chromatius dhe plakun Polikarp që të tërhiqeshin në pronat e Kampanisë me ata që nuk mund të duronin torturat. Sebastiani mbeti në Romë si mbrojtës i Kishës, Tiburtius i ri, Nikostrati me Zoen dhe vëllai i tij Kastoriu, Klaudi me djalin e tij Symphorianus dhe vëllain e tij Victorinus. Marcellinus dhe Markus u shuguruan dhjakë dhe babai i tyre Trankylinus plak. Shërbimet hyjnore kryheshin fshehurazi në pallatin e një zyrtari të gjykatës të quajtur Castulos, i cili ishte gjithashtu i krishterë. Aty grupi i vogël kalonte ditë e netë në lutje, agjërim dhe këndim, ndërsa priste me gëzim orën e martirizimit. Një mori pacientësh vinin fshehurazi tek ata dhe gjenin shëndetin e tyre. Të verbërve iu kthye shikimi, të paralizuarit u ngritën dhe shpirtrat e këqij u larguan me lutjet e shenjtorëve. Nga këto mrekulli shumë paganë besuan në Krishtin dhe kërkuan ndriçimin e pagëzimit të shenjtë. Zoja e bekuar ishte e para që marshoi drejt martirizimit. E kapën duke u lutur te varri i apostullit Pjetër dhe e çuan në gjyq, ku ajo rrëfeu me guxim Krishtin. Ajo u var nga flokët e saj mbi tymin e dendur të qelbur dhe vdiq nga mbytja, ndërsa trupi i saj u hodh në lumin Tiber. Së shpejti ajo iu shfaq në një vegim Sebastianit dhe i njoftoi atij gjumin e saj. Plaku Tranquillinus e ndoqi me të njëjtën trimëri, u vra me gurë te varri i apostullit dhe u hodh në të njëjtin lumë. Nicostratus, Kastorius, Claudius, Victorinus dhe Symphorianus u arrestuan në brigjet duke kërkuar trupat e vëllezërve të tyre. Pasi nuk pranuan të bënin kurban për idhujt, u lidhën gurë të rëndë në qafë dhe u mbytën në det. Tiburtius i ri u tradhtua nga një i krishterë i rremë i quajtur Torquatus. Në gjyqin e tij, shenjtori eci me këmbë të zbathur mbi thëngjij të ndezur, sikur të ecte mbi lule të ftohta. Në fund gjykatësi urdhëroi prerjen e kokës dhe të krishterët besnikë e varrosën trupin e tij në rrugën Lavikani. I njëjti tradhtar u dorëzoi paganëve edhe Kastulon së bashku me dhjakët Marcellinus dhe Markus. Kastoulos, pasi u torturua, u hodh në një gropë dhe u varros i gjallë nën dhe. Dy vëllezërit u gozhduan me gozhda hekuri në këmbët e një trungu, për të qëndruar në këmbë derisa të lëshonin rrugën. Por ata e kaluan tërë natën duke kënduar psalmet e Davidiit dhe duke lavdëruar Perëndinë. Në mëngjes ata shpuan brinjët e tyre me shtiza dhe kështu dorëzuan shpirtrat e tyre. I fundit që mbeti ishte Sebastianos, i cili priste me mall takimin me Zotin. Diokleciani e mori në pyetje personalisht dhe e admiroi qëndrueshmërinë e tij përballë çdo kërcënimi. Ai urdhëroi që ta nxirrnin jashtë qytetit, ta lidhnin lakuriq në një pemë dhe ta gjuanin me shigjeta nga ushtarët. Shigjetat ia shpuan gjithë trupin dhe e lanë aty si të vdekur. Por Irene, gruaja e dëshmorit Kastoulos, erdhi natën për ta varrosur dhe e gjeti të gjallë. Ajo e çoi në shtëpinë e saj dhe brenda pak ditësh Sebastiani u shërua për mrekulli nga plagët e tij. Të krishterët iu lutën të largohej nga Roma, por ai nuk pranoi me këmbëngulje. Ai qëndroi në shkallët e tempullit të Heliogavalus dhe priti kalimin e perandorëve për t'i inspektuar ata publikisht. Kur Diokleciani e pa, mbeti i shtangur nga njeriu që mendoi se kishte vdekur nga shigjetat. Martiri i deklaroi atij se Zoti i tij e ringjalli për t'u bërë martir i padrejtësisë së tij dhe mbrojtës i të krishterëve. Perandori i tërbuar urdhëroi që ta çonin në Hipodromin e Madh dhe ta rrihnin për vdekje me shkopinj. Kështu Sebastianos ia dorëzoi shpirtin me gëzim Krishtit Atletit. Trupi i tij i shenjtë u hodh në një gropë të thellë, që besimtarët të mos e gjenin. Por dëshmori iu shfaq në një vegim një gruaje të devotshme të quajtur Lucina. Ai i kërkoi asaj të merrte eshtrat e tij në katakombe dhe t'i varroste pranë Via Apostolos, ku më vonë u ngrit bazilika e tij e famshme.