Ο ιερομάρτυς Αιμιλιανός της Τρεβίας

Όταν το σπαθί του δημίου άγγιξε τον λαιμό του, λύγισε σαν κερί και δεν άφησε ούτε γρατσουνιά. Από την πληγή του, μετά τον αποκεφαλισμό, αντί για αίμα ανέβλυσε γάλα, και πλήθος ειδωλολατρών πίστεψαν στον Χριστό. Ο άγιος Αιμιλιανός γεννήθηκε στην Αρμενία, από γονείς ευσεβείς, πλούσιους και επιφανείς, οι οποίοι τον εμπιστεύθηκαν στον ενάρετο ιερομόναχο Ιλαρίωνα για τη μόρφωσή του.

Μεγάλωσε σπουδάζοντας τα ιερά γράμματα, ζώντας με νηστεία, προσευχή, αγνότητα και βαθιά αγάπη στον Κύριο. Όταν έμαθε για τους σκληρούς διωγμούς που εξαπέλυσαν στην Ευρώπη οι αυτοκράτορες Διοκλητιανός και Μαξιμιανός, φλογίστηκε από ζήλο να κηρύξει στους εθνικούς το όνομα του Χριστού. Είχε δύο αδελφούς, τον Διονύσιο και τον Ερμιππο, στους οποίους μετέδωσε την ίδια ιερή απόφαση με θεόπνευστα λόγια.

Μετά την κοίμηση των γονέων τους, εγκατέλειψαν με ομοψυχία πατρίδα, σπίτι, κληρονομιά και κάθε επίγειο αγαθό για την αγάπη του Χριστού. Πήραν μαζί τους και τον δάσκαλο Ιλαρίωνα και πέρασαν από την Ασία στην Ευρώπη, φτάνοντας στην ιταλική πόλη Σπολέτο. Εκεί βρήκαν πολλούς χριστιανούς που ζούσαν δίκαια ανάμεσα στους ειδωλολάτρες και έγιναν δεκτοί με αγάπη στα σπίτια τους.

Ο Αιμιλιανός γινόταν παράδειγμα αγιότητας, αφιερωμένος μέρα και νύχτα στην προσευχή και στο κήρυγμα του Ευαγγελίου. Λίγο αργότερα κοιμήθηκε ο επίσκοπος της γειτονικής πόλης Τρεβίας, και οι πιστοί έψαξαν άξιο διάδοχο ανάμεσα στους πιο ενάρετους άνδρες της περιοχής. Άκουσαν για τη σοφία και την αγιότητα του Αιμιλιανού και τον εξέλεξαν επίσκοπο, αν και ήταν ακόμη νέος στην ηλικία.

Τον έστειλαν στη Ρώμη, όπου έλαβε την αρχιερατική χειροτονία από τον αγιότατο πάπα Μαρκελλίνο. Επιστρέφοντας, εγκαταστάθηκε στην Τρεβία μαζί με τον δάσκαλο και τους αδελφούς του, και ανέλαβε τη φροντίδα του ποιμνίου του. Ποίμαινε με λόγο και έργο, θεράπευε ασθένειες με τη χάρη του Χριστού και οδηγούσε πολλούς ειδωλολάτρες στην πίστη.

Την εποχή εκείνη κυβερνούσε την Ετρουρία και την Ουμβρία ένας σκληρός άρχοντας ονόματι Μαξιμιανός, ο οποίος έμαθε για τη δράση του επισκόπου. Έσπευσε στην Τρεβία, διέταξε να συλλάβουν τον άγιο και να τον φέρουν μπροστά του για ανάκριση. Τον απείλησε με φοβερά βασανιστήρια αν δεν θυσίαζε στους θεούς της αυτοκρατορίας.

Ο επίσκοπος αποκρίθηκε με θάρρος ότι οι ψεύτικοι θεοί είναι δαίμονες και όσοι τους προσκυνούν κληρονομούν την αιώνια κόλαση. Ο άρχοντας οργίστηκε και τον χτύπησε ανελέητα, βλασφημώντας ταυτόχρονα τον αληθινό Θεό των χριστιανών. Τότε ο άγιος πρότεινε μια δοκιμή της δύναμης των δύο πλευρών, και ο Μαξιμιανός δέχθηκε με ευχαρίστηση την πρόκληση.

Έφεραν έναν παράλυτο που για πολλά χρόνια ήταν καθηλωμένος και δεν μπορούσε να κινήσει κανένα μέλος του. Οι ιερείς των ειδώλων προσευχήθηκαν για ώρες στον Απόλλωνα, τον Δία και τους άλλους θεούς, χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Ο Αιμιλιανός γονάτισε, ύψωσε τα χέρια στον ουρανό και ζήτησε από τον Κύριο να φανερώσει την αλήθεια στους παρόντες.

Έπιασε τον παράλυτο από το χέρι και τον πρόσταξε στο όνομα του Ιησού Χριστού να σηκωθεί υγιής. Ο άνθρωπος σηκώθηκε αμέσως, περπάτησε μπροστά σε όλους και επέστρεψε στο σπίτι του δοξάζοντας τον Θεό. Πολλοί πίστεψαν, και ο ίδιος ο άρχοντας κλονίστηκε στιγμιαία, όμως οι ιερείς τον έπεισαν ότι επρόκειτο για μαγεία.

Διέταξε τότε νέα βασανιστήρια, και ο άγιος κρεμάστηκε γυμνός για να καούν τα πλευρά του με αναμμένα κεριά. Μέσα στον πόνο εμφανίστηκε ο Χριστός και τον ενίσχυσε λέγοντας ότι βρίσκεται μαζί του. Αμέσως τα κεριά έσβησαν και τα χέρια των δημίων ζάρωσαν μπροστά στα μάτια όλων.

Ο εξαγριωμένος ηγεμόνας πρόσταξε να λιώσουν μολύβι μέσα σε καζάνι και να ρίξουν τον μάρτυρα. Όμως ο Χριστός μπήκε μαζί του στο καζάνι, η φωτιά έσβησε αμέσως, το αγγείο διαλύθηκε και το μολύβι χύθηκε στη γη. Έπειτα έδεσαν στον λαιμό του μια μεγάλη πέτρα και τον έριξαν στον ποταμό Κλιτούμνο, αλλά ο Κύριος τον έπιασε από το χέρι όπως κάποτε τον απόστολο Πέτρο και τον έβγαλε στην όχθη.

Τον οδήγησαν στη συνέχεια στο αμφιθέατρο για να τον κατασπαράξουν τα θηρία, όμως τα λιοντάρια και οι λεοπαρδάλεις έγιναν ήμερα σαν αρνιά. Άλλα έγλειφαν τα πόδια του και άλλα τα χέρια του μπροστά στο έκπληκτο πλήθος. Ο λαός φώναξε ότι μέγας είναι ο Θεός των χριστιανών και ζητούσε την απελευθέρωσή του.

Εκείνη την ημέρα πίστεψαν στον Χριστό χίλιοι άνθρωποι, και ο μαινόμενος Μαξιμιανός διέταξε τους στρατιώτες να τους θανατώσουν όλους με τα ξίφη. Σκότωσαν ακόμη και τα θηρία που είχαν σεβαστεί τον μάρτυρα. Βλέποντας τη σφαγή των ζώων, ο άγιος δόξασε τον Χριστό λέγοντας ότι για χάρη Του πεθαίνουν και άνθρωποι και ζώα.

Επειδή δεν έβρισκε άλλο βασανιστήριο, ο ηγεμόνας έκλεισε τον άγιο στη φυλακή και διέταξε να φτιάξουν τροχό γεμάτο σιδερένια δόντια. Όταν τον έδεσαν στον τροχό και τον κύλησαν από ψηλά, εμφανίστηκε ξανά ο Κύριος, τον έλυσε και τον κατέβασε σώο, ενώ ο τροχός σκότωσε πολλούς ειδωλολάτρες κάτω από τον λόφο. Στο μεταξύ συνέλαβαν και τους δύο αδελφούς του, τον Διονύσιο και τον Ερμιππο, μαζί με τον δάσκαλό τους Ιλαρίωνα, που κρύβονταν από φόβο.

Τους έριξαν στο ίδιο κελί, και ο επίσκοπος χάρηκε βαθιά που θα μαρτυρούσαν όλοι μαζί. Εκείνη τη νύχτα αποκαλύφθηκε στον γέροντα Ιλαρίωνα ότι σύντομα θα λάβαιναν τα στεφάνια του μαρτυρίου. Όταν τους οδήγησαν μπροστά στον δικαστή και απείλησε να τους αναγκάσει να θυσιάσουν στα είδωλα, φάνηκε ο Χριστός για να τους ενισχύσει.

Ταυτόχρονα έγινε σεισμός, τα είδωλα έπεσαν από τις θέσεις τους και έγιναν σκόνη. Οι τρεις άγιοι χτυπήθηκαν σκληρά και τελικά αποκεφαλίστηκαν, λαμβάνοντας τα στεφάνια που τους είχε υποσχεθεί ο Κύριος. Το επόμενο πρωί ο Μαξιμιανός κάλεσε τον Αιμιλιανό και προσπάθησε να τον εξαπατήσει, λέγοντας ότι οι αδελφοί και ο δάσκαλός του είχαν αρνηθεί τον Χριστό.

Ο άγιος όμως γνώριζε ήδη από θεία αποκάλυψη το μαρτύριό τους και αποκρίθηκε με παρρησία στον ψευδολόγο τύραννο. Του εξήγησε ότι όντως είχαν σταλεί σε άλλη πόλη, αλλά στην ουράνια, για να λάβουν τις τιμές από τον Βασιλέα της δόξας. Ο ηγεμόνας οργίστηκε και τον καταδίκασε σε αποκεφαλισμό με ξίφος.

Ο άγιος βγήκε έξω από την πόλη συνοδευόμενος από πλήθος λαού, σε τόπο που ονομαζόταν Καρπιανό. Καθώς βάδιζε προς τον τόπο της εκτέλεσης, έψαλλε δοξολογίες και προσευχόταν για όλον τον κόσμο. Όταν ο δήμιος κατέβασε το σπαθί, εκείνο λύγισε σαν κερί και δεν τον τραυμάτισε.

Οι στρατιώτες έπεσαν στα πόδια του ζητώντας συγχώρεση και ομολογώντας τον Χριστό ως μόνον αληθινό Θεό. Ο άγιος γονάτισε και προσευχήθηκε για εκείνους και για όλους τους ανθρώπους, ακούγοντας φωνή από τον ουρανό που τον καλούσε στις άνω μονές. Άλλος δήμιος ήρθε και τελικά απέκοψε την τιμία κεφαλή του μάρτυρα.