Drita e pakrijuar në Tabor

Dyzet ditë para mundimeve, Krishti mori vetëm tre dishepuj në një mal të lartë dhe shkëlqeu para tyre si dielli. Pranë tij qëndronte Moisiu nga të vdekurit dhe Elia nga të gjallët, duke folur për daljen e tij në Jeruzalem. Shpërfytyrimi nuk është thjesht një shfaqje drite në majë të një mali Galileas. Është një manifestim i të gjithë Triadës së Shënsës në një ngjarje unike. Ashtu si në Pagëzimin në Jordan, Ati i jep dëshmi nga qielli Birit të Tij të dashur. Megjithatë, Fryma e Shenjtë nuk shfaqet si një pëllumb, por si një re e ndritshme që mbulon majën e Taborit. Drita verbuese që rrethon Krishtin është vetë drita e Frymës së Shenjtë. Kisha jonë e kremton këtë ngjarje të madhe më gjashtë gusht, gjatë agjërimit të rreptë të pesëmbëdhjetë gushtit. Zoti zgjodhi këtë moment për t'u treguar dishepujve diçka nga lavdia e Tij hyjnore. Ai donte t'i përgatiste nga brenda, në mënyrë që më vonë të duronin skandalin e Kryqit dhe orët e tmerrshme të Pasionit. Zoti nuk i mori dymbëdhjetë dishepujt me vete në malin Tabor. Ai zgjodhi vetëm Pjetrin, Jakobin dhe Joaniin, tre më të besuarit mes tyre. Pjetri e donte me pasion Mjeshtrin, Joanii ishte dishepulli i dashur, Jakobi do të ishte i pari që do të dëshmonte. Shën Krizostomi vëren se Krishti nuk e mori Judën, sepse ai ishte i padenjë për të parë shkëlqimin hyjnor me sytë e tij të pabesë. Brenda këtyre treve parafytyrohen tri virtytet e mëdha, besimi, shpresa dhe dashuria. Besimi zbulohet te Pjetri, ai që i pari rrëfeu Krishtin, Birin e Perëndisë së gjallë. Shpresa zbulohet te Jakobi, pasi ai ishte i pari që dha kokën për lavdinë e Zotit. Dashuria shfaqet tek Joanii, sepse ai u bë miku i besuar dhe i dashur i Mjeshtrit. Apostulli Pal më vonë do t'i quajë shtylla të Kishës së parë, themelues të besimit së bashku me pjesën tjetër të apostujve. Këta të tre u bënë dëshmitarë okularë të shkëlqimit hyjnor. Më vonë ata do ta predikonin atë kudo, duke thënë se e shihnin lavdinë e Tij si të vetëmlindurin e Atit, plot hir dhe të vërtetë. Kur arritën në majë të malit, të tre dishepujt, të lodhur nga ngjitja dhe lutja e zgjatur, ranë në një gjumë të thellë. Pjetri dhe ata që ishin me të ranë në gjumë, vëren ungjilltari Luka për atë natë. Me afrimin e agimit, Krishti u shpërfytyrua papritur para tyre, duke ndriçuar me lavdinë e hyjnisë. Fytyra e tij shkëlqeu si dielli dhe rrobat e tij u bënë të bardha si bora. Dy profetë pastaj u shfaqën para tij, Moisiu nga të vdekurit dhe Elia nga qielli. Ata biseduan me Zotin për mundimin dhe vdekjen që do ta prisnin së shpejti në Jerusalem. Fuqia hyjnore dhe shkëlqimi i paimagjinueshëm zgjuan menjëherë tre apostujt. Ata panë lavdinë e papërshkrueshme të Krishtit, fytyrën e Tij shkëlqyese dhe rrobat e Tij të shndritshme. Ata i njohën të dy burrat me anë të ndriçimit të Frymës së Shenjtë dhe kuptuan se fjalimi ka të bëjë me pasion vullnetar. Ata qëndronin të mahnitur, duke shijuar aq sa mund të duronte shikimi i tyre fizik. Zoti zbuloi lavdinë e Tij për aq sa njeriu i vdekshëm mund të shohë pa humbur jetën e tij. Një herë Moisiu iu lut Perëndisë që të shihte lavdinë e Tij hyjnore ballë për ballë. Atëherë Zoti u përgjigj se askush nuk mund ta shohë Atë dhe të jetojë. Në Tabor, megjithatë, pamja e Tij ndryshoi fshehurazi, sepse Ai personalisht komunikonte me Perëndinë. Moisiu përfaqëson të vdekurit, ndërsa Elia, i cili u ngjit në një karrocë të zjarrtë në qiell, përfaqëson të gjallët. Krishti zbulohet kështu si Zot i të gjallëve dhe të vdekurve dhe Shpërfytyrimi merr karakter eskatologjik. Ndërsa fjalimi po mbyllej, Pjetri u mbush me trishtim që profetët do të largoheshin. I mbushur me dëshirë hyjnore, ai kërkoi të ngrinte tre tenda, një për Mjeshtrin, një për Moisiun dhe një për Elijan. Ai nuk donte të humbiste për asnjë arsye ëmbëlsinë e atij spektakli qiellor të lavdisë hyjnore. Ndërsa ai ende po fliste, një re e ndritshme zbriti dhe mbuloi gjithë majën e malit të bekuar. Apostujt hynë në këtë re dhe u mbushën me frikë të shenjtë. Ata mendonin se ishin në një vend krejtësisht të ndryshëm nga ajo që dinin në jetën e përditshme. Nëpër atë re të ndritshme u dëgjua qartë zëri i Atit. Ai deklaroi me fuqi se ky është Biri i Tij i dashur dhe i urdhëroi të gjithë ta dëgjonin Atë. Nga frika e tepruar, dishepujt ranë me fytyrë për tokë, të pafuqishëm dhe pa fjalë. Ndërsa ata ishin shtrirë, lavdia e Zotit bashkë me profetët humbi ngadalë. Krishti iu afrua dishepujve të rënë me dashuri dhe u tha të ngriheshin dhe të mos kishin frikë. Kur ngritën sytë, nuk panë asnjë tjetër pranë tyre përveç vetë Mjeshtrit. Më pas filloi të zbardhte dhe së bashku filluan zbritjen nga maja. Rrugës i urdhëroi që të mos i tregonin askujt asgjë nga ajo që kishin parë atë natë. Ata duhej të heshtnin deri në Ringjalljen e Tij nga të vdekurit. Tre apostujt e mbajtën me besnikëri urdhrin dhe deri në Ringjallje askush nuk dinte për Shpërfytyrimin. Shën Gregori Palama mëson se ajo dritë nuk ishte dritë e ndjeshme. Ishte drita e pakrijuar e hyjnisë, e cila ekzistonte gjithmonë e fshehur brenda mishit të Fjalës së mishëruar të Perëndisë. Shpërfytyrimi na zbulon potencialin e vërtetë të natyrës njerëzore, pasi ajo mund të vishet sërish me hirin e Perëndisë. Shën Gregori Palama thekson se Krishti nuk mori asgjë të re atë natë në Tabor. Ai u zbuloi dishepujve atë që ishte tashmë, duke i hapur sytë dhe duke i çuar nga verbëria në shikim. Sytë që shohin vetëm gjërat fizike nuk mund ta perceptojnë atë dritë të pakrijuar. Vetë apostujt u transformuan nga fuqia e Frymës së Shenjtë në mënyrë që ata të mund të dëshmonin transformimin e Mjeshtrit të tyre. Ata panë hyjnizimin që ndodh nëpërmjet bashkimit me Fjalën e Perëndisë. Në Tabor u zbulua ajo që pret çdo shpirt që e do vërtet Zotin. Të drejtët do të shkëlqejnë si dielli në mbretërinë e Atit të tyre, të përshkuar tërësisht nga drita hyjnore. Në atë qytet nuk do të ketë më nevojë për diell dhe as hënë, sepse lavdia e Zotit do ta ndriçojë atë përjetësisht. Zoti na thërret të ngjitemi në Taborin imagjinar të zemrës, duke pastruar sytë e shpirtit nga pasionet tokësore dhe kënaqësitë e prishshme të jetës. Festa e Shndërrimit është e rrënjosur thellë në devotshmërinë dhe jetën e popullit tonë. Pavarësisht agjërimit të pesëmbëdhjetë gushtit, kjo ditë është një përjashtim dhe lejohet të vritet një peshk për nder të Shpëtimtarit. Në shumë pjesë të Greqisë ekziston një besim se në prag në një moment qiejt hapen papritur. Pastaj u shfaqet drita e shenjtë, atyre që kanë durimin dhe besimin të qëndrojnë zgjuar duke u lutur. Në ditën e festës, besimtarët u ofrojnë tempujve rrushin e parë të vitit për t'u bekuar. Prifti i bekon pas shërbesës hyjnore dhe i shpërndan si bekim për besimtarët. Në disa vende ofrohet edhe vaji i parë i vitit, në mënyrë që bekimi të shtrihet në të gjithë të korrat. Bëhet fjalë për zakonin e lashtë të fillimeve, i cili kaloi nga Dhiata e Vjetër në traditën e krishterë. Njeriu i thjeshtë i ofron të parëlindurit dhe me nderim ia beson Zotit shpresën e mbijetesës së tij. Tempujt e kështjellave më të mëdha greke i kushtohen Metamorfosit, gjë që tregon rëndësinë e madhe fetare dhe kombëtare të festës për racën tonë.