Όσιος Θεοδόσιος ο Κοινοβιάρχης

Στη σπηλιά όπου κάποτε είχαν διανυκτερεύσει οι τρεις μάγοι μετά την προσκύνηση του Χριστού, ένας νεαρός ασκητής πέρασε τριάντα ολόκληρα χρόνια χωρίς να βάλει ψωμί στο στόμα του. Από τη στάχτη που έγινε ξαφνικά φωτιά μέσα στο θυμιατό του, γεννήθηκε το πρώτο μεγάλο κοινόβιο της Παλαιστίνης με εφτακόσιους μοναχούς. Ο όσιος Θεοδόσιος γεννήθηκε γύρω στα τετρακόσια είκοσι τρία στο χωριό Γάρισος της Καππαδοκίας, από γονείς ευσεβείς και θεοφοβούμενους.

Οι γονείς του μετέδωσαν στον υιό τους την αγάπη για τις άγιες αρετές και τη μελέτη της Αγίας Γραφής. Από μικρή ηλικία ο νέος υπηρέτησε ως αναγνώστης στην εκκλησία και στοχαζόταν συχνά την ιστορία του Αβραάμ. Η ψυχή του φλεγόταν από θείο ζήλο, καθώς άκουγε τα λόγια του Ευαγγελίου για την εγκατάλειψη της οικογένειας χάριν της αιωνίου ζωής.

Μια ημέρα αποφάσισε να βαδίσει τον δρόμο για τα Ιεροσόλυμα, εγκαταλείποντας πατρίδα, συγγενείς και κάθε γήινη παρηγοριά. Περνώντας από την Αντιόχεια, ζήτησε την ευλογία του φωτεινού στυλίτη αγίου Συμεών στην κορυφή του στύλου του. Εκείνος τον αγκάλιασε με στοργή και προφήτευσε πως θα γινόταν ποιμένας μεγάλου πνευματικού ποιμνίου.

Όταν έφτασε στα Ιεροσόλυμα και προσκύνησε τους Άγιους Τόπους, αναζήτησε δάσκαλο για τη μοναχική του πορεία. Σκεφτόταν φρόνιμα πως κανείς στρατιώτης δεν ρίχνεται στη μάχη χωρίς να γνωρίζει την τέχνη του πολέμου. Έτσι βρήκε έναν γέροντα από την Καππαδοκία, ονόματι Λογγίνο, ο οποίος έλαμπε ανάμεσα στους μοναχούς της βασιλικής της Αναστάσεως.

Κοντά του έμαθε την υπακοή και τη διάκριση του καλού από το κακό με συνείδηση. Αργότερα τοποθετήθηκε σε μια εκκλησία στον δρόμο για τη Βηθλεέμ, την οποία είχε κτίσει μια ευσεβής χήρα ονόματι Γλυκερία. Εκείνη επιθυμούσε να τον αναδείξει επικεφαλής αδελφότητας μοναχών, αλλά ο Θεοδόσιος αποτραβήχτηκε στην έρημη σπηλιά των μάγων.

Εκεί καθάρισε την ψυχή του με νηστεία, αγρυπνία και αδιάλειπτη προσευχή, αψηφώντας τις απαιτήσεις της σάρκας. Τη νύχτα στεκόταν όρθιος, κρατημένος από σκοινιά δεμένα στο ταβάνι, ψάλλοντας ψαλμούς. Τριάντα ολόκληρα χρόνια απείχε από το ψωμί, τρώγοντας μονάχα χουρμάδες, φακή και χόρτα που φύτρωναν εκεί.

Η φήμη των πνευματικών αγώνων του τράβηξε κοντά του πολλούς μαθητές. Αρχικά δέχτηκε μόνον έξι, αργότερα δώδεκα, και τελικά όσους του έστελνε ο Θεός για σωτηρία. Πρώτο μάθημα έδινε στους νέους μοναχούς τη μνήμη του θανάτου ως θεμέλιο της εν Χριστώ ζωής.

Μια ημέρα τους έβαλε να σκάψουν έναν ευρύχωρο τάφο και τους ρώτησε ποιος από εκείνους θα τον εγκαινίαζε πρώτος. Ένας ιερέας με το όνομα Βασίλειος έπεσε στα γόνατα και ζήτησε την ευλογία να αναχωρήσει πρώτος προς τον Κύριο. Ο όσιος τότε ζήτησε να τελεστούν τα μνημόσυνα του τρίτου, του ένατου και του τεσσαρακοστού.

Όταν ήρθε η τεσσαρακοστή ημέρα, ο Βασίλειος παρέδωσε το πνεύμα του ειρηνικά. Σαράντα ημέρες αργότερα ο όσιος τον είδε να ψάλλει μαζί με την αδελφότητα την ώρα της ακολουθίας. Μια άλλη φορά, παραμονή Πάσχα, οι αδελφοί ανησύχησαν επειδή δεν είχαν ούτε ψωμί για τη Θεία Λειτουργία.

Ο όσιος τους μάζεψε και τους πρόσταξε να εμπιστευτούν την ελπίδα τους στον Θεό. Όταν έπεσε η νύχτα, έφτασαν στην πύλη της μονής δύο μουλάρια φορτωμένα με τρόφιμα. Αυτά τους χορτάσανε μέχρι την Πεντηκοστή με τη χάρη του Θεού.

Η σπηλιά γινόταν στενή για τους νέους μαθητές, και πλούσιοι φίλοι τον παρακινούσαν να κτίσει μεγάλη μονή. Εκείνος αρχικά δίσταζε, μήπως χάσει τους καρπούς της ησυχαστικής ζωής. Πήρε ένα θυμιατό γεμάτο κρύα κάρβουνα και βάδισε στην έρημο, παρακαλώντας τον Θεό να ανάψει εκείνος μόνος του το θυμίαμα.

Σε τόπο περίπου επτά χιλιόμετρα μακριά από τη Βηθλεέμ, ο Κύριος έδωσε το θαυμαστό σημάδι στον δούλο του. Από το θυμιατό ξεπήδησε ευωδιαστός καπνός, καθώς τα κάρβουνα φλόγωσαν δυνατά. Εκεί έκτισαν αμέσως μεγάλα κτίσματα για τους μοναχούς, με εργαστήρια και κάθε χρειαζούμενο.

Το μοναστήρι πλούτισε με ξενώνες για ξένους μοναχούς, νοσοκομεία για αρρώστους, οίκο για γέροντες και ασύλους για ανίκανους. Ο όσιος έγινε μάτι για τους τυφλούς, πόδι για τους κουτσούς και στέγη για τους άστεγους ταξιδιώτες. Ο ίδιος φρόντιζε τις βαρύτερες πληγές και αγκάλιαζε με συμπόνια τους λεπρούς της περιοχής.

Σε εποχές πείνας, αμέτρητοι φτωχοί έτρεχαν στη μονή και η τράπεζα στρωνόταν εκατό φορές την ημέρα. Ο Θεός παρενέβαινε με θαύματα και πολλαπλασίαζε τα ψωμιά και τα αποθέματα των τροφίμων. Η κοινότητα έφτασε να αριθμεί πάνω από τετρακόσιους μοναχούς διαφόρων εθνικοτήτων μέσα στη μονή.

Γι’ αυτό ο όσιος έκτισε τέσσερις εκκλησίες στο συγκρότημα, για να δοξάζεται ο Θεός σε διαφορετικές γλώσσες. Στη μία έψαλλαν ελληνικά, στην άλλη συριακά, στην τρίτη αρμενικά, και η τέταρτη ήταν για τους αρρώστους. Επτά φορές την ημέρα ανέβαιναν ύμνοι στον ουρανό σε διάφορες γλώσσες με αρμονία και κατάνυξη.

Μετά την ανάγνωση του Ευαγγελίου, όλοι συγκεντρώνονταν στον ναό των Ελλήνων για την κοινή Θεία Ευχαριστία. Ο Θεοδόσιος φρόντιζε σαν αληθινός πατέρας τον καθένα και έδειχνε σε όλους εικόνα ζωντανή του Χριστού. Μετά την κοίμηση του γέροντος ηγουμένου της μονής της αγίας Μελάνης, ο όσιος εξελέγη αρχιμανδρίτης και κεφαλή όλων των κοινοβιατών.

Ταυτόχρονα ο άγιος Σάββας είχε τεθεί επικεφαλής των ερημιτών και όσων ζούσαν σε λαύρες. Οι δύο άγιοι συνδέονταν με μεγάλη αγάπη και συναντιόνταν συχνά για πνευματικές συζητήσεις και αγώνες κατά των αιρετικών. Εκείνη την εποχή, η Εκκλησία ταραζόταν από τον αυτοκράτορα Αναστάσιο, ο οποίος προστάτευε τους μονοφυσίτες εχθρούς της Συνόδου της Χαλκηδόνας.

Ο αυτοκράτορας απομάκρυνε τον πατριάρχη Ιεροσολύμων Ηλία και τοποθέτησε αιρετικό στη θέση του. Προσπάθησε επιπλέον να προσελκύσει κοντά του τους λαμπρούς μοναχούς της Παλαιστίνης, ιδιαιτέρως τον Σάββα και τον Θεοδόσιο. Στα ζητήματα όμως της πίστεως και των δογμάτων ο όσιος ήταν ασυμβίβαστος και ανυποχώρητος.

Συγκέντρωσε όλους τους ερημίτες και τους ανήγγειλε πως είχε φτάσει η ώρα για πνευματικό πόλεμο. Έγραψε στον αυτοκράτορα επιστολή με την κατηγορηματική απόφαση των μοναχών να μείνουν πιστοί μέχρι θανάτου στις Άγιες Οικουμενικές Συνόδους. Ο Αναστάσιος εντυπωσιάστηκε προσωρινά από το θάρρος του γέροντα και χαλάρωσε για λίγο τους διωγμούς εναντίον των ορθοδόξων.

Σύντομα όμως ξανάρχισε τις καταπιέσεις ακόμη πιο σκληρά κατά των υπερασπιστών της Συνόδου. Τότε ο Θεοδόσιος ανέβηκε στη βασιλική της Αναστάσεως και από τον άμβωνα φώναξε ηχηρά προς όλους. Είπε ότι όποιος αρνείται να δεχτεί τις τέσσερις Άγιες Συνόδους, όπως ακριβώς τα τέσσερα Ευαγγέλια, ας είναι αναθεματισμένος.

Έπειτα διέσχισε την πόλη επικεφαλής μοναχών, στηρίζοντας τον λαό στην πίστη με τον λόγο και τα θαύματά του. Στάλθηκε στην εξορία με αυτοκρατορική διαταγή, αλλά κατάφερε να γυρίσει στη μονή του δύο χρόνια αργότερα. Αυτό συνέβη μετά την άνοδο στον θρόνο του Ιουστίνου του Πρώτου, ο οποίος ευνόησε την Ορθοδοξία.

Με την επικράτηση της ειρήνης, ο μακάριος όσιος συνέχισε να μεταδίδει την ευλογία του Θεού στους ανθρώπους. Θεράπευε ανίατες αρρώστιες και πολλαπλασίαζε με έναν κόκκο σίτου ολόκληρες αποθήκες με γέμισμα. Έδιωξε νέφη ακρίδων, έφερε βροχή σε ξηρασία και έσωσε ταξιδιώτες από φοβερούς κινδύνους.

Επτά χρόνια νωρίτερα προφήτευσε τον σεισμό που θα κατέστρεφε την πόλη της Αντιοχείας. Παρά τις τόσες θεϊκές χάριτες, ο όσιος δεν τις λογάριαζε για τίποτε και ανέβαινε διαρκώς σε βαθύτερη ταπείνωση. Μια ημέρα είδε δύο μαθητές του να μαλώνουν και έπεσε στα πόδια τους, αρνούμενος να σηκωθεί χωρίς συμφιλίωση.

Άλλη φορά, όταν εμπόδισε τη Θεία Κοινωνία σε έναν μοναχό για βαρύ παράπτωμα, εκείνος του επέβαλε το ίδιο. Ο Θεοδόσιος υπάκουσε και δεν παρουσιάστηκε για κοινωνία, μέχρι ο μοναχός να αποσύρει τα λόγια του. Στις τελευταίες ημέρες της ζωής του, λυπημένος από μακρά και επώδυνη ασθένεια, υπέμενε τα πάντα με ευχαριστία.

Σαν άλλος Ιώβ, αρνιόταν να παρακαλέσει τον Θεό να ελευθερωθεί από τη δοκιμασία του. Δεν εγκατέλειψε ποτέ την άσκηση και την προσευχή, διατηρώντας στα χείλη του πάντοτε ψαλμούς και ικεσίες. Λίγο πριν την κοίμησή του, παρότρυνε τους μοναχούς να επιμένουν με γενναιότητα στις δοκιμασίες της ζωής.

Τους υποσχέθηκε πως πάντοτε θα μεσιτεύει στον ουρανό για τη μονή του. Έπειτα συγκέντρωσε όλους τους ηγουμένους της Παλαιστίνης, τους ευλόγησε και κοιμήθηκε στον Κύριο εκατόν πέντε ετών. Ο ενταφιασμός του τελέστηκε με κάθε δυνατή τιμή από τον πατριάρχη, μπροστά σε πλήθος μοναχών και λαϊκών.

Το σώμα του ενταφιάστηκε στην πρώτη σπηλιά όπου είχε κατοικήσει, και εκεί άρχισαν να γίνονται πολλά θαύματα. Filename: `01_11_Όσιος_Θεοδόσιος_Κοινοβιάρχης_Ελληνικά_Καθαρά.