Sava i Shenjtëruar
(5 Dhjetor)
Eshtë figurë shumë e madhe e
asketizmit. Lindi në vitin 439, në
Kapadoki të Azisë së Vogël, nga
Joani oficer i lartë dhe Sofia, të
cilët, që pesë vjeç e besuan në të
afërm, se u zhvendosën në Aleksa-
ndri për arsye ushtarake. U bë
murg që tetë vjeç! Past shumë i ve-
çantë, në një manastir të afërt. Atje
u fut në furrë të ndezur, mori rrobat
e harruara të murgut furxhi, të cilat
i kishte vënë për tu tharë dhe doli i
gjallë 1 Tëtëmbëdhjetëvjeçar, pa
i dalë akoma mjekra, e lanë me
urdhër engjëlli dhe shkoi në Je
rusalem, te Efthimi i Madh (20
janar), që ndërkohë e drejtoi tek
igumeni shën Theoktisti (3 shta-
tor), i cili kujdesej për murgjërit
e rinj. Tridhjetëvjeçar dhe i
fuqishëm fizikisht, filloi të asketi-
zojë në vende të vështira. Efthimi
e mori për pak, deri sa vdiq, dhe
madje e quante “djali jerond”,
d.m.th. i ri me mençuri plaku. Në
moshën dyzet vjeç u vendoslO
km në Lindje në Vithlehemit, në
një shpellë që i tregoi një zonjë e
mbinatyrshme.
Karakteri punëtor ushtrimi,
dashuria, urtësia dhe predikimi i
tij tërhoqi shumë vetë. Atëherë
ndërtoi Lavrën (manastirin) e tij
të shkëlqimit të përbotshëm, qen-
dër e shenjtërisë, e arsimimit, do-
gmatikës dhe hymnistikës, kopji-
mit dhe ruajtjes të shumë tekste-
ve të vyer të lashtë. Tipikoja
(Rregulloija) e Kishës bazohet në
atë të Lavrës, igumen i së cilës
titullohet patriku i Jerusalemit.
Sava ( d.m.th. i moshuar) kishte
në dorë mrekulli të çdo lloji të
habitshme. Veçse, vuante nga
disa bindës të vështirë dhe nga
ata që anonin nga Origjeni, të cilin
Kisha e kishte dënuar. Kështu,
iku dy herë nga manastiri. Më 492
u bë prift dhe më pas përgjegjës i
të gjithë asketëve të Tokës së
Shenjtë. E bëri murgeshë dhe
nënën e tij të ve. Themeloi dhe
pesë manastire të tjera atje afër,
lidhej dhe me oshënar Theodhosin
(11 janar). Më 511 udhëton si
ndërmjetës tek perandori eretik
(monofizit) Anastasi i Parë (491
– 518). Kthehet dhe, duke
udhëtuar luftoi për hir të Or-
thodhoksisë, madje organizoi në
Sion një protestë të gjerë mu-
rgjërish. Nëntëdhjetedyvjeçar
ridërgohet në Bizant tek Justiniani
i Parë (527 – 565), i cili e dëgjoi
me shpresëtari dhe hoqi taksën e
të krishterëve, që kishin vuajtur
nga puçistët samaritanë. Ndërroi
jetë më 5. 12. 532 (ose 533).
Më 30. 10. 1965, trupi i tij,
pas një mungese prej shekujsh, u
rikthye nga Venecia në Lavrën e
tij.
At Justini