Në shekullin IX ale-
anca frankobullgare
ndërmjet Ludovikut të
Gjermanisë (843-878)
dhe Borisit të bullgarëve
e detyruan mbretin e
Moravisë Ratisllav (846-
869) të kthehej nga
Bizanti, duke kërkuar
nga perandori mbështe-
tje politike dhe misiona-
rë që të predikonin Un-
gjillin në gjuhën sllave.
Në vitin 826 një përfa-
qësi nga Moravia mbë-
rriti në Konstandinopojë
duke ia parashtruar kër-
kesat e Ratisllavit pera-
ndorit bizantin Mihail
III (842-867). Ky i fu-
ndit, pasi u këshillua
edhe me Patrikun Foti,
i quajtën të drejta kërke-
sat e tyre. Patriku i Kon-
standinopojës Foti (858-
867,877-886), caktoi për
organizimin e veprimta-
risë misionare tek mo-
ravët, vëllezërit nga Se-
laniku, Konstandin (Ki
rill) dhe Metodin. Meto-
di kishte lindur rreth
viteve 815, ndërsa vëllai
i tij rreth viteve 827. Ata
që në moshë të re e hum-
ben të a tin. Edukimin
dhe arsimimin e tyre e
mori përsipër xhaxhai,
Theklisi, i cili e dërgoi
Konstandinin në shko-
llën e Konstandinopojës,
për t’u bërë nxënës i Fotit.
Vite më vonë, më 860,
Metodi u bë igumeni i
manastirittë Pohkronit,
ndërsa Konstandini u
emërua profesor i filozo-
fisë në shkollën patria-
rkale të Apostujve të
Shenjtë.
Në vitin 862 mbërriti
në Konstandinopojë pë-
rfaqësia e moravëve dhe
Patriku Foti caktoi dy
vëllezërit, që të ndërme-
rrnin aktivitetin misio-
nar, për kristianizmin e
tyre.
Sapo mbërritën në
Moravi, ata u pritën
shumë mirë nga mbreti
Ratisllav dhe populli,
për vetë faktin sepse ata
kishin bërë një punë të
shkëlqyer, duke për-
kthyer në gjuhën sllave
pasazhet ungjillore të
Shkrimit të Shenjtë dhe
librat kryesorë litur-
gjikë. Aktiviteti misio-
nar i dy vëllezërve për-
paronte me ritme të
shpejta, me gjithë pen-
gesat e vështirësitë që u
krijonin dy episkopë
francezë. Ata arritën që
brenda një kohe të shku-
rtër të përkthenin Bi-
blën në gjuhën sllave të
vjetër.
Por aktiviteti i shkë-
Iqyer misionar i Kirillit
e Metodit, krijoi armiqë-
sinë me misionarët fra
nceze të kishës latine.
Këta, duke e parë se po
humbisnin terren tek
populli i Moravisë, i pa-
ditën Kirillin e Metodin
tek papa, sepse kishin
futur gjuhën sllave në
shërbesat kishtare. Në
atë kohë nëpër kisha
mund të përdorej si gju-
hë hturgjikale greqishtja
ose latinishtja.
Kështu, ata i thirrën
në Romë në vitin 868,
për të dhënë llogari per
para papës Adrian II
(867-872). Konstandini e
Metodi u mbrojtën me
Ungjill në dorë, duke
thënë se Zotit mund t’i
shërbehet në çdo gjuhë.
Pasi dëgjoi liturgjinë në
gjuhën sllave, që u cele-
brua në kishën e Shën
Pietrit, Papa e pëlqeu
dhe e njohu.edhe sllavi-
shten e vjetër si gjuhë
kishtare. Gjithashtu
Papa Adriani II e dekre-
toi sllavishten e vjetër si
gjuhë liturgjike, por me
kusht, që Apostulli dhe
Ungjilli të lexoheshin
më parë në latinisht dhe
më pas në sllavisht.
Ndërkohë, Konsta
ndini sëmuret rëndë dhe
vdes në Romë, më 14
shkurt 869. Atë e varro-
sën në Bazilikën e Shën
Klimit. Pak para se të
ndërronte jetë ai u bë
murg, duke marrë emrin
Kirill. Gjithashtu alfa-
beti i shpikur prej tij,
mori emrin alfabeti Ki-
rilik.
Metodi u dorëzua epi-
skop i Panonisë nga Pa
pa Adrian. Kur ai u
kthye për të vazhduar
punën misionare, u arre-
stua nga kleri franko-
gjerman, duke u burgo-
sur në manastrin e Ba-
varisë. U lirua prej andej
vetëm pas tre vjetësh,
me ndërhyrjen e papa
Joanit VII, në vitet 872-
882. Jo shumë kohë pas
vdekjes së Metodit, më 6
prill të vitit 885, pri-
ncipata e Moravisë u
nda midis Hungarisë e
Bohemisë dhe në vitin
907 dhe gjuha sllave u
hoq nga shërbesat feta-
re, duke u zëvendësuar
me ate latine. Shumica
e nxënësve të Metodit u
përndoqën dhe u dety
ruan të largohen nga
Moravia. Ndërmjet vite
ve 906 dhe 910 Moravia
u plaçkit nga magjarët,
të cilët të shtyrë nga
frankët shkatërruan çdo
gjë nga puna misionare
e vëllezërve Kirilli dhe
Metodi.
Andrea Llukani