Më 23 shkurt 1998, në Ki-
shën e Ungjillëzimit në Tiranë
u krye ceremonia e përmort-
shme për dhiakon Spiro Findi-
kun, një nga klerikët e paktë të
mbijetuar nga persekutimi i fe-
së, i cili kish fjetur një ditë më
parë. Në prani të familjarëve, të
afërmëve e miqve të tij, shërbe-
sën fetare, me pjesëmarrjen e
gjithë klerikëve të Tiranës, e
drejtoi vetë Fortlumturia e Tij,
Kryepiskopi Anastas.
Dhiakon Spirua lindi më 24
nëndor 1916, në Tiranë, në një
familje zejtarësh, që tradiciona-
lisht punonin argjendin, profesi-
on që e vazhdoi edhe ai. Familja
Findiku është ndër familjet e
para orthodhokse në Tiranë,
madje shumë e lidhur me pro-
blemet e veprimtarinë e Kishës.
Ajo figuron ndër donatorët e ki-
shës së parë të Tiranës, të Shën
Prokopit, që u ndërtua më 1797.
Dhiakon Spirua e vazhdoi tra-
ditën fetare të familjes. Ai jo ve-
tëm që nuk i ndahej lutjeve në
Kishë, por përpiqej për t’i nxje-
rrë sa më në pah traditat ortho
dhokse, në mënyrë që ato të ri-
përtëriheshin, të kaloheshin tek
brezat e rinj. Këtë “refren” e dë-
gjoje herëpasherë nga goja e tij
në bisedat edhe në këshillat që
jepte, sidomos në ato kohë të vë-
shtira të ndalimit të fesë.
Lexojmë në hyrjen e librit
“Kodiku i kishës së Shën Pro
kopit”, të Dhimitër Bedulit:
“…falenderojmë shokët Kosta-
ndin Mara dhe Spiro Findiku
për nxitjen e vazhdueshme dhe
për ndihmën e tyre të pakursyer
për kryerjen e këtij punimi mo
dest”. E ky punim flet për ba-
Findiku
shkësinë orthodhokse të Tira-
nës, historinë e jetës së saj, për
të cilat këta miq kanë punuar e
shkruar në ato vite që s’lejohej
të bëhej Qalë për fenë. Por, besi
mi tek lisu Krishti të bën gu-
ximtar, e drejta të mbron.
Pikërisht, në kohën e shtrë-
ngesës së madhe ndaj fesë, më
1966, duke parë nevojën dhe me
iniciativën që e karakterizonte,
pa marrë parasysh pasojat që
mund t’i vinin nga regjimi atei-
st, Spirua u hirotonis dhiak. De-
tyrën e kreu vetëm një vit, sepse
erdhi 67-ta, me kobin e zi të
mbylljes së kishave e të mosle-
jimit të shërbesave e shërbi-
meve fetare. Por, këtë të fundit
Çuijon në faqen 4)
(vijon nga faqja 3)
nuk e kish në dorë regjimi. Shpi-
rti i njerëzve ishte i lirë e kërkon-
te besimin në Perëndi; s’mund ta
hiqte nga zemra Zotin tonë lisu
Krisht, ndaj kërkonte edhe ritet.
E natyrisht, nganjëherë kryhe-
shin dhe ato në fshehtësi, nga
dhiak Spirua me shokë, që nuk i
hoqën asnjëherë nga mëndja më-
simet e Krishtit, për t’u ardhur
në ndihmë atyre që vuanin e ka-
lonin dhimbje, atyre që kishin
nevoja shpirtërore, atyre që e do-
nin Perëndinë.
Në fillimet e vitit 1991, gëzim
i madh: do hapen’Kishat. Ta-
shmë, lajmi gjallëroi të tërë, ve-
çanërisht të moshuarit që jeto-
nin me Krishtin e i faleshin atij.
Edhe dhiak Spirua u rinua, u a-
ktivizua me komisionin nismë-
tar dhe dha kontributin e tij në
rimarrjen e funksionimin e Ki-
dosen kripëra të kalçiumit. Kur
nuk iu ndanë. Nga sëmundja
ndiente nevojën e vazhdueshme
të Kungimit. Dhe priftërinjtë e
Tiranës, të gjithë të rinj, të shko-
lluar në Seminarin tonë teologjik
dhe të hirotonisur nga Kryepi-
skopi Anastas, venin me kënaqë-
si dhe ai gëzo-
hej pamasë, se
me ta ndjente
sigurinë e va-
zhdimësisë së
Orthodhoksisë,
jo vetëm në fa-
milje, por edhe
në brezat e
rinj. Shprehte
fjalët mëtë mi-
ra dhe gëzohej
për arritjet dhe
ecurinë e Ki-
shës sonë dhe
për këtë fale-
pura, çojnë në rritje të kolestero-
atyre vizitave që ai i bënte.
Ishte ndër ata të paktë kle-
rikë fatlumë, që e panë kishën
të ringrihej dhe që u varros me
tërë nderimet e duhura fetare.
I përjetshëm kujtimi i tij!
Kristofor Beduli
Në foto: Nga e majta: Dhiak Spiro Findiku,
Episkop Dhanili, At Petro Doçi.