Ο Άης Θέρισσος της Καρπασίας

Ένας χριστιανός από το Καρπάσι έφτασε στον ναό του Αγίου τυφλός από το ένα μάτι και γύρισε στο χωριό του βλέποντας καθαρά. Στη σπηλιά της βόρειας ακτής της Καρπασίας ένας επίσκοπος άφησε τον θρόνο του και έγινε ασκητής ανάμεσα στα κύματα και τους βράχους. Ο Άγιος Θύρσος είναι ένας από τους τρεις μεγάλους Ιεράρχες της Καρπασίας και ο λαός τον γνωρίζει με το γλυκό όνομα Άης Θέρισσος.

Οι πληροφορίες που σώζονται από το συναξάρι και την ακολουθία του είναι λιγοστές, όμως αρκούν για να φωτίσουν τη μορφή του. Μερικοί μελετητές αμφισβητούν αν υπήρξε ιεράρχης, όσιος ή μάρτυρας, επειδή με το ίδιο όνομα τιμάται και άλλος άγιος του Ελλησπόντου. Εκείνος μαρτύρησε στα χρόνια της βασιλείας του αυτοκράτορα Δεκίου και η σύγχυση των δύο μορφών έχει ταλαιπωρήσει την παράδοση.

Ο δικός μας Άγιος όμως ανήκει ολόκληρος στην Κύπρο και ιδιαίτερα στην όμορφη επαρχία της Καρπασίας. Ο υμνογράφος τον ονομάζει θρέμμα κάλλιστον των Καρπασέων και μαρτυρεί πως από τη βρεφική του ηλικία ποθούσε με ζήλο την αρετή. Από αυτή τη φράση συμπεραίνουμε πως οι γονείς του ήταν άνθρωποι ευσεβείς και ενάρετοι, μέσα σε μια οικογένεια που έμοιαζε με μικρή κατ’ οίκον Εκκλησία.

Στο χωριό του ο μικρός Θύρσος έμαθε τα λίγα γράμματα της εποχής, τα παπαδογράμματα που δίδασκαν οι ιερείς στα παιδιά. Η τακτική και προσεκτική μελέτη της Αγίας Γραφής πλούτιζε καθημερινά τις γνώσεις του και καλλιεργούσε βαθιά την αγνή ψυχή του. Μικροί και μεγάλοι έτρεχαν με λαχτάρα κοντά του για να ακούσουν τα φρόνιμα λόγια του, που ήταν γεμάτα χάρη και αρτυμένα με αλάτι.

Όταν έφτασε στη νεανική ηλικία προσήλθε στις τάξεις του κλήρου και υπηρέτησε ως διάκονος και ιερέας τη γενέτειρά του Καρπασία. Αργότερα χήρεψε ο επισκοπικός θρόνος και ο κλήρος μαζί με τον λαό τον παρακάλεσαν θερμά να αναλάβει το υψηλό υπούργημα. Δεν δίστασε μπροστά στην κοινή κλήση και δέχθηκε με ταπείνωση το βαρύ φορτίο της επισκοπής.

Η εποχή της χειροτονίας του συμπίπτει με μια περίοδο πολιτικών ανωμαλιών και δοκιμασιών για το νησί της Κύπρου. Οι διωγμοί και ο πόνος πλάκωναν τις καρδιές των πιστών και η ζωή γινόταν δύσκολη για το ποίμνιο. Χρειαζόταν ένας ενισχυτής, ένας παρηγορητής, ένας δυνατός κήρυκας που θα ξανάναβε τη φλόγα μέσα στις ψυχές.

Τέτοιος ακριβώς ποιμένας αναδείχθηκε ο Δεσπότης Θύρσος στις δύσκολες εκείνες ημέρες της δοκιμασίας. Με τις συνεχείς επισκέψεις του στα χωριά και την ύπαιθρο, μα και με την πατρική συμπεριφορά του, διασκέδασε τον πόνο των ανθρώπων και τους έδωσε ξανά παρηγοριά και ελπίδα. Στο πρώτο τροπάριο της ακολουθίας του Εσπερινού διαβάζουμε πως φαίδρυνε τις πόλεις των Καρπασέων με τον τρόπο της πολιτείας του.

Η φράση αυτή μας βοηθά πολύ να φανταστούμε την παρουσία του ανάμεσα στους ταλαιπωρημένους και πονεμένους πιστούς της εποχής. Έγινε για το ποίμνιό του η ψυχή και ο παρήγορος άγγελος μέσα στις πονηρές εκείνες ημέρες των δοκιμασιών. Η πόρτα του επισκοπείου του ήταν πάντοτε ανοιχτή για κάθε πονεμένο ή κατατρεγμένο που τον αναζητούσε.

Εκεί οι πεινασμένοι έβρισκαν το ψωμί τους και οι κατατρεγμένοι την ασφάλεια που είχαν τόσο ανάγκη. Οι πονεμένοι έβρισκαν την παρηγοριά, τα ορφανά παιδιά έναν στοργικό πατέρα και ο καθένας ό,τι του χρειαζόταν. Όταν ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Φωκάς, γύρω στα εννιακόσια εξήντα πέντε μετά Χριστόν, ελευθέρωσε την Κύπρο από την εξουσία των Αράβων, το νησί έγινε ξανά επαρχία της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.

Τότε ο Άγιος Θύρσος βρήκε άξιο διάδοχο για την επισκοπή και αποσύρθηκε σε μια σπηλιά στη βόρεια ακτή της Καρπασίας. Στο ησυχαστήριό του πλήθη πιστών έτρεχαν καθημερινά για να ακούσουν τα λόγια του και να πάρουν την ευλογία του. Έμεινε μέσα στη σπηλιά εκείνη μέχρι το τέλος της ζωής του, με αδιάλειπτη προσευχή και αυστηρή άσκηση.

Καθάρισε τις αισθήσεις του και αναδείχθηκε κανόνας ασκητών, καύχημα των Κυπρίων και αγλάισμα ολόκληρης της Καρπασίας. Ο θάνατός του λύπησε βαθιά τους πάντες, καθώς ένιωσαν πως έχασαν τον πατέρα και τον προστάτη τους. Με δάκρυα τα πνευματικά του παιδιά κήδεψαν το άγιο σκήνωμά του και δίπλα στη σπηλιά έχτισαν έναν όμορφο ναό.

Μέσα σε αυτόν φύλαξαν τα ιερά λείψανά του σε λάρνακα, για να τα προσκυνούν οι πιστοί. Τα θαύματα που έκανε ζωντανός συνεχίστηκαν με τον ίδιο τρόπο και μετά την κοίμησή του. Ένας χριστιανός από το Καρπάσι υπέφερε για καιρό από τους πόνους στα μάτια του και τύφλωσε από το ένα.

Θυμήθηκε τότε τον Άγιο, ετοίμασε τα απαραίτητα για μια λειτουργία και παρακάλεσε τον ιερέα να τον συνοδεύσει στον ναό. Πέρασαν τη νύχτα άγρυπνοι και προσευχόμενοι, ενώ προς τα ξημερώματα οι πόνοι μαλάκωσαν και ο άνθρωπος κοιμήθηκε λίγο. Το πρωί τελέστηκε η θεία λειτουργία και ο άρρωστος κοινώνησε με βαθιά κατάνυξη τα άχραντα μυστήρια.

Όταν ξεκίνησαν για το χωριό και έφτασαν κοντά στο γεφύρι έξω από το Καρπάσι, ένιωσε μια ξαφνική επιθυμία. Έβγαλε από το κεφάλι του το μαντήλι με το οποίο είχε δεμένο το άρρωστο μάτι του και έγινε το μεγάλο θαύμα. Το μάτι του ήταν τελείως καλά και έβλεπε θαυμάσια, όπως ακριβώς και πριν αρρωστήσει.

Πραγματικά ο Κύριος θαυμαστώνεται μέσα στους αγίους του που πολιτεύτηκαν με ευσέβεια πάνω στη γη. Χιλιάδες πιστοί επισκέπτονται κάθε χρόνο τον ομώνυμο ναό του Αγίου για να ζητήσουν με ευλάβεια τη χάρη του. Το αγίασμα του Αγίου Θύρσου θεραπεύει τον ομματόπονο και κάθε λογής δερματικά νοσήματα που ταλαιπωρούν τους ανθρώπους.

Οι άρρωστοι, αφού πλυθούν με το αγίασμα, οφείλουν στη συνέχεια να ξεπλυθούν με νερό από τη θάλασσα. Πιστεύεται επίσης πως αν κάποιος μεταφέρει το αγίασμα μακριά από τον τόπο του, εκείνο χάνει τη θεραπευτική του ιδιότητα. Η μνήμη του Αγίου Θύρσου τιμάται σταθερά στις είκοσι τρεις Ιουλίου κάθε χρόνου από τους ορθοδόξους πιστούς.