Στη βορειοδυτική Χίο, μια νέα κοπέλα κρύφτηκε μέσα σε φλεγόμενη βάτο για να σώσει την παρθενία της από τον ίδιο τον πατέρα της. Ένας βράχος άνοιξε στα δύο και δέχτηκε το ματωμένο σώμα της μέχρι τη μέση, λίγο πριν δεχθεί την τελική σφαγή. Η Αγία Μαρκέλλα γεννήθηκε και μεγάλωσε στο ιστορικό κεφαλοχώρι της Βολισσού, σε μια εποχή που τοποθετείται γύρω στα χίλια πεντακόσια μετά Χριστόν.

Η μητέρα της ήταν χριστιανή και πέθανε νωρίς, ενώ τη φροντίδα της ανέλαβε ο πατέρας της, άνθρωπος εύπορος και πρόκριτος του χωριού. Από μικρή ξεχώρισε για τη βαθιά της πίστη, τη σεμνότητα, την καλοσύνη και την αγνότητα της ψυχής της. Η μητέρα της φρόντισε να της εμφυσήσει την ευλάβεια προς τον Χριστό και την αυστηρή φύλαξη της παρθενίας της.

Απέφευγε τις παρέες με κορίτσια ξέφρενα και κοσμικά, για να μη βλάψει την ψυχή της από κακές συναναστροφές. Ο μοναδικός της πόθος ήταν να γίνει νύφη του Χριστού και να κερδίσει τη Βασιλεία των Ουρανών. Έτσι μεγάλωνε με νηστεία, προσευχή και τακτική παρουσία στις ιερές ακολουθίες της Εκκλησίας.

Όσο μεγάλωνε, η Μαρκέλλα προόδευε στην αρετή και προσπαθούσε να οδηγήσει και άλλους κοντά στον αληθινό Θεό. Αγαπούσε και σεβόταν τον πατέρα της, και τον παρηγορούσε στη μοναξιά που του άφησε ο θάνατος της συζύγου του. Του υποσχόταν συχνά πως δεν θα τον εγκαταλείψει ποτέ και θα τον φροντίζει στα γηρατειά του.

Στην ενήλικη ζωή της, όλοι την αγαπούσαν για την ομορφιά και τα πνευματικά της χαρίσματα, που αντανακλούσαν τον φωτισμό της ψυχής της. Ο εχθρός της σωτηρίας μας προσπάθησε να την παρασύρει στην αμαρτία, ρίχνοντας στον νου της πονηρούς λογισμούς. Εκείνη όμως αντιστάθηκε σθεναρά και ο διάβολος δεν τόλμησε να την προσβάλει κατά πρόσωπο, αλλά στράφηκε αλλού.

Έβαλε στην καρδιά του ίδιου του πατέρα μια αφύσικη και αρρωστημένη σαρκική επιθυμία προς τη θυγατέρα του. Ο πατέρας άλλαξε ξαφνικά συμπεριφορά απέναντί της, έγινε σκυθρωπός και μελαγχολικός και άρχισε να την απαγορεύει να βγαίνει στον κήπο. Της απαγόρευε επίσης να μιλάει με τους γείτονες, χωρίς εκείνη να καταλαβαίνει τον λόγο αυτής της απότομης μεταβολής στον χαρακτήρα του.

Η Μαρκέλλα έκλεινε τον εαυτό της στο δωμάτιο και έκλαιγε πικρά, παρακαλώντας μπροστά σε μια εικόνα της Παναγίας να βοηθήσει τον πατέρα της. Κάποια στιγμή την πήρε ο ύπνος, αλλά την ξύπνησαν απότομα οι φωνές του δυστυχισμένου εκείνου ανθρώπου. Για καιρό πάλευε σιωπηλά με τον αισχρό λογισμό του, αλλά τελικά υποχώρησε στη σαρκική του μανία.

Άλλοτε της μιλούσε με σκληρότητα και άλλοτε γινόταν παράξενα τρυφερός, ζητούσε να την πλησιάζει και να της χαϊδεύει τα μαλλιά. Η αγνή κόρη, χωρίς να υποψιάζεται τις αληθινές προθέσεις του, χαιρόταν να τον βλέπει να συνέρχεται από τη μαύρη μελαγχολία. Νόμιζε μάλιστα ότι ο Θεός είχε ακούσει τις θερμές της προσευχές και είχε φωτίσει την ψυχή του πατέρα της.

Όμως μια ημέρα ο πατέρας της αποκάλυψε ανοιχτά και αναίσχυντα τα αμαρτωλά αισθήματά του προς το ίδιο το παιδί του. Φρικιασμένη από όσα άκουσε, η Αγία προσπαθούσε να τον αποφεύγει όσο μπορούσε μέσα στο σπίτι. Ακόμη και οι γείτονες κατάλαβαν πως κάτι πολύ σοβαρό δεν πήγαινε καλά με τον άνδρα εκείνον και σταμάτησαν να του απευθύνουν τον λόγο.

Ένα πρωινό του καλοκαιριού, ένας βοσκός έβοσκε τα πρόβατά του κοντά στην παραλία της περιοχής. Τα οδηγούσε στη σκιά ενός μεγάλου πλατάνου, για να τα προστατέψει από τον καυτό ήλιο του Ιουλίου. Καθώς ετοιμαζόταν να ξαπλώσει, άκουσε έναν θόρυβο και σήκωσε το βλέμμα του προς τη βουνοπλαγιά.

Είδε τότε μια νέα κοπέλα με σκισμένο φόρεμα να τρέχει κατηφορίζοντας προς το μέρος του πανικόβλητη. Εκείνη κρύφτηκε γρήγορα μέσα σε μια αγκαθερή βάτο, χωρίς να υπολογίζει τα αγκάθια και τις πληγές στο σώμα της. Σε λίγο ακούστηκε ο καλπασμός ενός αλόγου και ο βοσκός αναγνώρισε τον πρόκριτο του χωριού, τον ίδιο τον πατέρα της Μαρκέλλας.

Εκείνος τον ρώτησε αν είχε δει τη θυγατέρα του να περνά από εκεί. Ο βοσκός απάντησε ότι δεν την είδε, αλλά με δειλό δάχτυλο έδειξε το σημείο όπου κρυβόταν η ταλαίπωρη κοπέλα. Ο πατέρας πρόσταξε τη Μαρκέλλα να βγει αμέσως έξω από τη βάτο, αλλά εκείνη αρνήθηκε σθεναρά να υπακούσει.

Τότε εκείνος, μέσα στην παραφορά του, έβαλε φωτιά στους θάμνους, για να την αναγκάσει βίαια να βγει στο φως. Η Μαρκέλλα βγήκε από την αντίθετη μεριά της φλεγόμενης βάτου και έτρεξε με όλη της τη δύναμη προς τη βραχώδη ακτή. Φώναζε και ικέτευε τη Μητέρα του Θεού να την προστατέψει στη φοβερή εκείνη ώρα της δοκιμασίας.

Συνέχιζε να τρέχει, παρότι το αίμα έτρεχε άφθονο από το πρόσωπο και τα χέρια της εξαιτίας των αγκαθιών. Ξαφνικά ένιωσε έναν δυνατό πόνο στο πόδι και είδε ότι ο πατέρας της την είχε τοξεύσει με βέλος. Σταμάτησε για μια στιγμή, τράβηξε το βέλος από τη σάρκα της και ξανάρχισε αμέσως το τρέξιμο προς τη θάλασσα.

Σκαρφάλωνε με αγωνία στα βράχια, αφήνοντας πάνω τους κόκκινα ίχνη από το παρθενικό της αίμα. Ακούγοντας τον πατέρα της να την πλησιάζει ολοένα και πιο κοντά, παρακάλεσε τον Θεό να ανοίξει η γη και να την καταπιεί. Η Αγία έπεσε στα γόνατα εξαντλημένη και τότε συνέβη το μεγάλο θαύμα στην ακτή της Βολισσού.

Ο βράχος άνοιξε στα δύο και δέχτηκε το ιερό της σώμα μέχρι τη μέση, σαν θεϊκή αγκαλιά. Ο πατέρας έφτασε με μάτια γεμάτα αγριότητα, φωνάζοντας ότι την έπιασε και πως πια δεν είχε διαφυγή. Τραβώντας το σπαθί του, άρχισε να κατακρεουργεί την ανυπεράσπιστη θυγατέρα του, κόβοντας με μανία κομμάτια από το αγνό της σώμα.

Στο τέλος την άρπαξε από τα μαλλιά, της απέκοψε την κεφαλή και την έριξε με σκληρότητα μέσα στη θάλασσα. Αμέσως η γαλήνια θάλασσα έγινε άγρια και τεράστια κύματα ξέσπασαν με ορμή κοντά στα πόδια του δολοφόνου πατέρα. Νομίζοντας ότι η θάλασσα ήθελε να τον πνίξει εξαιτίας του φοβερού του εγκλήματος, τράπηκε σε φυγή κατατρομαγμένος.

Η τελική του τύχη παραμένει άγνωστη, αφού καμία πηγή δεν διέσωσε λεπτομέρειες για το τέλος του. Σύμφωνα με την παράδοση, μια ασυνήθιστη λάμψη άρχισε να εκπέμπεται από την ιερή κεφαλή της παρθενομάρτυρος. Έτσι στεφανώθηκε με τον ουράνιο και άφθαρτο στέφανο της άθλησης και της θεϊκής δόξας.

Στα μετέπειτα χρόνια, ευλαβείς χριστιανοί έχτισαν ναό στο σημείο όπου η Αγία κρύφτηκε μέσα στη βάτο για να σωθεί. Ο τόπος όπου χύθηκε το παρθενικό της αίμα έγινε γνωστός ως το Μαρτύριο της Αγίας Μαρκέλλας. Ο σχισμένος βράχος, που τη δέχτηκε, υπάρχει μέχρι σήμερα και αποτελεί προσκύνημα.

Ο βράχος μοιάζει με μεγάλη πέτρα που αποκολλήθηκε κάποτε από το βουνό και κύλησε ως τη θάλασσα. Χώμα από το βουνό σκεπάζει τη μία πλευρά του, εκείνη που βλέπει προς την ξηρά της Βολισσού. Στην άλλη πλευρά, αυτή που κοιτάζει προς τον ωκεανό, υπάρχει μια μικρή τρύπα στο μέγεθος ενός δαχτύλου.

Από εκεί αναβλύζει αγίασμα, που θεραπεύει κάθε ασθένεια όσων προσέρχονται με πίστη ακλόνητη. Η ροή του νερού δεν εξαρτάται από την παλίρροια, γιατί διαφορετικά θα στέρευε όταν η θάλασσα αποσύρεται. Όμως αυτό δεν συμβαίνει ποτέ, και το νερό παραμένει διαρκώς καθαρό και άφθονο.

Μερικοί από τους γύρω βράχους έχουν βαφεί με ένα παράξενο κοκκινοκίτρινο χρώμα. Σύμφωνα με την παράδοση, τα κάτω άκρα του σώματος της Αγίας Μαρκέλλας παραμένουν κρυμμένα μέσα στον ιερό βράχο. Το πιο εκπληκτικό σημείο δεν είναι ούτε η ζέστη του νερού ούτε ο παράξενος χρωματισμός των βράχων ολόγυρα.

Το θαύμα συμβαίνει όταν ένας ιερέας τελεί τον Αγιασμό στο σημείο εκείνο, μπροστά στους πιστούς. Ένα είδος ατμού ανεβαίνει τότε από τη θάλασσα κοντά στον βράχο και σκεπάζει την ακτή. Ολόκληρη η περιοχή καλύπτεται από μια λεπτή και μυστηριώδη ομίχλη, που θυμίζει θεοφάνεια.

Μόλις τελειώνει η ιερή ακολουθία, η θάλασσα επιστρέφει αμέσως στη γαλήνη και την κανονική της κατάσταση. Αμέτρητα θαύματα έχουν συμβεί στον τόπο αυτό από την εποχή του μαρτυρίου της Αγίας έως τις ημέρες μας. Προσκυνητές από κάθε γωνιά της Ελλάδας και της οικουμένης συρρέουν στη Βολισσό για να ζητήσουν τη χάρη της.

Σπουδαίες πνευματικές μορφές της Εκκλησίας μας υπήρξαν μάρτυρες των θαυμαστών αυτών σημείων στον ιερό τόπο. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Άγιος Μακάριος ο Νοταράς, Επίσκοπος Κορίνθου, που προσερχόταν συχνά για προσευχή. Επίσης ο Άγιος Νεκτάριος, Επίσκοπος Πενταπόλεως, αλλά και ο Όσιος Νικηφόρος ο Χίος, βιογράφος της Αγίας και συντάκτης της ιεράς Ακολουθίας της.

Η μνήμη της Αγίας παρθενομάρτυρος Μαρκέλλας τιμάται κάθε χρόνο στις είκοσι δύο Ιουλίου με λαμπρή πανήγυρη. Ο φερώνυμος ναός της βρίσκεται στην αμμώδη παραλία του ομώνυμου όρμου της Βολισσού και είναι παγχιακό προσκύνημα. Η φιλοπατρία των Χίων και τα αμέτρητα θαύματα οδήγησαν στην ανέγερση ναών της Αγίας σε πολλά μέρη της Ελλάδας.