Έζησε μόνο τριάντα τρία χρόνια, όμως οι κρυφές του αρετές έκαναν τον τάφο του πηγή θαυμάτων αμέσως μετά την κοίμησή του. Παρακάλεσε τον Θεό να τον θάψουν με τα ίδια ρούχα που φορούσε, ώστε κανείς να μη δει το σώμα του ούτε στο τέλος. Ο Όσιος Ευδόκιμος καταγόταν από την Καππαδοκία και έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Θεοφίλου, στον ένατο αιώνα μετά Χριστόν.

Οι γονείς του Βασίλειος και Ευδοκία ήταν εύποροι και ευσεβείς χριστιανοί, γνωστοί στην αυλή του παλατιού. Τον ανέθρεψαν με αγάπη στον Χριστό και με σεβασμό στις εντολές του Ευαγγελίου από τα πρώτα παιδικά του χρόνια. Από μικρός διακρίθηκε για το ήθος, τη σωφροσύνη και τη βαθιά πίστη που γεννήθηκε στην ψυχή του.

Μελετούσε με ζήλο τα θεία βιβλία και αγαπούσε τη νηστεία, την προσευχή και τη συντριβή της καρδιάς. Έδινε πλούσια ελεημοσύνη στους φτωχούς, στα ορφανά, στις χήρες και βοηθούσε διαρκώς εκκλησίες και μοναστήρια. Είχε ταχθεί από νωρίς στην παρθενία και κρατούσε την υπόσχεσή του με αυστηρή προσοχή σε όλη του τη ζωή.

Η σωφροσύνη του ήταν τόσο μεγάλη, ώστε απέφευγε κάθε συνομιλία με γυναίκες και δεν τις κοιτούσε καθόλου. Μόνη εξαίρεση αποτελούσε η μητέρα του, την οποία τιμούσε με υιική αγάπη και σεβασμό βαθύτατο. Φύλαγε πάντοτε τη γλώσσα του από αργολογία, ψέμα, κατάκριση και κάθε λόγο που πληγώνει τον πλησίον.

Προτιμούσε τη σιωπή από την πολυλογία και απέφευγε όσους μιλούσαν χωρίς λόγο ή ευθύνη. Μέσα στη σύγχυση και τη ματαιότητα του κόσμου έμοιαζε με κρίνο ανάμεσα σε αγκάθια ή χρυσάφι μέσα στη φωτιά. Ο αυτοκράτορας Θεόφιλος εκτίμησε την αρετή και τα χαρίσματά του και τον τοποθέτησε επικεφαλής του στρατεύματος της Καππαδοκίας.

Αργότερα τον έστειλε διοικητή στη Χαρσιανή χώρα για να κυβερνά τον λαό με δικαιοσύνη και πραότητα. Στη θέση αυτή φρόντιζε τους δυστυχισμένους, τα ορφανά, τις χήρες και υπερασπιζόταν με θάρρος τους ταπεινούς ανθρώπους. Διοικούσε με καλοσύνη και πλήρη δικαιοσύνη, ζώντας ως δίκαιος μπροστά στον Θεό και στους ανθρώπους.

Οι κρυφοί όμως ασκητικοί του αγώνες ήταν γνωστοί μόνο στον παντογνώστη Θεό που ερευνά τις καρδιές. Ο Κύριος τον κάλεσε κοντά Του στα τριάντα τρία του χρόνια, γεμάτο πνευματικούς καρπούς αν και νέο στην ηλικία. Καθώς πλησίαζε η ώρα του θανάτου, κάλεσε τους οικείους του και τους όρκισε να μη ξεντύσουν ούτε να λούσουν το σώμα του.

Τους παρήγγειλε να τον θάψουν με τα ίδια ρούχα και τα υποδήματα που φορούσε εκείνη την ώρα. Έπειτα τους έδιωξε όλους από το δωμάτιο και έκλεισε τις πόρτες για να μείνει μόνος μπροστά στον Θεό. Παρακάλεσε με δάκρυα ο Κύριος να κρύψει το τέλος του, όπως κρυμμένη ήταν και η ζωή του από τα μάτια των ανθρώπων.

Αφού ευχαρίστησε τον Θεό για όλα, είπε «Εις χείρας σου, Κύριε, παραθήσομαι το πνεύμα μου». Με αυτά τα λόγια παρέδωσε την ψυχή του και οι δικοί του τον έθαψαν όπως ακριβώς τους είχε παραγγείλει. Αμέσως μετά την ταφή, στον τάφο του άρχισαν να γίνονται θαυμαστές θεραπείες σε ασθενείς που τον πλησίαζαν.

Ένας δαιμονισμένος ονόματι Ηλίας, μόλις άγγιξε με τα πόδια του τον τάφο, ελευθερώθηκε αμέσως από το πονηρό πνεύμα. Το νέο διαδόθηκε γρήγορα και πλήθος αρρώστων έτρεχε για να βρει παρηγοριά και ίαση. Δεκαοκτώ μήνες μετά την κοίμησή του, η μητέρα του ήρθε από την Κωνσταντινούπολη για να προσκυνήσει τον τάφο του αγαπημένου της παιδιού.

Βλέποντας το πλήθος που συνέρρεε και τα θαύματα που γίνονταν, έπεσε πάνω στον τάφο με δάκρυα χαράς και ευγνωμοσύνης. Παρακάλεσε να σηκώσουν την πέτρα, να σκάψουν το χώμα και να ανοίξουν τη λάρνακα του οσίου παιδιού της. Όταν έγινε αυτό, όλοι αντίκρισαν το σώμα του άφθαρτο, το πρόσωπό του φωτεινό σαν ζωντανό και τα χείλη του γαλήνια.

Μια ευωδία ασύλληπτη πλημμύρισε τον χώρο και συγκίνησε βαθιά όσους βρίσκονταν εκεί. Ένας ευλαβής ιερομόναχος, ονόματι Ιωσήφ, σήκωσε το σώμα του και τα μέλη του λύγιζαν ελεύθερα σαν να κοιμόταν. Του άλλαξαν τα παλιά ρούχα με καινούργια και τον τοποθέτησαν ξανά με ευλάβεια μέσα στη λάρνακα.

Η μητέρα του ζήτησε να μεταφέρει τα λείψανα στη Βασιλεύουσα, μα οι κάτοικοι αρνήθηκαν να αποχωριστούν τον προστάτη τους. Έλεγαν πως το άστρο εκείνο ανέτειλε από εκείνη, αλλά έλαμψε με θαύματα στη δική τους γη. Η μητέρα σιώπησε και επέστρεψε ταπεινά στην πατρίδα της.

Ύστερα από καιρό ο ιερομόναχος Ιωσήφ πήρε κρυφά τη νύχτα τα τίμια λείψανα και ξεκίνησε για την Κωνσταντινούπολη. Στον δρόμο τα θαύματα δεν σταματούσαν, γιατί η χάρη του οσίου δεν μπορούσε να κρυφτεί όπως κλεμμένο μύρο που προδίδει η ευωδία του. Όπου συναντούσε άρρωστο, εκείνος έβρισκε αμέσως θεραπεία από τη θεϊκή δύναμη που πήγαζε από τη λάρνακα.

Μια δαιμονισμένη γυναίκα πλησίασε και το πονηρό πνεύμα ούρλιαξε δυνατά, βλασφημώντας τον δίκαιο, μα έφυγε αμέσως νικημένο. Η ηγουμένη του μοναστηριού της Μαντινείας, που υπέφερε από μια οδυνηρή πληγή, άγγιξε με πίστη τη λάρνακα και θεραπεύτηκε αμέσως από το βάσανό της. Ο Ιωσήφ έφτασε στη Βασιλεύουσα και παρέδωσε τα λείψανα στους γονείς του οσίου, που τα δέχτηκαν με ανέκφραστη χαρά και βαθιά συγκίνηση.

Ολόκληρη η Πόλη πανηγύρισε για τον ερχομό του θαυματουργού θησαυρού στα τείχη της. Οι γονείς του έντυσαν τη λάρνακα με ασήμι και την τοποθέτησαν στον ναό της Υπεραγίας Θεοτόκου που είχαν οι ίδιοι κτίσει. Η Ρωσική Εκκλησία τον τιμά ως ιδιαίτερο προστάτη της οικογενειακής εστίας και των γονέων που ανατρέφουν παιδιά στον φόβο του Θεού.