Όταν ο πατριάρχης Κύριλλος Αλεξανδρείας θέλησε να καθαρίσει τον φοβερό Μανουφίν από τα πονηρά πνεύματα, ένας άγγελος Κυρίου του φανέρωσε τη λύση μέσα σε όραμα. Η εντολή ήταν σαφής, να μεταφέρει εκεί τα τίμια λείψανα των μαρτύρων Κύρου και Ιωάννου, ώστε να φύγει η δαιμονική δύναμη. Οι δύο αυτοί άγιοι Ανάργυροι είχαν μαρτυρήσει στα χρόνια του Διοκλητιανού, στην πόλη Κωνωπό, κοντά στη μεγάλη Αλεξάνδρεια.

Ο Κύρος καταγόταν από την Αλεξάνδρεια και ο Ιωάννης από την Έδεσσα, και οι δύο άριστοι γνώστες της ιατρικής τέχνης. Πρόσφεραν τις φροντίδες τους χωρίς αμοιβή, μοιράζοντας μάλιστα και τα δικά τους υπάρχοντα στους φτωχούς ασθενείς. Παράλληλα με τη θεραπεία του σώματος μετέδιδαν στους πάσχοντες και το φως του Ευαγγελίου του Χριστού.

Καταγγέλθηκαν όμως στις αρχές για τη χριστιανική τους δράση και αποκεφαλίστηκαν με γενναιότητα. Οι χριστιανοί τότε πήραν κρυφά τα τίμια σώματά τους και τα έθαψαν με ευλάβεια σε ασφαλές μέρος. Πέρασαν πολλά χρόνια ώσπου να φανερωθούν τα θαυματουργά λείψανα, όταν πια οι πιστοί κέρδισαν την ελευθερία να κτίζουν ναούς.

Η εποχή εκείνη υπήρξε καθοριστική, γιατί ο χριστιανισμός απλωνόταν παντού με δύναμη και παρρησία. Η οικοδόμηση ναών στην Αίγυπτο πήρε μεγάλη ώθηση από τα χρόνια του αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Μεγάλου. Αυτός νίκησε τον δυτικό βασιλιά Μαξιμίνο με τη βοήθεια των προσευχών των οσίων πατέρων της ερήμου, ζητώντας ταπεινά τη μεσιτεία τους.

Ένας ξεχωριστός ασκητής εκείνης της εποχής ήταν ο όσιος Σενούφιος, που ασκήτευε στη σκήτη και φημιζόταν για τα θαυμαστά του χαρίσματα. Ο αυτοκράτορας έγραψε στον πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόφιλο και του ζήτησε να στείλει τον όσιο στην Κωνσταντινούπολη. Ο Θεόφιλος πήγε ο ίδιος στη σκήτη και παρακάλεσε θερμά τον γέροντα να ταξιδέψει προς τον βασιλιά.

Ο όσιος Σενούφιος όμως δεν δεχόταν με κανέναν τρόπο να εγκαταλείψει το κελί της ησυχίας του. Τελικά πήρε τη χλαμύδα και τη ράβδο του και τις ύψωσε προς την ανατολή με βαθιά συγκίνηση. Παρακάλεσε τον Κύριο να δώσει σε αυτά τα ταπεινά αντικείμενα τη δύναμη που θα έδινε στον ίδιο, αν πορευόταν αυτοπροσώπως.

Έπειτα παρέδωσε τη χλαμύδα και τη ράβδο στον πατριάρχη, με την εντολή να σταλούν στον αυτοκράτορα ως αντιπρόσωποί του. Παρήγγειλε να φορέσει εκείνος τη χλαμύδα κατά τη μάχη και να βαδίσει με θάρρος μπροστά από όλο το στράτευμά του. Ο αυτοκράτορας πίστεψε στα λόγια του οσίου και έπραξε όλα όσα του παρήγγειλε ο γέροντας Σενούφιος μέσω του πατριάρχη.

Έτσι κέρδισε λαμπρή νίκη επί των αντιπάλων του και απέδωσε τη δόξα στον Θεό και στον άγιο πρεσβευτή. Σε ανάμνηση αυτής της νίκης οι κάτοικοι της Αλεξάνδρειας έστησαν άγαλμα του βασιλιά πάνω σε υψηλό βάθρο. Παρουσίαζαν τον αυτοκράτορα ντυμένο με τη μοναχική χλαμύδα και με τη ράβδο του οσίου στα χέρια του.

Κάθε χρόνο εόρταζαν πανηγυρικά την ημέρα της νίκης, ευχαριστώντας τον Θεό για την αποστολική παρρησία του γέροντα. Από εκείνα τα χρόνια οι πιστοί άρχισαν να κτίζουν ναούς ελεύθερα στην Αλεξάνδρεια και σε ολόκληρη την αιγυπτιακή χώρα. Όταν ο πατριάρχης Θεόφιλος αποφάσισε να ανεγείρει μεγάλο ναό προς τιμήν των αγίων Αποστόλων στην πόλη Κωνωπό, συνέβη το θαυμαστό γεγονός.

Ακριβώς εκείνη την περίοδο φανερώθηκαν τα τίμια λείψανα των αγίων θαυματουργών Κύρου και Ιωάννου με τρόπο αποκαλυπτικό. Η εύρεση πραγματοποιήθηκε μετά την κοίμηση του Θεοδοσίου, στα χρόνια του υιού του Αρκαδίου, που κυβερνούσε την ανατολική αυτοκρατορία. Η χαρά των πιστών της Αλεξάνδρειας ήταν τότε ανέκφραστη και πλήρης ευγνωμοσύνης.

Σε απόσταση δύο σταδίων από την Κωνωπό βρισκόταν τόπος ονομαζόμενος Μανουφίν, παλαιότερο χωριό με σκοτεινό παρελθόν. Εκεί υπήρχε αρχαίο ειδωλολατρικό ιερό, που είχε γίνει κατοικητήριο ακαθάρτων πνευμάτων και σκορπούσε τρόμο. Ο πατριάρχης Θεόφιλος επιθυμούσε από καιρό να καθαρίσει τον τόπο και να τον αφιερώσει στη δοξολογία του Θεού.

Άλλες ποιμαντικές μέριμνες όμως τον απορρόφησαν και ο θάνατος τον πρόλαβε πριν ολοκληρώσει το ιερό του σχέδιο. Ο διάδοχός του άγιος Κύριλλος αποφάσισε να φέρει εις πέρας την πρόθεση του προκατόχου του με προσευχή και αγώνα. Παρακάλεσε επίμονα τον Κύριο να του δώσει δύναμη άνωθεν, για να αποδιώξει τα δαιμόνια από τον Μανουφίν.

Τότε φάνηκε στον ιεράρχη άγγελος Κυρίου και του φανέρωσε το άγιο σχέδιο της θείας πρόνοιας. Του παρήγγειλε να μεταφέρει στον φοβερό εκείνο τόπο τα λείψανα των μαρτύρων Κύρου και Ιωάννου. Ο άγιος Κύριλλος υπάκουσε αμέσως στην ουράνια εντολή και πραγματοποίησε την ανακομιδή με μεγάλη ευλάβεια.

Οικοδόμησε εκεί λαμπρό ναό στο όνομα των δύο Αναργύρων μαρτύρων του Χριστού. Σύντομα τα ακάθαρτα πνεύματα έφυγαν για πάντα από τον τόπο, που έγινε πηγή πολλών ιαμάτων για τους ευλαβείς προσκυνητές. Από εκείνα τα χρόνια τα θαύματα των αγίων Κύρου και Ιωάννου άρχισαν να πληθαίνουν σε όλη την Αίγυπτο.

Ο γιος του αρχηγού της πόλεως Ιουλιανού, ονόματι Αμμώνιος, υπέφερε από οδυνηρά εξογκώματα στον τράχηλό του. Η νόσος μεγάλωνε καθημερινά και απειλούσε τη ζωή του, ενώ οι έμπειροι ιατροί δεν μπορούσαν να τον ωφελήσουν καθόλου. Πατέρας και γιος προσέτρεξαν με δάκρυα στα τίμια λείψανα των Αναργύρων και ζήτησαν τη θεραπεία τους.

Οι άγιοι φάνηκαν σε όραμα και πρόσταξαν τον νέο να αφήσει τη ματαιοδοξία του πλούτου και της δόξας. Του υπέδειξαν επίσης να ετοιμάσει έμπλαστρο από κερί και ψωμί και να το τοποθετήσει στον λαιμό του. Μόλις ο Αμμώνιος εκτέλεσε όλα όσα του ζητήθηκαν, τα εξογκώματα εξαφανίστηκαν τελείως.

Αργότερα όμως υπερηφανεύτηκε και ασθένησε ξανά από φοβερή ασθένεια του στομάχου, ως παιδαγωγία της παρακοής του. Επέστρεψε ταπεινωμένος στους αγίους, που του ζήτησαν να φορέσει σάκκο και να υπηρετήσει αρρώστους και πτωχούς. Όταν τέλεσε με προθυμία τη διακονία, οι άγιοι του χάρισαν πλήρη θεραπεία και ειρήνη ψυχής.

Έτσι έμαθε για πάντα την αξία της ταπεινώσεως και της ευγνώμονος ζωής ενώπιον του Θεού. Πολλοί ακόμη πιστοί έλαβαν ιάματα από τα θαυματουργά λείψανα των αγίων στον ευλογημένο τόπο του Μανουφίν. Ο Αλεξανδρινός Θεόδωρος, που είχε χάσει από καιρό το φως των ματιών του, βρήκε τη θεραπεία του εκεί.

Οι άγιοι του παρήγγειλαν να νιφτεί στην πηγή κοντά στον ναό, και η όρασή του αποκαταστάθηκε αμέσως. Κάποιος Κάλος έπεσε από σκάλα και συνέτριψε φοβερά τα κόκαλα της κνήμης του. Άλειψε όμως το πόδι του με έλαιο από την κανδήλα των αγίων και θεραπεύτηκε πλήρως.

Ο Ισίδωρος από τη Μαϊουμά υπέφερε από βαριά αρρώστια του ήπατος, χωρίς καμία ιατρική ωφέλεια. Οι άγιοι του έδωσαν να φάει λεμόνι και τότε εκείνος εξέβαλε μέγα σκώληκα, που έτρωγε τα σπλάχνα του. Άλλος, ονόματι Μηνάς, υπέφερε από σκληρό πυρετό και πάθηση του στομάχου επί δύο εβδομάδες ολόκληρες.

Στο όνειρό του οι άγιοι του χάρισαν σύκο, και όταν ξύπνησε το βρήκε πλάι του στο κρεβάτι. Μια γυναίκα ονόματι Θεοδώρα είχε καταπιεί άθελά της μικρό βάτραχο, που μεγάλωσε μέσα της και την βασάνιζε φοβερά. Οι άγιοι τη συμβούλεψαν να πιει πολύ νερό με νηστικό στομάχι, και αμέσως ελευθερώθηκε από το τρομερό βάσανο.

Ο νεαρός Θεόδωρος, που είχε δηλητηριαστεί από κακόβουλους ανθρώπους, ζητούσε επίμονα τη βοήθεια των αγίων Αναργύρων. Οι άγιοι του φανερώθηκαν τέσσερις φορές και του είπαν να φάει ένα δηλητηριώδες ζώο, που λεγόταν σκολόπενδρα. Στις πρώτες φορές εκείνος δίστασε και νόμισε πως επρόκειτο για δαιμονικό πειρασμό και απάτη.

Την τέταρτη φορά οι άγιοι του φανερώθηκαν φανερά και τον παρότρυναν να πάει στη γνωστή ιερή πηγή τους. Εκεί βρήκε ένα μικρό αγγούρι, που το έφαγε με ευχαρίστηση, ώσπου ανακάλυψε μέσα του τη σκολόπενδρα. Έντρομος εμετήσε το αγγούρι μαζί με όλο το δηλητήριο και απέκτησε αμέσως υγεία αληθινή.

Κάποια Μαρία ήρθε από τη Βαβυλώνα και έφερε τον οκταετή γιο της στα τίμια λείψανα. Το παιδί είχε τη γλώσσα του τραβηγμένη έξω από το στόμα του, μαύρη, δύσοσμη και αφύσικα μεγάλη. Έπεσε όμως κατά τύχη πάνω στο μάρμαρο του τάφου των αγίων, και η γλώσσα του επανήλθε στη φυσιολογική θέση.