EmailFacebookΕπικοινωνία
Άγιος Κλήμης ο Αχρίδος, Ισαπόστολος των Σλάβων
Άγιος Κλήμης ο Αχρίδος, Ισαπόστολος των Σλάβων

Τρεις χιλιάδες πεντακόσιοι άνδρες χειροτονήθηκαν από τα χέρια του στη μακεδονική γη, και ο ίδιος έγινε ο πρώτος Βούλγαρος ιεράρχης που λειτούργησε και κήρυξε στη σλαβονική γλώσσα. Όταν οι διώκτες τον έσερναν πάνω στα αγκάθια και τον έριχναν στη φυλακή, εκείνος κρατούσε στην καρδιά του την παρακαταθήκη του δασκάλου του, Αγίου Μεθοδίου. Ο Άγιος Κλήμης καταγόταν από σλαβική οικογένεια και υπήρξε από τους πιο αγαπημένους μαθητές των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου, των φωτιστών των Σλάβων.

Μαζί με τον Ναούμ, τον Σάββα, τον Γοράσδο και τον Αγγελάριο ασκήτεψε πρώτα στη Μοραβία, υπηρετώντας τον λόγο του Θεού στη γλώσσα του λαού. Ο Γοράσδος, που γνώριζε άριστα σλαβονικά, ελληνικά και λατινικά, διαδέχθηκε τον Άγιο Μεθόδιο στην επισκοπή, ενώ ο Κλήμης, ο Ναούμ, ο Αγγελάριος και ο Σάββας υπηρετούσαν ως ιερείς. Οι Γερμανοί ιεραπόστολοι όμως, με την υποστήριξη του Πάπα και την προστασία του ηγεμόνα της Μοραβίας Σβατοπλούκ, αντιστάθηκαν σθεναρά στο έργο τους.

Η διαμάχη επικεντρώθηκε στην τέλεση της θείας λατρείας στη σλαβονική γλώσσα, στο ζήτημα του Φιλιόκβε και στη νηστεία του Σαββάτου. Ο Πάπας Στέφανος ο Έκτος απαγόρευσε τη χρήση της σλαβονικής μέσα στην εκκλησία, ανοίγοντας έτσι δρόμο για σκληρές διώξεις των μαθητών του Μεθοδίου. Οι οπαδοί της λεγόμενης τριγλωσσικής αίρεσης δέχονταν μόνο την εβραϊκή, την ελληνική και τη λατινική ως γλώσσες λατρείας, παραμερίζοντας περιφρονητικά την πατρική γλώσσα των σλαβικών λαών.

Οδήγησαν λοιπόν τους μαθητές του Αγίου Μεθοδίου σε δίκη και τους υπέβαλαν σε σκληρά βασανιστήρια, όπως είχαν κάνει και στον πνευματικό τους πατέρα. Τους έσερναν πάνω σε αγκάθια και τους κρατούσαν για μεγάλο διάστημα σε φυλακές, χωρίς να λυγίζουν την ομολογία τους. Το έτος οκτακόσια ογδόντα έξι, κάποιοι από τους κρατουμένους πουλήθηκαν σε δουλεμπόρους και κατέληξαν στην αγορά της Βενετίας.

Ο απεσταλμένος του βυζαντινού αυτοκράτορα Βασιλείου του Μακεδόνα έφτασε εκεί, εξαγόρασε τους Αγίους και τους μετέφερε με τιμή στην Κωνσταντινούπολη. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ομολογητές εξορίστηκαν, και έκτοτε χάθηκαν τα ίχνη του Γοράσδου, ενώ παραμένει άγνωστο πού βρήκε καταφύγιο ο Σάββας. Ο Ναούμ και ο Αγγελάριος κατευθύνθηκαν προς τη Βουλγαρία, αναζητώντας έδαφος πρόσφορο για να φυτέψουν τον σπόρο του λόγου.

Το έτος εννιακόσια επτά, η Μοραβία κατέρρευσε κάτω από την επέλαση των Μαγυάρων, και οι πρόσφυγες ακολούθησαν τους ίδιους δρόμους που είχαν διαβεί λίγο νωρίτερα οι εξόριστοι Άγιοι. Έτσι η ιστορία δικαίωσε όσους τότε διώχθηκαν με σκληρότητα. Οι Βούλγαροι υποδέχθηκαν με σεβασμό τους σλαβόφωνους ομολογητές και τους ζήτησαν να τελούν τη θεία λατρεία στη γλώσσα του λαού.

Ο ηγεμόνας Βόρις αναζητούσε από καιρό ανθρώπους σαν τους μαθητές του Αγίου Μεθοδίου, που θα εργάζονταν για τη φώτιση του έθνους του. Ο Άγιος Κλήμης άρχισε αμέσως να μελετά τα σλαβονικά βιβλία που είχαν συγκεντρώσει οι Βούλγαροι ευγενείς, με ζήλο και αφοσίωση. Όταν ο Αγγελάριος εκοιμήθη σύντομα, ο Κλήμης ορίστηκε διδάσκαλος στην Κουτμιτσιβίτσα, περιοχή στη νοτιοδυτική Μακεδονία, και ανέλαβε εκεί βαρύτατο έργο.

Στην Ανατολική Εκκλησία ο διδάσκαλος όφειλε να είναι άξιος άνθρωπος, γνωστός για τον ευλαβή του βίο και ικανός να μιλά καθαρά στον λαό. Ο Άγιος Κλήμης είχε διδάξει ήδη στη Μοραβία και συνέχισε στη Βουλγαρία ως δάσκαλος μέχρι το έτος οκτακόσια ενενήντα τρία. Οργάνωσε σχολή στην ηγεμονική αυλή, η οποία κατά την εποχή του Συμεών απέκτησε μεγάλη αίγλη και αναγνώριση.

Στη νοτιοδυτική Μακεδονία ίδρυσε χωριστά σχολεία για ενηλίκους και παιδιά, διδάσκοντας στους μικρούς ανάγνωση και γραφή. Έτσι έθεσε τα θεμέλια μιας πραγματικής σλαβονικής παιδείας, ριζωμένης στην πίστη και στη φυσική γλώσσα του ποιμνίου του. Ο αριθμός των μαθητών του υπήρξε τεράστιος, και όσοι κρίθηκαν άξιοι για χειροτονία έφτασαν τους τρεις χιλιάδες πεντακόσιους άνδρες.

Το έτος οκτακόσια ενενήντα τρία, ο Άγιος Κλήμης χειροτονήθηκε επίσκοπος Δρεμβίτσας, που λεγόταν και Βελίτσα, ενώ τη θέση του στη διδασκαλία ανέλαβε ο Άγιος Ναούμ. Υπήρξε ο πρώτος Βούλγαρος ιεράρχης που λειτούργησε, κήρυξε και έγραψε στη σλαβονική γλώσσα, ανοίγοντας νέους δρόμους για την Εκκλησία. Με συστηματικό τρόπο εκπαίδευσε κληρικούς μέσα από τους κόλπους του ίδιου του σλαβικού λαού, ώστε να μη λείψουν εργάτες του Ευαγγελίου.

Ο άγιος επίσκοπος κοπίασε για τη δόξα του Θεού μέχρι τα βαθιά γεράματα, χωρίς να εγκαταλείψει ποτέ τη φροντίδα του ποιμνίου του. Όταν οι δυνάμεις του τον πρόδωσαν και δεν μπορούσε πια να εκπληρώσει τα καθήκοντα της επισκοπής, ζήτησε από τον τσάρο Συμεών να αποσυρθεί. Ο τσάρος όμως τον παρακάλεσε επίμονα να μην αφήσει τον θρόνο του, και ο Άγιος δέχθηκε να συνεχίσει την αρχιερατική του διακονία.

Στη συνέχεια αποσύρθηκε στην Αχρίδα, σε μονή που είχε ιδρύσει ο ίδιος, για να αφιερωθεί ξανά στο μεταφραστικό του έργο. Εκεί απέδωσε στη σλαβονική σημαντικά τμήματα του Πεντηκοσταρίου. Ο Άγιος Κλήμης ασθένησε βαριά και παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο το έτος εννιακόσια δέκα έξι, αφήνοντας πίσω του πλούσια πνευματική κληρονομιά.

Το σκήνωμά του τοποθετήθηκε σε ξύλινο φέρετρο, το οποίο ο ίδιος είχε φτιάξει με τα χέρια του, και ενταφιάστηκε στη μονή του Αγίου Παντελεήμονος της Αχρίδας. Θεωρείται ο πρώτος συγγραφέας της σλαβονικής γραμματείας, καθώς δεν αρκέστηκε μόνο στη συνέχιση του μεταφραστικού έργου των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου. Άφησε επίσης πίσω του πρωτότυπα έργα, τα πρώτα δείγματα σλαβονικής πνευματικής λογοτεχνίας, που θρέφουν την Εκκλησία μέχρι σήμερα.

Πολλές από τις ομιλίες και τις διδαχές του μεταφέρθηκαν αργότερα στη Ρωσία, όπου τις διάβαζαν και τις αντέγραφαν με αγάπη οι ευσεβείς χριστιανοί. Τα ιερά λείψανα των Αγίων Γοράσδου και Αγγελαρίου αναπαύονται κοντά στο Μπεράτι της Αλβανίας, μάρτυρες σιωπηλοί της μεγάλης ομολογίας τους. Τα λείψανα του Αγίου Ναούμ φυλάσσονται στη μονή που φέρει το όνομά του, κοντά στη λίμνη της Αχρίδας.

Ο Άγιος Κλήμης τιμάται επίσης στις είκοσι δύο Νοεμβρίου κατά την ελληνική παράδοση, και στις είκοσι πέντε Νοεμβρίου ως ονομαστική του εορτή. Η μνήμη του παραμένει φωτεινός φάρος για όλους τους ορθόδοξους σλαβικούς λαούς.

E njëjta ditë

Shenjtorë të tjerë të 27 Korrik

Lexoni edhe jetët e tjera të kësaj dite pa u kthyer pas.

Η Οσία Ανθούσα και τα πυρωμένα κάρβουνα

Η Οσία Ανθούσα και τα πυρωμένα κάρβουνα

Στρατιώτες έβαλαν αναμμένες εικόνες πάνω στο κεφάλι της και πυρωμένα κάρβουνα κάτω από τα πόδια της, μα εκείνη δεν λύγισε ούτε στιγμή. Λίγο αργότερα, η ίδια αυτή ομολογήτρια προφήτευσε στην ετοιμοθάνατη αυτοκράτειρα ότι θα…

Lexo jetën
Παντελεήμων ο Ιαματικός της Νικομήδειας

Παντελεήμων ο Ιαματικός της Νικομήδειας

Από την πληγή του αποκεφαλισμού του δεν έτρεξε αίμα αλλά γάλα, ενώ η ξερή ελιά όπου ήταν δεμένος γέμισε αμέσως καρπούς. Νεκρό παιδί που είχε δαγκώσει φαρμακερή οχιά αναστήθηκε με την επίκληση του Χριστού,…

Lexo jetën
Άγιος Κλήμης ο Αχρίδος, Ισαπόστολος των Σλάβων

Άγιος Κλήμης ο Αχρίδος, Ισαπόστολος των Σλάβων

Τρεις χιλιάδες πεντακόσιοι άνδρες χειροτονήθηκαν από τα χέρια του στη μακεδονική γη, και ο ίδιος έγινε ο πρώτος Βούλγαρος ιεράρχης που λειτούργησε και κήρυξε στη σλαβονική γλώσσα. Όταν οι διώκτες τον έσερναν πάνω στα…

Lexo jetën
Η Οσία Ανθούσα και τα πυρωμένα κάρβουνα

Η Οσία Ανθούσα και τα πυρωμένα κάρβουνα

Στρατιώτες έβαλαν αναμμένες εικόνες πάνω στο κεφάλι της και πυρωμένα κάρβουνα κάτω από τα πόδια της, μα εκείνη δεν λύγισε ούτε στιγμή. Λίγο αργότερα, η ίδια αυτή ομολογήτρια προφήτευσε στην ετοιμοθάνατη αυτοκράτειρα ότι θα…

Lexo jetën
Παντελεήμων ο Ιαματικός της Νικομήδειας

Παντελεήμων ο Ιαματικός της Νικομήδειας

Από την πληγή του αποκεφαλισμού του δεν έτρεξε αίμα αλλά γάλα, ενώ η ξερή ελιά όπου ήταν δεμένος γέμισε αμέσως καρπούς. Νεκρό παιδί που είχε δαγκώσει φαρμακερή οχιά αναστήθηκε με την επίκληση του Χριστού,…

Lexo jetën