Μέσα στο καμίνι που είχε ανάψει ο Ιουλιανός ο Παραβάτης, η φωτιά χωρίστηκε στα δύο σαν τα νερά της Ερυθράς Θάλασσας μπροστά στον στρατιώτη Αλέξανδρο. Λίγο πριν, ο γέροντας Πατερμούθιος είχε στηρίξει με ένα μόνο βλέμμα τον μαθητή του Κόπρη, που μόλις είχε επιστρέψει στον Χριστό μετά από φοβερή πτώση. Στα χρόνια του Ιουλιανού, που πρώτα πίστευε στον Χριστό και έπειτα ξαναγύρισε στην ειδωλολατρία, η Εκκλησία πέρασε μέρες σκληρές και αιματηρές.

Ο αυτοκράτορας ξεκίνησε για τον πόλεμο με τους Πέρσες και στον δρόμο γέμισε τις φυλακές με μάρτυρες της πίστεως. Στην Αντιόχεια συνέλαβε δύο πρεσβυτέρους, τον Ευγένιο και τον Μακάριο, τους οποίους ύστερα από βασανιστήρια εξόρισε στη μακρινή Μαυριτανία. Την ίδια εποχή, βαθιά μέσα στις ερήμους της Αιγύπτου, ζούσαν δύο όσιοι άνδρες με μία ψυχή και έναν σκοπό.

Ο Πατερμούθιος ήταν γέροντας εβδομήντα πέντε ετών, δοκιμασμένος στους ασκητικούς αγώνες και στερεωμένος στην αρετή με πολλά χρόνια κόπων. Ο Κόπρης ήταν νεότερος, σαράντα πέντε ετών, και τον είχε πνευματικό πατέρα και οδηγό στην αυστηρή ζωή της ερήμου. Έτσι περνούσαν μαζί τις ημέρες τους με προσευχή και νηστεία, πριν ξεσπάσει επάνω τους η μεγάλη δοκιμασία.

Μια νύχτα ο Κόπρης είδε ένα ταραγμένο όνειρο και έτρεξε αμέσως να το διηγηθεί στον γέροντα Πατερμούθιο μέσα στο κελί. Είδε τους ουρανούς να ανοίγουν και έναν φωτεινό άνδρα με ραβδί στο χέρι να έρχεται προς το μέρος του. Από την άλλη πλευρά πλησίαζε ένας μαύρος που άναβε φωτιά και άπλωνε γύρω του πυκνό και πνιγηρό καπνό.

Ο σκοτεινός εκείνος άπλωσε το χέρι και τον άρπαξε, ενώ ο λαμπρός άνδρας απομακρυνόταν και χανόταν στο φως. Μέσα στον καπνό ο Κόπρης βρέθηκε σε μεγάλο κίνδυνο, ώσπου ακούστηκε φωνή από τον ουρανό. Η φωνή έλεγε ότι ο καρπός του ανθρώπου αυτού θα διασπαστεί, αλλά αργότερα θα χρησιμοποιηθεί ξανά σε καλό έργο.

Ο Πατερμούθιος άκουσε το όραμα και ταράχτηκε βαθιά για την ψυχή του υποτακτικού του. Του είπε με αυστηρότητα ότι ο παράνομος Ιουλιανός αρνήθηκε τον Χριστό και ξεσήκωσε διωγμό. Τον προειδοποίησε να μην αρνηθεί τον Κύριο από φόβο για τα βασανιστήρια ή από επιθυμία ανταμοιβών.

Του ζήτησε να φοβάται τον Θεό, να θυμάται τις εντολές Του και να σταθεί ανδρείος στην ώρα της δοκιμασίας. Σε λίγο καιρό ο Ιουλιανός έφτασε στην Αίγυπτο με μεγάλο στράτευμα και έστειλε στρατιώτες να συλλάβουν τους ασκητές των ερήμων. Οι δύο όσιοι οδηγήθηκαν δεμένοι στο βήμα του αυτοκράτορα, σταθεροί στην πίστη τους και έτοιμοι για κάθε δοκιμασία.

Ο Ιουλιανός χώρισε τους δύο μοναχούς και άρχισε να κολακεύει τον νεότερο με υποσχέσεις δόξας και τιμών. Του είπε ότι και ο ίδιος πίστευε κάποτε στον Χριστό, αλλά τώρα γνώρισε τους αθάνατους θεούς και βρήκε μεγάλη ωφέλεια. Ο Κόπρης παρασύρθηκε από τα δόλια λόγια, λιποθύμησε ψυχικά και προσκύνησε το είδωλο του Απόλλωνα.

Ο γέροντας Πατερμούθιος, όταν έμαθε την πτώση του πνευματικού του παιδιού, έπεσε στα γόνατα και έκλαψε πικρά. Παρακαλούσε τον Κύριο των δυνάμεων να μη χάσει τον αμαρτωλό αλλά να θυμηθεί τους κόπους της νεότητάς του. Την επόμενη ημέρα ο γέροντας οδηγήθηκε στο δικαστήριο και αντίκρισε τον Κόπρη ντυμένο με πορφυρό μανδύα.

Με δάκρυα στα μάτια του είπε ότι η χαρά του είναι πρόσκαιρη και η δόξα του θα γίνει αιώνια αισχύνη. Του υπενθύμισε τους ασκητικούς αγώνες της νεότητάς του και τον κάλεσε να επιστρέψει στον πολυέλεο Θεό. Τα λόγια του γέροντα συγκλόνισαν τον Κόπρη και άναψαν μέσα του φλόγα μετανοίας.

Ο Κόπρης φώναξε δυνατά αλίμονο, έβγαλε τον πορφυρό μανδύα και τον πέταξε μπροστά στα πόδια του αυτοκράτορα. Διακήρυξε ότι δεν είναι πια του Ιουλιανού, αλλά ξανά του Χριστού, και ζήτησε να τιμωρηθεί η γλώσσα του που τόλμησε να αρνηθεί τον Κύριο. Ο αυτοκράτορας οργίστηκε και διέταξε να πυρακτώσουν ένα μικρό σιδερένιο κουτάλι και να το ακουμπήσουν στη γλώσσα του ομολογητή.

Όμως το πυρωμένο μέταλλο έγινε κρύο σαν πάγο και η γλώσσα του Κόπρη έμεινε εντελώς άθικτη από τη φωτιά. Ύστερα τους οδήγησαν σε μεγάλο πυρωμένο τηγάνι, αλλά οι άγιοι περπατούσαν επάνω του σαν να βρίσκονταν σε δροσερό λιβάδι. Ο αυτοκράτορας μανιασμένος πρόσταξε να ανάψουν τεράστιο καμίνι, για να ρίξουν μέσα τους δύο γενναίους μάρτυρες.

Τότε ένας στρατιώτης, ο Αλέξανδρος, πλησίασε τον Κόπρη και άκουσε τα λόγια του για την άβυσσο του ελέους του Θεού. Συγκινήθηκε βαθιά, ομολόγησε τον Χριστό και ζήτησε να μπει μαζί τους στο φλεγόμενο καμίνι της μαρτυρίας. Η φλόγα όρμησε καταπάνω του, αλλά χωρίστηκε σαν δύο τοίχοι και του άνοιξε δρόμο.

Μέσα στο καμίνι ο Αλέξανδρος συνάντησε αγγέλους, παρέδωσε την ψυχή του και το σώμα του έμεινε ακέραιο μέσα στις φλόγες. Όταν έσβησε η φωτιά, βγήκαν από το καμίνι ζωντανοί και αβλαβείς οι δύο όσιοι και μαζί τους το άφθαρτο σώμα του Αλεξάνδρου, που σκόρπιζε ολόγυρα ουράνια ευωδία. Ο αυτοκράτορας έμεινε άναυδος, μα η πώρωση της καρδιάς του δεν τον άφησε να αναγνωρίσει το θαύμα και τη δύναμη του Χριστού.

Πάλι ζητούσε να θυσιάσουν στα είδωλα, αλλά ο γέροντας Πατερμούθιος του προφήτευσε ξεκάθαρα τον επικείμενο θάνατό του. Του είπε ότι δεν θα γυρίσει νικητής από τους Πέρσες, διότι δεν πολεμά για τη δόξα του αληθινού Θεού. Οργισμένος ο Ιουλιανός διέταξε αμέσως να τους αποκεφαλίσουν με ξίφος έξω από τα τείχη της πόλεως.

Πριν δεχθούν το θανατηφόρο χτύπημα, οι δύο μάρτυρες ύψωσαν την τελευταία προσευχή τους προς τον Κύριο και Θεό τους. Τότε ακούστηκε φωνή από τον ουρανό που επαινούσε τον Πατερμούθιο και συγχωρούσε τον Κόπρη με πατρική αγάπη. Η ίδια φωνή τους καλούσε και τους δύο στην αιώνια ανάπαυση της βασιλείας των ουρανών.

Με χαρά μεγάλη έσκυψαν τα κεφάλια τους κάτω από το ξίφος και παρέδωσαν την ψυχή τους. Λίγο αργότερα ο Ιουλιανός νικήθηκε από τους Πέρσες και πέθανε με φρικτό τρόπο, καθώς προφήτευσε ο γέροντας. Η μνήμη των αγίων τιμάται την ένατη ημέρα του μηνός Ιουλίου.