Hyjlindëse Shtëpia e Lavrës së Madhe

Në një rrugë të vështirë për në Karyes, Shën Athanasi Athoniti takoi një grua me vello blu, e cila i premtoi atij ekonominë e manastirit. Që nga ajo ditë Lavra e Madhe nuk emëron kurrë një kujdestar, pasi shërbimi i takon përjetësisht vetë Hyjlindëses. Ikona e shenjtë e Zonjës së shtëpisë paraqet Hyjlindëse të hipur në fron, me Krishtin të ulur në gjurin e saj të majtë në një qëndrim bekimi. Në të djathtë të saj është Shën Athanasi Athoniti, i cili mban si haraç një figurë të vogël të Lavrës së Madhe. Në të majtë të saj është Shën Michael i Sinades, ndërsa dy engjëj mbajnë një kurorë mbi kokën e saj. Tradita e vendos ngjarjen e mrekullueshme në shekullin e dhjetë, në kohën kur Lavra e Madhe po ndërtohej me mundim. Më pas, murgjit e braktisën Shën Athanasin, për shkak të mungesës së madhe të ushqimit dhe parave në manastirin e sapothemeluar. Vetë shenjtori u detyrua të linte ndërtesën e papërfunduar dhe u nis në këmbë për në Karyes. Ai po mendonte të kërkonte këshilla nëse duhet t’i lutej perandorit që t’i dërgonte paratë. Me zemër të rënduar ai eci shtegun, duke duruar agoninë e një abati që e pa punën e tij të prishur. Pas rreth dy orësh marshimi, Shën Athanasi pa para tij një grua me bukuri të jashtëzakonshme, të veshur me një vello të gjatë blu. Ajo fillimisht i foli ëmbël dhe e pyeti me dashuri se ku po shkonte në një pikëllim të tillë. Ajo i tha atij se e dinte shqetësimin e tij dhe se ajo vetë dëshironte ta ndihmonte në nevojën e tij. Shenjtori i shpjegoi asaj gjithçka që ndodhi në Lavra dhe i zbuloi asaj llogaritjet dhe planet e tij. Pastaj ajo e pyeti nëse ai me të vërtetë u largua nga manastiri i tij vetëm për një kafshatë bukë. Ajo e urdhëroi të kthehej menjëherë, duke i premtuar se do t’i kishte të gjitha gjërat e nevojshme me bollëk. Asketi i habitur e pyeti se nga i erdhi ky premtim i çuditshëm dhe i sigurt. Ajo u përgjigj thjesht se ajo është Hyjlindësja të tij dhe askush tjetër. Shenjtori hezitoi për një çast, nga frika se mos i ligu do ta mashtronte me një pamje kaq imagjinare në shkretëtirë. Kështu ajo kërkoi me përulësi një shenjë, në mënyrë që të ishte e sigurt se fjalët e saj ishin të vërteta dhe të dërguara nga Perëndia. Hyjlindëse më pas i tregoi një gur në fund të rrugës dhe i kërkoi një akt besimi. Ai i tha që të godiste shkëmbin me shkopin e tij në emër të Trinisë së Shenjtë dhe të priste për shenjën. Më tej ai shtoi urdhrin për të mos emëruar kurrë një kujdestar tjetër brenda Lavrës së tij që nga ai moment. Sepse ajo vetë do të ishte këtej e tutje Shpëtuarja e manastirit, duke marrë përsipër sigurimin dhe kujdesin e tij. Shën Athanasi iu bind menjëherë dhe goditi shkëmbin, i cili u nda në dysh para syve të tij. Nga çarja dilte ujë i bollshëm dhe i pastër, i cili filloi të rridhte si një burim i gjallë. Kur ai u kthye për të falenderuar Hyjlindësen dhe për të kërkuar falje për mosbesimin e tij, ajo tashmë ishte zhdukur. I tronditur dhe plot lot, shenjtori u kthye menjëherë në Lavra, duke marrë të njëjtën rrugë prapa. Me të mbërritur në manastir, ai gjeti të gjitha depot e mbushura me grurë, verë dhe vaj në sasi të pabesueshme. Ndërhyrja e fshehtë e Virgjëreshës kishte pushtuar arsyen njerëzore dhe kishte zgjidhur çdo nevojë të vendit. Së shpejti ndërtesa u përfundua dhe Lavra u mbush përsëri me murgj të devotshëm, duke kënduar me gëzim himne të reja. Kështu filloi tradita shekullore dhe e pandërprerë e ekonomisë së vetë Hyjlindès në malin Athos. Deri më sot, Lavra e Madhe e Athonit nuk emëron një kujdestar, duke respektuar plotësisht komandën e vetë Hyjlindëses. Është vetëm një murg që shërben si ndihmës i zotit të shtëpisë, duke pranuar me përulësi kujdestaren e manastirit. Ikona e shenjtë e Shtëpisë së shtëpisë qëndron në një fron brenda narteksit të katedrales qendrore të Lavrës. Aty pelegrinët e devotshëm e adhurojnë me frikë, para se të hyjnë në kapelën anësore ku ndodhet varri i Shën Athanasit. Hyjlindëse mbetet me të vërtetë Kujdestari i Lavrës, duke u kujdesur me dashuri amtare për çdo nevojë të vëllazërisë. Burimi që lindi me shkopin e shenjtorit ende sot buron ujë termal. Shumë pelegrinë pinë me nderim nga ky ujë dhe rrëfejnë shërimet e mrekullueshme të shpirtit dhe trupit. Që nga shekulli i dhjetë e deri më sot, Hyjlindëse konsiderohet Shtëpia dhe mbrojtësja e gjithë Malit Athos. Kjo histori zbulon praninë e saj praktike në jetën e murgjve dhe mbrojtjen e saj në çdo orë të vështirë. Manteli blu, shkëmbi i grisur dhe depoja e tejmbushur mbeten simbole të providencës së pandërprerë të Hyjlindëses. Kështu, ikona e Zonjës së shtëpisë nderohet me nderim të madh në 5 korrik të çdo viti, së bashku me të shenjtën Athanasi.