Μέσα στην ησυχία μιας καλοκαιρινής νύχτας του χιλίων εκατόν πενήντα πέντε, ένας Ρώσος πρίγκιπας πήρε κρυφά μια θαυματουργή εικόνα της Παναγίας και ξεκίνησε ταξίδι προς τον βορρά. Λίγα χιλιόμετρα έξω από το Βλαντίμιρ η άμαξα ακινητοποιήθηκε ξαφνικά, και τότε η ίδια η Θεοτόκος εμφανίστηκε στον πρίγκιπα μέσα στη σκηνή του. Πρόκειται για μία από τις αρχαιότερες θαυματουργές εικόνες της ρωσικής γης, που ζωγραφίστηκε τον δωδέκατο αιώνα ύστερα από παραγγελία του πρίγκιπα Ανδρέα του Μπογκολιούμπσκι.

Η εικόνα φιλοτεχνήθηκε πάνω σε ξύλο κυπαρισσιού και ξεχωρίζει για το μεγάλο της μέγεθος, στοιχείο σπάνιο για την εποχή της. Έγινε για να μείνει ζωντανή στους αιώνες η ανάμνηση της θείας οπτασίας που αξιώθηκε ο ευσεβής πρίγκιπας. Η ιστορία της συνδέεται στενά με μια άλλη ξακουστή εικόνα, την Εικόνα του Βλαντίμιρ, που είχε φτάσει στη Ρωσία από την Κωνσταντινούπολη.

Η παράδοση μάλιστα θέλει την Εικόνα του Βλαντίμιρ έργο του ίδιου του ευαγγελιστή Λουκά ή πιστό αντίγραφο του πρωτοτύπου. Έτσι η εικόνα του Μπογκολιούμπσκι ρίζωσε από την πρώτη στιγμή μέσα στην καρδιά της ορθόδοξης Ρωσίας. Το χιλιοστό εκατοστό τριακοστό πρώτο έτος μια θαυματουργή εικόνα της Παναγίας στάλθηκε από την Κωνσταντινούπολη στον άγιο πρίγκιπα Μστισλάβο, που στο βάπτισμα είχε λάβει το όνομα Θεόδωρος.

Η εικόνα αυτή τοποθετήθηκε στο μοναστήρι των παρθένων στο Βίσγκοροντ, αρχαία πόλη που είχε ανήκει στην αγία Όλγα ως πατρογονική κληρονομιά. Εκεί παρέμεινε για χρόνια ως πολύτιμος θησαυρός της περιοχής, αντικείμενο βαθιάς ευλάβειας του πιστού λαού. Όταν όμως ήρθε το καλοκαίρι του χιλίων εκατόν πενήντα πέντε, ο πρίγκιπας Ανδρέας πήρε την εικόνα μέσα από την εκκλησία του Βίσγκοροντ μυστικά, χωρίς την ευλογία του πατέρα του πρίγκιπα Γεωργίου Ντολγκορούκι.

Άλλες πηγές υποστηρίζουν ότι ο πατέρας του είχε κληροδοτήσει την εικόνα στον γιο του πριν φύγει από τη ζωή. Με την εικόνα μαζί του ο Ανδρέας ξεκίνησε ταξίδι προς τον βορρά, με προορισμό την πόλη του Σούζνταλ. Η θαυματουργή αυτή εικόνα έμελλε αργότερα να γίνει γνωστή ως η περίφημη Εικόνα του Βλαντίμιρ.

Η παράδοση τη θεωρεί έργο του ευαγγελιστή Λουκά ή πιστό αντίγραφο εκείνου του πρώτου ιερού πρωτοτύπου. Λίγα χιλιόμετρα πριν την πόλη του Βλαντίμιρ, η άμαξα που μετέφερε τη θαυματουργή εικόνα σταμάτησε ξαφνικά και δεν μπορούσε με κανέναν τρόπο να μετακινηθεί από το σημείο. Ο πρίγκιπας Ανδρέας παρακάλεσε τον ιερέα Νικόλαο, που τον συνόδευε στην πορεία, να τελέσει παράκληση μπροστά στην ιερή εικόνα της Παναγίας.

Για ώρα πολλή ο πρίγκιπας προσευχόταν με δάκρυα και βαθιά συντριβή μπροστά στο άγιο εκείνο εκκόνισμα. Έπειτα αποσύρθηκε μέσα στη σκηνή του και συνέχισε τη θερμή του προσευχή με μεγάλη κατάνυξη. Τότε εμφανίστηκε ενώπιόν του η Υπεραγία Θεοτόκος, κρατώντας στο δεξί της χέρι ένα μικρό ειλητάριο.

Με γλυκιά φωνή του είπε ότι δεν ήθελε να μεταφερθεί η εικόνα της στο Ροστόβ, αλλά στην πόλη του Βλαντίμιρ. Του ζήτησε επίσης να ανεγείρει στο σημείο εκείνο πέτρινο ναό και μοναστήρι προς τιμήν του Γενεσίου της. Ύστερα η Παρθένος ύψωσε το χέρι της προς τον ουρανό και έλαβε την ευλογία του Σωτήρος Χριστού.

Η ιερή οπτασία τότε τελείωσε και ο πρίγκιπας έμεινε με την καρδιά πλημμυρισμένη από φόβο και χαρά. Υπακούοντας με όλη του την ψυχή στο θέλημα της Θεοτόκου, ο πρίγκιπας Ανδρέας έχτισε πέτρινο ναό αφιερωμένο στο Γενέσιο της Παναγίας. Δίπλα στον ναό ίδρυσε επίσης και μοναστήρι, ώστε να μένει ζωντανή για πάντα η ανάμνηση της θείας εκείνης εμφανίσεως.

Στη συνέχεια ο ευσεβής πρίγκιπας ανέθεσε σε έμπειρους αγιογράφους να ζωγραφίσουν την Παναγία ακριβώς όπως την είχε δει στο όραμα. Έτσι η εικόνα την παρουσιάζει ολόσωμη, με ειλητάριο στο δεξί χέρι και το πρόσωπο στραμμένο προς τον Σωτήρα στην επάνω δεξιά γωνία. Όταν ολοκληρώθηκε ο ναός, η εικόνα τοποθετήθηκε με ευλάβεια μέσα και ορίστηκε ως ετήσια εορτή η δεκάτη ογδόη Ιουνίου.

Η ημερομηνία αυτή θυμίζει στους πιστούς την εμφάνιση της Θεοτόκου στον ευσεβή πρίγκιπα. Η εικόνα που απεικονίζει αυτή την εμφάνιση παρέμεινε στο Μπογκολιούμποβο και έλαβε από εκεί την ονομασία της. Έγινε γρήγορα πηγή χάριτος και προσευχής για τον ορθόδοξο λαό όλης εκείνης της περιοχής της Ρωσίας.

Ο άγιος Ανδρέας έδωσε στο μοναστήρι και στην πόλη που σχηματίστηκε γύρω του το όνομα Μπογκολιούμποβο. Καθώς εξήγησε ο ίδιος, διάλεξε το όνομα αυτό επειδή η Μητέρα του Θεού αγαπά εκείνον τον τόπο. Έτσι και ο ίδιος ο πρίγκιπας έγινε γνωστός στην ιστορία με το προσωνύμιο Μπογκολιούμπσκι, που μεταφράζεται ως ο φιλόθεος.

Η περίφημη Εικόνα του Βλαντίμιρ παρέμεινε για διάστημα στο γυναικείο μοναστήρι, μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργασίες στον μεγάλο Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως. Όταν τέλειωσε ο μεγαλοπρεπής εκείνος ναός, η εικόνα μεταφέρθηκε με λαμπρή λιτανεία και πανηγυρική τελετή στον νέο της τόπο. Η Εικόνα του Μπογκολιούμπσκι έχει δοξαστεί στο πέρασμα των αιώνων με αναρίθμητα θαύματα προς τους πιστούς.

Επί πολλούς αιώνες παρηγόρησε τους ευσεβείς χριστιανούς της Ρωσίας στις θλίψεις και θεράπευσε σώματα από βαριές αρρώστιες. Η φήμη των θαυμάτων ενέπνευσε τους πιστούς σε πολλά μέρη και έγιναν πιστά αντίγραφα του ιερού εκκονίσματος. Πολλά από τα αντίγραφα αυτά αναδείχθηκαν επίσης σε θαυματουργές εικόνες, σκορπίζοντας τη χάρη της Παναγίας παντού.

Η Εικόνα της Παναγίας του Μπογκολιούμπσκι της Μόσχας, που ζωγραφίστηκε το χιλιοστό εκατοστό πεντηκοστό έβδομο έτος, παρουσιάζει πλήθος αγίων συγκεντρωμένων μπροστά στη Θεοτόκο. Μεταξύ αυτών εικονίζονται οι μητροπολίτες της Μόσχας Πέτρος, Αλέξιος, Ιωνάς και Φίλιππος, μεγάλες μορφές της ρωσικής Εκκλησίας. Παρουσιάζονται επίσης οι μακάριοι Βασίλειος και Μάξιμος, που έγιναν διά Χριστόν σαλοί, και η οσία Παρασκευή.

Επίσης απεικονίζονται ο Μέγας Βασίλειος, ο άγιος Αλέξιος ο άνθρωπος του Θεού και ο Συμεών ο συγγενής του Κυρίου. Εικονίζονται ακόμη ο απόστολος Πέτρος, η οσιομάρτυς Ευδοκία και η αγία μάρτυς Παρασκευή με την Παναγία στο κέντρο. Σε κάποιες παραλλαγές της εικόνας προστίθενται ακόμη ο άγιος Ονούφριος και η οσία Μαρία η Αιγυπτία.

Συμπεριλαμβάνονται επιπλέον οι όσιοι Ζωσιμάς και Σαββάτιος, καθώς και οι μεγαλομάρτυρες Βαρβάρα και Αικατερίνη. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει με θαυμαστό τρόπο την κοινωνία των αγίων που πρεσβεύουν ενώπιον της Παναγίας. Έτσι ο πιστός βλέπει τη Μητέρα του Θεού να περιβάλλεται από τους εκλεκτούς της Εκκλησίας, παρηγοριά και ελπίδα του κόσμου ολόκληρου.

Το έτος χίλια επτακόσια εβδομήντα ένα καθιερώθηκε ετήσια εορτή προς τιμήν της Εικόνας του Μπογκολιούμπσκι, σε ανάμνηση μεγάλου θαύματος. Η εορτή αυτή ορίστηκε για τη θαυμαστή απαλλαγή της πόλεως του Βλαντίμιρ και των γύρω περιοχών από θανατηφόρα επιδημία πανώλης. Μόλις η ιερή εικόνα μεταφέρθηκε στην πόλη με λιτανεία και προσευχές, η πανώλη σταμάτησε αμέσως να θερίζει τους κατοίκους.

Από τότε καθιερώθηκε η συνήθεια να μεταφέρεται η εικόνα από το Μπογκολιούμποβο στο Βλαντίμιρ στις είκοσι μία Μαΐου κάθε χρόνο. Πλήθος προσκυνητών έπαιρναν με τη σειρά τους τη βαριά εικόνα στα χέρια και τη μετέφεραν διασχίζοντας ολόκληρη την επαρχία. Η εικόνα φυλασσόταν συνήθως στη μονή του Μπογκολιούμποβο, που βρισκόταν σε μικρή απόσταση από την πόλη του Βλαντίμιρ.

Το έτος χίλια οκτακόσια είκοσι οι ευσεβείς κάτοικοι του Βλαντίμιρ στόλισαν την ιερή εικόνα με πολύτιμη επένδυση από ασήμι και χρυσό. Πριν τη Μπολσεβίκικη Επανάσταση η εικόνα μεταφερόταν τακτικά στην πόλη στις είκοσι μία Μαΐου κάθε έτους. Παρέμενε εκεί για προσκύνημα μέχρι τις δεκαέξι Ιουλίου, οπότε επέστρεφε πανηγυρικά στο μοναστήρι της.