{"id":74429,"date":"2025-10-30T21:36:00","date_gmt":"2025-10-30T20:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?p=74429"},"modified":"2026-05-23T01:12:46","modified_gmt":"2026-05-22T23:12:46","slug":"radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/","title":{"rendered":"Monumente kulti t\u00eb periudh\u00ebs bizantine nga Tirana &#8211; Ilirjan Gjika"},"content":{"rendered":"<p>Gjurm\u00ebt e Tiran\u00ebs si vendbanim jan\u00eb t\u00eb hershme dhe nisin prej periudh\u00ebs antike. Nd\u00ebr monumentet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb edhe k\u00ebshtjella e nd\u00ebrtuar n\u00eb periudh\u00ebn e Justinianit (527-565) (1). Po k\u00ebshtu, nd\u00ebrtime dhe rind\u00ebrtime t\u00eb b\u00ebra prej perandor\u00ebve bizantin\u00eb jan\u00eb edhe k\u00ebshtjellat dhe fortesat e Dajtit, Sh\u00ebngjinit, Tujanit, Petrel\u00ebs, Ndroqit, Lalmit, etj (2). Nd\u00ebrkoh\u00eb si monumente t\u00eb tjera t\u00eb k\u00ebsaj kohe q\u00eb ndodhen p\u00ebrreth Tiran\u00ebs, p\u00ebrmenden edhe disa objekte t\u00eb dikurshme kulti. T\u00eb shkat\u00ebrruara nga koha dhe braktisja ato do t\u00eb zbuloheshin kryesisht nga gjetjet rast\u00ebsore, p\u00ebr tu studjuar m\u00eb pas prej arkeolog\u00ebve. T\u00eb tilla jan\u00eb rr\u00ebnojat e kishave t\u00eb Prushit, Brarit, Linz\u00ebs dhe Mulletit. Por le ti shohim me radh\u00eb k\u00ebto objekte mesjetare. K\u00ebshtu, n\u00eb vitin 1975 do t\u00eb zbuloheshin rast\u00ebsisht n\u00eb vendin e quajtur \u2018\u2019Kodra e Kish\u00ebs\u2019\u2019, n\u00eb fshatin Prush n\u00eb Kombinat, rr\u00ebnojat e nj\u00eb kishe t\u00eb vjet\u00ebr (3). Pran\u00eb mureve t\u00eb mbetura t\u00eb saj do t\u00eb gjendeshin edhe objekte t\u00eb tjera. B\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr disa varre, gur\u00eb t\u00eb punuar, tulla, tjegulla, nj\u00eb kolon\u00eb t\u00eb vog\u00ebl mermeri, nj\u00eb bazament t\u00eb rrumbullak\u00ebt, nj\u00eb pllak\u00eb mermeri me mbishkrim, nj\u00eb pjes\u00eb pllake guri, etj. Nd\u00ebrkoh\u00eb pllaka e mermert\u00eb paraqiste interes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Sipas arkeolog\u00ebve ajo i p\u00ebrkiste shek. IV-V dhe kishte nj\u00eb mbishkrim dedikues, posht\u00eb t\u00eb cilit ishte gdh\u00ebndur nj\u00eb kryq i gdhendur n\u00eb reliev me p\u00ebrmasa 30 x 18.5 cm. Po k\u00ebshtu, nj\u00eb kryq i dyt\u00eb i vog\u00ebl ishte gdhendur n\u00eb fillim t\u00eb rreshtit t\u00eb par\u00eb t\u00eb mbishkrimit, prej t\u00eb cilit epigrafist\u00ebt do t\u00eb lexonin tekstin: \u2018\u2019N\u00eb k\u00ebt\u00eb vend pushon si kujtim i mir\u00eb Andreas \u2026 \u2018\u2019. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb rreshti i kat\u00ebrt do t\u00eb mbetej i padeshifruar. Kjo pllak\u00eb, kolona e vog\u00ebl prej mermeri, bazamenti i rrumbullak\u00ebt, pjesa e pllak\u00ebs prej guri dhe nj\u00eb tull\u00eb e plot\u00eb, ruhen n\u00eb fondet e Muzeut Arkeologjik n\u00eb Tiran\u00eb (4). Nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rast\u00ebsore do t\u00eb zbuloheshin n\u00eb vitin 1981 edhe rr\u00ebnojat e kish\u00ebs s\u00eb \u2018\u2019Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb\u2019\u2019 n\u00eb fshatin Brar. Nga g\u00ebrmimet arkeologjike do t\u00eb rezultonte se objekti i p\u00ebrkiste nj\u00eb kishe nj\u00ebnef\u00ebshe t\u00eb nd\u00ebrtuar me gur\u00eb t\u00eb lidhur me lla\u00e7. E mbuluar dikur me \u00e7ati druri, kjo faltore, p\u00ebrb\u00ebhej nga naosi me p\u00ebrmasa 16 x 8 m, narteksi prej 8 x 5.36 m dhe k\u00ebmbanorja. Por zbulimi m\u00eb me vler\u00eb n\u00eb rr\u00ebnojat e saj do t\u00eb ishte nj\u00eb varr monumental i vendosur n\u00eb pjes\u00ebn verilindore t\u00eb narteksit (5). Objekti ishte nd\u00ebrtuar mbi nj\u00eb varr tjet\u00ebr m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr dhe ngrihej mbi nj\u00eb bazament prej tre shkall\u00ebsh. Ai mb\u00ebshtetej n\u00eb murin e kish\u00ebs dhe kufizohej anash prej nj\u00eb sofati dhe nj\u00eb pllake guri g\u00eblqeror. Kurse n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt e murit mb\u00ebshtet\u00ebs ishin vendosur dy pilastra, midis t\u00eb cilave ngrihej nj\u00eb nike e stilizuar e pikturuar me afreske. Por pjesa m\u00eb me interes e k\u00ebtij varri monumental ishte pllaka an\u00ebsore, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ishte gdh\u00ebndur n\u00eb reliev nj\u00eb harkad\u00eb prej pes\u00eb harqesh, brenda t\u00eb cil\u00ebve ndodhej nga nj\u00eb kryq. Nd\u00ebrsa n\u00eb t\u00eb kat\u00ebr k\u00ebndet e k\u00ebtyre kryqeve ishte gdh\u00ebndur monogrami i Krishtit. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave epigrafike k\u00ebtu ishin varrosur pes\u00eb persona, an\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjes fisnike Zguro, vdekur nj\u00ebher\u00ebsh dhe n\u00eb rrethana t\u00eb panjohura (6). Do t\u00eb ishin dy mbishkrime n\u00eb gjuh\u00ebt greke dhe latine, gdh\u00ebndur n\u00eb pjes\u00ebn e sip\u00ebrme dhe t\u00eb poshtme t\u00eb pllak\u00ebs, q\u00eb d\u00ebshmonin nj\u00eb fakt t\u00eb till\u00eb. K\u00ebshtu, n\u00eb mbishkrimin e par\u00eb dedikues n\u00eb greqisht, ishte vendosur edhe data e llogaritur sipas kalendarit bizantin, q\u00eb korrespondonte me vitin 1201. \u2018\u2019Kujto o zot sh\u00ebrb\u00ebtorin t\u00ebnd sevastin Mihal Zguron me bashk\u00ebshorten e tij dhe f\u00ebmij\u00ebt. Viti 6709, indikti 10\u2019\u2019, shkruhej n\u00eb t\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn e poshtme ishte gdh\u00ebndur n\u00eb gjuh\u00ebn latine p\u00ebrkthimi i mbishkrimit t\u00eb par\u00eb por pa dat\u00eb (7). Gjat\u00eb g\u00ebrmimeve arkeologjike dhe restaurimit t\u00eb monumentit, n\u00eb naos dhe muret e narteksit, u gjet\u00ebn edhe nj\u00eb s\u00ebr\u00eb fragmente afreskesh t\u00eb d\u00ebmtura, me mbishkrime greke dhe latine. Nga studimi i tyre u evidentuan dy skena t\u00eb njohura t\u00eb piktur\u00ebs ikonografike, si ajo \u2018\u2019Deisis\u2019\u2019 dhe \u2018\u2019Dasma n\u00eb Kan\u00eb\u2019\u2019. Skena e par\u00eb q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte edhe piktur\u00ebn m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb kish\u00ebs, sipas arkeolog\u00ebve \u2018\u2019 \u2026 ishte me teknik\u00eb bizantine, por me frym\u00eb per\u00ebndimore\u2019\u2019. Po k\u00ebshtu, arkeolog\u00ebt dhe restaurator\u00ebt, evidentuan edhe disa faza t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb kish\u00ebs dhe t\u00eb pikturimit t\u00eb afreskeve. Prej konkluzioneve t\u00eb nxjerra, rezultoi se kisha e \u2018\u2019Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb\u2019\u2019 duhet t\u00eb ishte nd\u00ebrtuar n\u00eb shek. X-XI, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shtresa m\u00eb e vjet\u00ebr e piktur\u00ebs s\u00eb saj i p\u00ebrkiste fundit t\u00eb shek. XI (8). M\u00eb pas ky objekt do ti n\u00ebnshtrohej disa rikonstruksioneve ku do t\u00eb kalonte edhe disa faza pikturimi. Nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb do t\u00eb kostatohej te afresket, mbishkrimet latine t\u00eb s\u00eb cilave d\u00ebshmojn\u00eb se kjo kish\u00eb do ti sh\u00ebrbente m\u00eb pas ritit latin. Nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb ndodhur diku pas gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shek. XII, p\u00ebr t\u00eb vijuar deri n\u00eb mesin e shek. XVII, koh\u00eb kur kisha duhet do t\u00eb braktisej p\u00ebr shkak t\u00eb kthimit t\u00eb banor\u00ebve n\u00eb fen\u00eb islame (9). Por n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb, n\u00eb Linz\u00eb, ruhet nj\u00eb pjes\u00eb e rr\u00ebnojave t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb dikurshme t\u00eb \u2018\u2019Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb\u2019\u2019, shpallur si monument kulture n\u00eb vitin 1970 (10). Pavar\u00ebsisht se nuk ekziston ndonj\u00eb studim i mir\u00ebfillt\u00eb rreth k\u00ebtij objekti, nga vjet\u00ebrsia e mbetjeve mund t\u00eb gjykojm\u00eb se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb tjet\u00ebr kish\u00eb t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb mesjet\u00ebs. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr monument i periudh\u00ebs bizantine \u00ebsht\u00eb edhe paraklisi i quajtur nga vendasit si \u2018\u2019Kisha e Manxhar\u00ebs\u2019\u2019 (11). E vendosur pran\u00eb rrug\u00ebs automobilistike Tiran\u00eb-Elbasan, n\u00eb Mullet, p\u00ebrball\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebs s\u00eb Petrel\u00ebs, objekti duhet t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebrtuar diku n\u00eb shek. XIII-XV. Prej tij ruhet pjesa e poshtme e mureve, brenda t\u00eb cil\u00ebve ka r\u00ebn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e muratur\u00ebs dhe qemerit. Kisha, emri i s\u00eb cil\u00ebs ka mbetur e paidentifikuar p\u00ebrb\u00ebnte dikur nj\u00eb paraklis nj\u00ebnef\u00ebsh, me planimetri n\u00eb form\u00eb drejt\u00ebk\u00ebnd\u00ebshi dhe me nj\u00eb absid\u00eb rrethore n\u00eb an\u00ebn lindore. Objekti ka qen\u00eb i nd\u00ebrtuar me gur\u00eb shtufi dhe lumi t\u00eb lidhur me lla\u00e7, teknik\u00eb q\u00eb haset sipas studjuesve t\u00eb fush\u00ebs n\u00eb kishat e vona bizantine. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb pjesa e poshtme e murit jugor p\u00ebrb\u00ebhet nga tulla t\u00eb vendosura n\u00eb form\u00eb t\u00eb rregullt. Po k\u00ebshtu, tullat jan\u00eb p\u00ebrdorur edhe si material p\u00ebr nd\u00ebrtimin e rreshtit t\u00eb sip\u00ebrm rrafshues t\u00eb murit, pik\u00ebrisht n\u00eb pjes\u00ebn ku fillonin qemeret q\u00eb mbulonin kish\u00ebn. Ky objekt kishte vet\u00ebm nj\u00eb hyrje kryesore n\u00eb an\u00ebn per\u00ebndimore dhe nj\u00eb dritare t\u00eb vog\u00ebl ndri\u00e7imi n\u00eb mes t\u00eb absid\u00ebs (12). <br \/>Pik\u00ebrisht, k\u00ebto ishin disa nga monumentet e kultit t\u00eb periudh\u00ebs bizantine n\u00eb Tiran\u00eb. Prej k\u00ebsaj kohe ruhen deri deri n\u00eb dit\u00ebt tona edhe emrat e fshatrave Sh\u00ebngjergj, Sh\u00ebngjin, Sh\u00ebnkoll, Pashkashesh, Sh\u00ebrmi, etj (13). Po k\u00ebshtu, presin g\u00ebrmimet dhe studimet e zgjeruara edhe nj\u00eb s\u00ebr\u00eb objektesh t\u00eb tjera kishtare t\u00eb mesjet\u00ebs, t\u00eb evidentuara nga arkeolog\u00ebt n\u00eb Bovill\u00eb, Prisk\u00ebn e Vog\u00ebl apo Prisk\u00ebn e Madhe (14). Nd\u00ebrkoh\u00eb duhet theksuar se monumenti m\u00eb i vjet\u00ebr arkeologjik i kryeqytetit, \u2018\u2019Mozaiku i Tiran\u00ebs\u2019\u2019, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mozaik i mir\u00ebfillt\u00eb si\u00e7 sh\u00ebnohet n\u00eb guidat, udh\u00ebrr\u00ebfyesit dhe botimet e ndryshme me karakter promovues. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast nuk kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se me mozaikun e dyshemes\u00eb s\u00eb nj\u00eb kishe t\u00eb periudh\u00ebs paleokristiane, t\u00eb shek. IV (15). \u00cbsht\u00eb pik\u00ebrisht ky objekt i cili konsiderohet si nj\u00eb prej kishave m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb nd\u00ebrtuara dikur n\u00eb territorin e Shqip\u00ebris\u00eb (16). \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 <br \/>* Foto e varrit monumental t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb Brarit. Shk\u00ebputur nga shkrimi i autor\u00ebve Aleksand\u00ebr Meksi dhe Damian Komata, \u2018\u2019Kisha e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb Brarrit\u2019\u2019, botuar n\u00eb nr. 2, t\u00eb revist\u00ebs \u2018\u2019Iliria\u2019\u2019, Tiran\u00eb 1987. <br \/>****** <br \/>1-S. Dashi, Pellgu i Tiran\u00ebs dhe trash\u00ebgimnia e tij historike, Art &amp; Trash\u00ebgimni, 4, Tiran\u00eb 2012, f. 36; Procopi Caesariensis, De Aedifices, 42, 3 <br \/>2-Gj. Karaiskaj, 5000 vjet fortifikime n\u00eb Shqip\u00ebri, \u2018\u20198 N\u00ebntori\u2019\u2019, Tiran\u00eb 1981, f. 103-105; S. Dashi, Pellgu i Tiran\u00ebs dhe trash\u00ebgimnia e tij historike, Art &amp; Trash\u00ebgimni, 4, Tiran\u00eb 2012, f. 35-36; Gj. Frash\u00ebri, Kalaja e ndroqit, monumentet, 4, Tiran\u00eb 1972, f. 185-190; A. Meksi, Arkitektura mesjetare n\u00eb Shqip\u00ebri, Tiran\u00eb 1983, f. 11-15 <br \/>3-Damian Komata, Nj\u00eb mbishkrim nga fshati Prush, G\u00ebrmimet arkeologjike 1974-1975, Iliria, 6, Tiran\u00eb 1976, f. 363-364 \u00a0 <br \/>4-Po aty, f. 363-364 \u00a0 <br \/>5-A. Meksi-Damian Komata, Kisha e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb Brarrit, Iliria, 2, Tiran\u00eb 1987, f. 215-227; E. Sopi, T\u00eb dh\u00ebna t\u00eb reja t\u00eb p\u00ebrftuara gjat\u00eb restaurimit t\u00eb piktur\u00ebs s\u00eb kish\u00ebs Sh\u00ebn M\u00ebria e Brarit, Monumentet, 1, Tiran\u00eb 1990, f. 91-99 <br \/>6-Po aty, f. 215-227; f. 91-99 <br \/>7-Aleksand\u00ebr Meksi-Damian Komata, Kisha e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb Brarrit, Iliria, 2, Tiran\u00eb 1987, f. 215-227 <br \/>8-Po aty, f. 215-227; E. Sopi, T\u00eb dh\u00ebna t\u00eb reja t\u00eb p\u00ebrftuara gjat\u00eb restaurimit t\u00eb piktur\u00ebs s\u00eb kish\u00ebs Sh\u00ebn M\u00ebria e Brarit, Monumentet, 1, Tiran\u00eb 1990, f. 91-99 <br \/>9-I. Zamputi, relacione mbi gjendjen e Shqip\u00ebris\u00eb Veriore dhe t\u00eb Mesme n\u00eb shekullin XVII, II, Tiran\u00eb 1965, f. 231, 321; Hylli i Drit\u00ebs, 2, 1932, 99; A. Meksi-D. Komata, Kisha e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb Brarrit, Iliria, 2 Tiran\u00eb 1987, f. 215-227 <br \/>10-https:\/\/iktk.gov.al\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/MQ-Tirane.pdf <br \/>11- A. Meksi, Disa kapela bizantine n\u00eb vendin ton\u00eb, Monumentet, 10, Tiran\u00eb 1975, f. 84-85; A. Meksi, Arkitektura mesjetare n\u00eb Shqip\u00ebri, Tiran\u00eb 1983, f. 123-124; A. Meksi, Kishat e Shqip\u00ebris\u00eb: historia, arkitektura, shek. IV-XV, Plejad, Tiran\u00eb 2021, f. 363 <br \/>12-Po aty, f. 84-85; f. 123-124; f. 363 <br \/>13-https:\/\/portavendore.al\/bashkia-tirane\/pasaporta-e-bashkise-tirane\/njesite-administrative\/ <br \/>14-N. Ceka-S. Mucaj-L. P\u00ebrzhita, Tirana arkelogjike, Bashkia Tiran\u00eb, Tiran\u00eb 2020 <br \/>15-Aleksand\u00ebr Meksi, Arkitektura mesjetare n\u00eb Shqip\u00ebri, Tiran\u00eb 1983, f. 131-134 <br \/>16-Ilirjan Gjika, Krisht\u00ebrimi n\u00eb provincat ilire n\u00eb prag t\u00eb Sinodit t\u00eb Nikes\u00eb, Gazeta Rr\u00ebnj\u00ebt, 23, 3, qershor 2025, f. 11 <br \/>Data: 30.10.2025<\/p>\n<p><small>Sh\u00ebnim: Burimi: Radio Ngjallja. Lidhja origjinale: <a href=\"https:\/\/media.ngjallja.org\/monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Radio Ngjallja<\/a>.<\/small><\/p>\n<p>#RadioNgjallja #Lajme #KishaOrthodhokse<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjurm\u00ebt e Tiran\u00ebs si vendbanim jan\u00eb t\u00eb hershme dhe nisin prej periudh\u00ebs antike. Nd\u00ebr monumentet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb edhe k\u00ebshtjella e nd\u00ebrtuar n\u00eb periudh\u00ebn e Justinianit (527-565) (1). Po k\u00ebshtu, nd\u00ebrtime dhe rind\u00ebrtime t\u00eb b\u00ebra prej perandor\u00ebve bizantin\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[108],"tags":[5700,4010,5704,5678,5694,2785,5692,4494],"class_list":["post-74429","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lajme","tag-kryepiskopata-e-tiranes","tag-kryepiskopi-joan","tag-kulture-dhe-histori","tag-lajme-nga-mitropolia-e-elbasanit","tag-lajme-nga-radio-ngjallja","tag-mitropolia-e-elbasanit","tag-radio-ngjallja-2","tag-tirane-2"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Monumente kulti t\u00eb periudh\u00ebs bizantine nga Tirana - Ilirjan Gjika - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74429\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-30T20:36:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-22T23:12:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/\"},\"author\":{\"name\":\"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/4f2b841662dd0a7dbe9e5a7fb6d0a7ec\"},\"headline\":\"Monumente kulti t\u00eb periudh\u00ebs bizantine nga Tirana &#8211; Ilirjan Gjika\",\"datePublished\":\"2025-10-30T20:36:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-22T23:12:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/\"},\"wordCount\":1761,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"keywords\":[\"Kryepiskopata e Tiran\u00ebs\",\"Kryepiskopi Joan\",\"Kultur\u00eb dhe Histori\",\"Lajme nga Mitropolia e Elbasanit\",\"Lajme nga Radio Ngjallja\",\"Mitropolia e Elbasanit\",\"Radio Ngjallja\",\"Tiran\u00eb\"],\"articleSection\":[\"Lajme\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/\",\"name\":\"Monumente kulti t\u00eb periudh\u00ebs bizantine nga Tirana - Ilirjan Gjika - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-30T20:36:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-22T23:12:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Monumente kulti t\u00eb periudh\u00ebs bizantine nga Tirana &#8211; Ilirjan Gjika\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/4f2b841662dd0a7dbe9e5a7fb6d0a7ec\",\"name\":\"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Monumente kulti t\u00eb periudh\u00ebs bizantine nga Tirana - Ilirjan Gjika - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74429","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","article_published_time":"2025-10-30T20:36:00+00:00","article_modified_time":"2026-05-22T23:12:46+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png"}],"author":"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Written by":"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/"},"author":{"name":"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/4f2b841662dd0a7dbe9e5a7fb6d0a7ec"},"headline":"Monumente kulti t\u00eb periudh\u00ebs bizantine nga Tirana &#8211; Ilirjan Gjika","datePublished":"2025-10-30T20:36:00+00:00","dateModified":"2026-05-22T23:12:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/"},"wordCount":1761,"publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"keywords":["Kryepiskopata e Tiran\u00ebs","Kryepiskopi Joan","Kultur\u00eb dhe Histori","Lajme nga Mitropolia e Elbasanit","Lajme nga Radio Ngjallja","Mitropolia e Elbasanit","Radio Ngjallja","Tiran\u00eb"],"articleSection":["Lajme"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/","name":"Monumente kulti t\u00eb periudh\u00ebs bizantine nga Tirana - Ilirjan Gjika - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"datePublished":"2025-10-30T20:36:00+00:00","dateModified":"2026-05-22T23:12:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2025\/10\/30\/radio-ngjallja-monumente-kulti-te-periudhes-bizantine-nga-tirana-ilirjan-gjika\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Monumente kulti t\u00eb periudh\u00ebs bizantine nga Tirana &#8211; Ilirjan Gjika"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/4f2b841662dd0a7dbe9e5a7fb6d0a7ec","name":"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g","caption":"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74429","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74429"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74429\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75043,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74429\/revisions\/75043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}