{"id":72988,"date":"2003-08-30T12:00:00","date_gmt":"2003-08-30T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/"},"modified":"2003-08-30T12:00:00","modified_gmt":"2003-08-30T10:00:00","slug":"arkivi-historik-47bc16b2549d","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/","title":{"rendered":"Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjet\u00ebr, P\u00ebrmet"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjet\u00ebr, P\u00ebrmet<\/strong><\/p>\n<p>Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjetwr, P\u00ebrmet<\/p>\n<p>Dr. Kostantinos Gjakumis, Bizantinolog<\/p>\n<p>Zoti Joan Stratoberdha, Arkitekt<\/p>\n<p>P\u00ebrmbledhje<\/p>\n<p>Pas vler\u00ebsimit t\u00eb Kish\u00ebs \u201cLindja e Hyjlind\u00ebses\u201d n\u00eb Pazarin e vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit, q\u00ebllimi i k\u00ebtij artikulli \u00ebsht\u00eb, t\u00eb tregoj\u00eb pik\u00ebrisht vlerat e saj unike historike dhe arkitektonike. Sipas traditave vendase, kisha u nd\u00ebrtua n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb panjohur, aty rreth viteve 1600. U pikturua m\u00eb 1814 nga Paskal Trandafili dhe midis viteve 1816 dhe 1827 u zgjerua me kontributin e Janaq Prevezhanit. Si pjes\u00eb e domosdosh\u00ebm dhe e pandar\u00eb e Pazarit t\u00eb vjet\u00ebr p\u00ebrmet ar , As an inseparable and indispensable part of P\u00ebrmet\u2019s Old Bazaar, kisha ndoqi zhvillimin e tij the church followed the development of the first . Si pasoj\u00eb, ajo u rind\u00ebrtua nga themel \u00eb t m \u00eb 1929 dhe u riparua mb as vitit 1941, kur p\u00ebsoi d\u00ebmtime s e rioze nga bombardim e t italiane t\u00eb qytetit. \u039c \u00eb As a result it was rebuilt from foundation in 1929 and modified after 1941, when it suffered damages from the Italian bombardment of the city. In 1967, n\u00eb koh\u00ebn e regjimit komunist, kisha u transformua n\u00eb \u2018 Sht\u00ebpi Kulture\u2019 during the communist regime the church was converted into a Cultural Palace . M\u00eb 2001, kisha i u kthye komunitetit ortodoks, por n\u00eb koh\u00ebn e fundit (2003) autoritet e t vendase e ri mor \u00ebn at\u00eb p\u00ebr ta kthyer p\u00ebrseri si \u2018Sht\u00ebpi Kulture\u2019 , duke mos njohur vlerat e kish\u00ebs . In 2001 it returned to Orthodox worship, but was recently (2003) re-confiscated by state\u2019s local authorities to re-function as a \u2018cultural centre\u2019, since the monument\u2019s values were not evaluated properly, the church being considered as unimportant.<\/p>\n<p>Nga pamja arkitektonike transformimi i 1967-t\u00ebs i kish\u00ebs rezultoi n\u00eb nj\u00eb pakic\u00eb ndr y s h imesh n\u00eb struktur\u00ebn e kish\u00ebs. From an architectural point of view, the 1967 transformation of the church resulted in a few secondary interventions to its structure. Pjesa lindore u zhmadhua n\u00eb lart\u00ebsi, kurse nj\u00eb shtes\u00eb u shtua pran\u00eb murit jugor t\u00eb kish\u00ebs duke p\u00ebrdorur at\u00eb The eastern part of the church was extended at height, while a gallery was added attached to the southern wall of the church . Finally Gjithashtu , nj\u00eb senazh prej \u00e7iment oje u shtua n\u00eb nj\u00eb pik \u00eb t\u00eb lart \u00eb t\u00eb mureve t\u00eb kish\u00ebs the walls of the church were reinforced with concrete , dritar et dhe disa hyrje t\u00eb kish\u00ebs u mbyll\u00ebn , kurse t\u00eb tjer a u hap\u00ebn some of the church\u2019s windows and entrances were closed and others were opened , nd\u00ebrsa while the pjes\u00ebt e brendshme dhe t\u00eb jashtme t\u00eb kish\u00ebs u modifikua p\u00ebr n e voj a t e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb kultur\u00ebs. of the church was modified for the needs of the cultural palace. Megjithat\u00eb However , del qart\u00eb s\u00eb, n\u00ebn k\u00ebt\u00eb q\u00eb duket sot si nj\u00eb sht\u00ebpi kulture, n\u00eb realitet ndodhet nj\u00eb kish\u00eb me vler\u00eb t\u00eb v\u00eb\u00e7ant\u00eb it is obvious that underneath the palace there is a church of remarkable value , jo vet\u00ebm p\u00ebr historin\u00eb, por edhe p\u00ebr arkitektur\u00ebn e saj not only for its history, but also for its architecture . Kisha , pas \u00c7lirimit (1912) si nj\u00eb lloj reagimi kund\u00ebr kufizim eve t\u00eb rregul l or e s osmane mbi aktivitetin nd\u00ebrtimor kishtar , paraqet vu l lnetin e popullit p\u00ebrmetar t\u00eb It portrays the tendency of P\u00ebrmet\u2019s inhabitants, following the Independence (1912) and by way of reaction against restrictions of the Ottoman legislation concerning Church building, konstruktojn\u00eb nj\u00eb kish\u00eb madh\u00ebshtor e, duke imituar modele t paleokristiane to construct a magnificent church imitating early-Christian models . Kjo zgjidhj\u00eb arkitektonike mund t\u00eb gje nd et n\u00eb p\u00ebr gjith\u00ebsi n\u00ebp\u00ebr qytete ballkanike t\u00eb tjera , por n\u00eb kontekstin e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb mjaft e rrall\u00eb This architectural choice could b\u00eb traced in major cities throughout the Balkans, it is quite rare, though, in Albania , sepse nd\u00ebrtime kishtar \u00eb nga kjo periudh\u00eb nuk konsideroheshin monumente k ulture dhe n\u00eb shumic\u00ebn e rast e ve u shkat\u00ebruan nga regjimi komunist as Church buildings of this period were not considered as monuments of culture and more often than not were destroyed by the Communist regime .<\/p>\n<p>As a conclusion Si p\u00ebrfundim , kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebsjes n\u00eb Pazarin e vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit duhet t\u00eb konsiderohet si nj\u00eb monument, jo vet\u00ebm i po pu llit vendas apo ballkanik, por n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi i pasuris\u00eb bot\u00ebror kulturor . K\u00ebshtu, kisha duhet t\u00eb ristaurohet n\u00eb vlerat e saj origjinale the church of the Nativity of the Theotokos at P\u00ebrmet\u2019s Old Bazaar should b\u00eb considered as a monument not only of local or Balkan, peoples, but widely of world\u2019s cultural heritage and, as such, should b\u00eb restored to its old values .<\/p>\n<p>1. Historia e Kish\u00ebs :<\/p>\n<p>Kisha e Lindjes s\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00ebs ka qen\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb pik\u00eb referimi dhe nj\u00eb pjes\u00eb e pandar\u00eb e pazarit t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit. P\u00ebrmeti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet n\u00eb jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, i cili \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb breg t\u00eb lumit Vjos\u00eb. Ende nuk njihet me sakt\u00ebsi s\u00eb kur \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par \u00eb n\u00eb burimet historike; prandaj \u00ebsht\u00eb e pamundur, q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment, t\u00eb vler\u00ebsojm\u00eb p\u00ebrcaktojm \u00eb dat\u00ebn e themelimit t\u00eb qytetit. Megjithat\u00eb, P\u00ebrmeti si qytet \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur n\u00eb burimet osmane t\u00eb shek. t\u00eb XV-t \u00eb si nj\u00eb qend\u00ebr administ r ative. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e i mundur t\u00eb gjurm osh imi i zhvillimi n t e t\u00eb saj tij , n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb d h\u00ebnave atave t\u00eb popullsis\u00eb, t\u00eb nxjerra nga burimet m e besueshm\u00ebri relative [1] ndryshme t\u00eb personave t\u00eb besuesh\u00ebm .<\/p>\n<p>Zhvillimi i popullsis\u00eb s\u00eb qytetit t\u00eb P\u00ebrmetit<\/p>\n<p>Data<\/p>\n<p>Numri i sht\u00ebpive (haneve) ose I popullsis\u00eb<\/p>\n<p>T\u00eb Krishter\u00eb<\/p>\n<p>Mysliman\u00eb<\/p>\n<p>Burim e<\/p>\n<p>1431\/32<\/p>\n<p>42 hane (2-3 sht\u00ebpi p\u00ebr \u00e7do hane)<\/p>\n<p>Regjistrim i osman i tokave t\u00eb vitit 1431\/32.<\/p>\n<p>af\u00ebr. 1518<\/p>\n<p>136 hane ( p \u00eb r shek . e XVI &#8211; t\u00eb af \u00eb rsisht 1 sht \u00eb pi p\u00ebr \u00e7do hane)<\/p>\n<p>Regjistrimi osman i taksave t\u00eb vitit 1518<\/p>\n<p>af\u00ebr. 1582<\/p>\n<p>125 hane<\/p>\n<p>Regjistrimi osman i taksave t\u00eb vitit 1582<\/p>\n<p>s hek. i XVII-t\u00eb ( pjesa e II-t\u00eb )<\/p>\n<p>150 sht\u00ebpi<\/p>\n<p>Udh\u00ebtari osman<\/p>\n<p>Evliya \u00c7elebi<\/p>\n<p>1768<\/p>\n<p>3.000 banor\u00eb<\/p>\n<p>1.500<\/p>\n<p>Dositej Obradovi\u00e7 [2]<\/p>\n<p>1806<\/p>\n<p>700 sht\u00ebpi<\/p>\n<p>F. Pouqueville, H. Holland<\/p>\n<p>1829<\/p>\n<p>4.000-5.000 banor\u00eb<\/p>\n<p>Felix de Beaujour [3]<\/p>\n<p>1830-1840<\/p>\n<p>4.800 banor\u00eb<\/p>\n<p>i panjohur [4]<\/p>\n<p>1856<\/p>\n<p>134 (?) sht\u00ebpi<\/p>\n<p>P. Aravantinos<\/p>\n<p>1873<\/p>\n<p>5.000 banor\u00eb<\/p>\n<p>Emile Isambert [5]<\/p>\n<p>1879<\/p>\n<p>600 sht\u00ebpi<\/p>\n<p>Kodiku i Mitropolis\u00eb s\u00eb Kor\u00e7\u00ebs [6]<\/p>\n<p>1897<\/p>\n<p>1.000 famil je<\/p>\n<p>Kostandin Pishota [7]<\/p>\n<p>1900-1912<\/p>\n<p>i panjohur [8]<\/p>\n<p>Pazari i vjet\u00ebr n\u00eb i P\u00ebrmet it \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmend ur et p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb burimet o Oto s mane t\u00eb shek. t\u00eb XVI -t\u00eb [9] . Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, k K a patur nj\u00eb munges\u00eb informac o i o n i esh rret h saj deri n\u00eb shek. e XIX -t\u00eb , q\u00eb kur n\u00eb k ke \u00eb mi data t\u00eb dh\u00ebna konkrete t\u00eb cilat jan\u00eb n w \u00eb dispozicionin ton w \u00eb . Sipas k\u00ebtyre t\u00eb dh\u00ebnave, datave pazari i vjet\u00ebr m\u00eb 1830-1840 num\u00ebronte ka patur 100 dyqane nga 1830-1840 . Nga N\u00eb fund i i t\u00eb shek. t\u00eb XIX -t\u00eb kishte p\u00ebsuar pati nj\u00eb zhvillim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm konsideruesh\u00ebm; , tashm\u00eb num\u00ebroheshin 180-183 dyqane [10] . Nd\u00ebrmjet 1900 dhe 1912 pazari i vjet\u00ebr kishte 190 dyqane [11] . Pazari i vjet\u00ebr shpesh p\u00ebsonte vuajti shkat\u00ebrrime t\u00eb sh k aktuara nga zjarri (1865-1870, 7 Korrik 1943, 9 Tetor 1943, 28 Janar 1944 dhe 11 Qershor 1944) [12] . Si pasoj\u00eb sot asgj\u00eb s\u2019 nuk \u00ebsht\u00eb ruajtur asgj\u00eb nga Pazari i Vjet\u00ebr, megjith\u00ebse b\u00ebn pjes\u00eb edhe p\u00ebrve\u00e7 k K ish a \u00ebs s\u00eb tij . Prandaj, k K jo kish\u00eb \u00ebsht\u00eb e vetmja pjes\u00eb e pazarit t\u00eb vjet\u00ebr q\u00eb \u00ebsht\u00eb ruajtur ka mbijetuar deri n\u00eb dit\u00ebt tona.<\/p>\n<p>Vendi i kish\u00ebs: k K isha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses t\u00ebsht\u00eb e vendosur n\u00eb pjes\u00ebn lindore t\u00eb pazarit t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb P\u00ebrmet [13] n\u00eb nj\u00eb lagje e t\u00eb quajtur<\/p>\n<p>\u201c lagj j a e Qoshkut dhe e Lumit\u201d . K k jo lagje \u00ebsht\u00eb e vendosur n\u00eb pjes\u00ebn lindore t\u00eb bre g d ut t\u00eb lumit t\u00eb Vjos\u00ebs. Ishte Lagj j a ishte em\u00ebruar sipas nj\u00eb \u201cQos h ke\u201d e cila \u00ebsht\u00eb ka qen\u00eb e nd\u00ebrtuar n\u00eb pjes\u00ebn per\u00ebndimore t\u00eb vendit t\u00eb kish\u00ebs dhe p\u00ebrdorej nga udh\u00ebheq\u00ebsit krer\u00ebt lokal e vendit si nj\u00eb vend p\u00ebr t\u2019u mbledh ur j eje me zyrtar\u00ebt e qeveri tar\u00eb zyrtar\u00eb s\u00eb q\u00eb p\u00ebr t\u00eb flisnin bashk\u00eb bise d uar rreth rreth \u00e7 \u00eb shtj eve t\u00eb ndry shme problemeve t\u00eb tyre . \u00cbsht\u00eb P\u00ebr k\u00ebt\u00eb kjo arsye ja p\u00ebrse sheshi i kish\u00ebs isht \u00eb qu hej ajtur \u201c sheshi i hyqymetit\u201d ( i administrat \u00ebs ) , n\u00eb t\u00eb cil in \u00ebn zyrat e n\u00ebn-prefektur\u00ebs, e kadastr \u00ebs a dhe gjyqi lokal funksionuan. Ky vend i Asambles\u00eb u shkat\u00ebrrua plot\u00ebsisht nga zjarri rreth viteve 1865-1870 [14] . Materialet e vjetra u p\u00ebrdor\u00ebn m\u00eb von\u00eb p\u00ebr ngritjen e nj\u00eb zyre t\u00eb re qeveritare, si rezultat i t\u00eb cilit lagjet e pazarit t\u00eb vjet\u00ebr kurr\u00eb nuk e humb\u00ebn kurr\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e tyre p\u00ebr P\u00ebrmetin. N\u00eb nj\u00eb dor\u00ebshkrim t\u00eb shkruar prej nj\u00eb banori t\u00eb moshuar nga P\u00ebrmeti, p\u00ebrmendet s\u00eb dikur k e \u00eb mban e a e kish\u00ebs \u00eb p\u00ebrdorej p\u00ebr sahatin e pazarit dhe vet\u00ebm n\u00eb vitin 1913 iu \u00eb rikthye kish\u00ebs. Si\u00e7 do t\u00eb shohim m\u00eb posht\u00eb, kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses ka qen\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e nevojshme dhe e pandar\u00eb e historis\u00eb s\u00eb pazarit t\u00eb vjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Sipas Taqi Kristos kisha e Hyjlind\u00ebses n\u00eb Pazar ishte kisha m\u00eb e vjet\u00ebr brenda qytetit t\u00eb P\u00ebrmetit [15] . Tempulli [16] p\u00ebrmendet n\u00eb sh\u00ebnimet e kodikut t\u00eb Mitropolis\u00eb s\u00eb Kor\u00e7\u00ebs [17] . Themelet e tij ishin b\u00ebr\u00eb me kontributin e Zoto Lolit nga P\u00ebrmeti n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb rrezikshme dhe trazirash, sipas St. Adhamit, p w \u00eb r arsye t w \u00eb kund w \u00eb rv\u00ebnies t w \u00eb ashp w \u00eb r t w \u00eb fanatik\u00ebve mysliman\u00eb. M\u00eb 1814-t\u00ebn, gjat\u00eb sundimit t\u00eb Ali Pash\u00eb Tepelen\u00ebs kisha u pikturua nga Paskal Tr\u00ebndafilli, banor i Rupsh\u00ebs s\u00eb Pogonit, me patronazhim (= kontributin dhe kujdesin) e Janaq Prevezhanit (ndoshta nga Prezeva, Greqi). N\u00eb mbishkrimin p\u00ebrkat\u00ebs q\u00eb u botua i p\u00ebrkthyer shqip, lexohet: \u201cO Zot, ndihmo sh\u00ebrb\u00ebtorin t\u00ebnd Janaq Prevezhani\u201d [18] . M\u00eb von\u00eb gjat\u00eb viteve t\u00eb kryeprift\u00ebris\u00eb s\u00eb Meletit, Mitropolitit t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs (1816-1827) [19] kisha u zgjerua n\u00ebp\u00ebrmjet kontributet e mbledhura nga banor\u00ebt vendas , t\u00eb cil\u00ebt jetonin e punonin si tregtar\u00eb dhe zejtar\u00eb n\u00eb Pazarin e vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit. Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses u nd\u00ebrtua tek pazari i vjet\u00ebr, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbente n\u00eb nevojat shpirtrore t\u00eb zejtar\u00ebve dhe tregtar\u00ebve t\u00eb Krishter\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt jetonin me familjet e tyre n\u00eb lagjet jo t\u00eb Krishtera t\u00eb qytetit.<\/p>\n<p>Me kalimin e koh\u00ebs, kisha nuk ngeli e paprekur. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye dhe duke marr\u00eb parasysh p\u00ebrmasat e vogla t\u00eb tempullit, i cili nuk mundej t\u00eb vazhdonte t\u00eb plot\u00ebsonte nevojat e banor\u00ebve vendas , t\u00eb krishter\u00ebt e ndjen\u00eb t\u00eb nevojshme t\u00eb nd\u00ebrtonin nj\u00eb kish\u00eb t\u00eb re me p\u00ebrmasa m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb 1929 [20] . Por duket s\u00eb ambiciet tejkaluan fondet n w \u00eb dispozicion. Kjo faz\u00eb konstruktive w tregohet n w \u00eb dy fotografi t w \u00eb vjetra, e para p\u00ebrpara p\u00ebrfundimit, m\u00eb 1930-t\u00ebn, e dyta pas atij. Sipas nj\u00eb dokumenti, n\u00eb vitin 1941, pas bombardimeve t\u00eb qytetit t\u00eb P\u00ebrmetit nga forcat italiane, kisha p\u00ebsoi d\u00ebme t\u00eb konsiderueshme [21] . P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, tempulli p\u00ebsoi nj\u00eb tjet\u00ebr faz\u00eb konstruktive, k\u00ebshtu q\u00eb u zgjerua m\u00ebtej dhe mori form\u00ebn e sotme, q\u00eb duket posht\u00eb shtesave q\u00eb iu shtuan atij, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb funksiononte si \u2018Sht\u00ebpi Kulture\u2019. Prandaj n\u00eb shek. e XX-t\u00eb u dha p\u00ebrshtypja s\u00eb kjo ndertes\u00eb ka qen\u00eb gjithmon\u00eb karabina duke mos patur ndonj\u00eb vler\u00eb kulturore apo historike [22] , k\u00ebshtu q\u00eb regjimi komunist e ktheu at w \u00eb n w \u00eb w teat w \u00eb r.<\/p>\n<p>Stiliam Adhami, kontributit t w \u00eb t\u00eb cilit i detyrohemi shum w \u00eb , p\u00ebr shkak s\u00eb mblodhi s w \u00eb bashku shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb i p\u00ebrkasin w historis w \u00eb s w \u00eb kish w \u00eb s s w \u00eb Hyjlind w \u00eb ses n\u00eb pazarin e vjet w \u00eb r w t\u00eb P w \u00eb rmetit, duket s\u00eb nuk ka qen\u00eb w i informuar \u00eb p w \u00eb r faktin q w \u00eb \u201cSht w \u00eb pia e Kultur w \u00eb s\u201d, q\u00eb ka funksionuar n w \u00eb sheshin e kish w \u00eb s, nuk ishte ve\u00e7se nj w \u00eb transformim i thjesht\u00eb dhe jo i gjer w \u00eb i kish w \u00eb s s w \u00eb re. w P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye ai i referohet kish w \u00eb s m w \u00eb shum w \u00eb si nj w \u00eb toponim sesa si monument; prandaj shkr uan o n: \u201c si nj \u00eb toponim ishte p w \u00eb rfshi r w nte zon\u00ebn p r a s pa dyqaneve t w \u00eb pazarit t w \u00eb vjet w \u00eb r, pak a shum w \u00eb rreth e rrotull tok w truallit s ku \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar \u201cSht w \u00eb pia e k K ultur w \u00eb s\u201d ishte nd w rtuar \u201d. I nj w \u00eb jti autor pranoi se \u00eb t\u00eb dh w \u00eb nat e vetme nga kisha q w \u00eb mund t\u00eb \u2019i sh w \u00eb rbenin w historis\u00eb dhe ve\u00e7an w \u00eb risht historis\u00eb s\u00eb artit jan w \u00eb emrat e ktitorit dhe t\u00eb patronit (= t\u00eb sponsorve) dhe t w \u00eb piktor w \u00eb ve t w \u00eb tempullit n\u00eb shek. e XIX-t\u00eb, t w \u00eb cil w \u00eb t nuk paraqiten n w \u00eb asnj w \u00eb vend tjet w \u00eb r t w \u00eb Shqip w \u00eb ris w \u00eb . Faktet q w \u00eb na dha vet\u00eb Adhami n w \u00eb publikimet e tij tregojn\u00eb vler w at e kish w \u00eb s t\u00eb cilat w jan\u00eb t\u00eb nevojshme dhe t\u00eb pandar\u00eb \u00eb s w \u00eb bashku me kujtimet historike t w \u00eb pazarit t w \u00eb vjet w \u00eb r n w \u00eb P w \u00eb rmet.<\/p>\n<p>2. Ar k ite k tur a e Kish\u00ebs :<\/p>\n<p>Si\u00e7 kemi p\u00ebrmendur m\u00eb p\u00ebrpara, Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebsjes n\u00eb Pazarin e vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit ka patur t\u00eb pakt\u00eb n kat\u00ebr faza konstruktive . Ndryshim e t q\u00eb k\u00ebto faza i kry\u00ebn kish\u00ebs u b\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar nevoj a t e zhmadhimit t\u00eb ndert\u00ebses kishtar e p\u00ebr arsyen e p\u00ebrmasave t\u00eb v ogla t\u00eb saj nga njera an\u00eb, dhe nga tjetra p\u00ebr \u2018nderim\u2019 . Studimi i arkitektur\u00ebs s\u00eb saj u bazua kryesisht mbi t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb mbledhura n\u00eb dy ekspedita, gjithashtu edhe pas k\u00ebrk imeve n\u00eb burime bibliografike dhe dokumentare .<\/p>\n<p>Faktkeq\u00ebsisht , nuk disponojm\u00eb t\u00eb dh\u00ebna mbi faz\u00ebn e par\u00eb t\u00eb konstruksionit t\u00eb kish\u00ebs [s hih pl . ]. Sipas tradit\u00ebs vendas e , q\u00eb transm en tojm\u00eb duke qen\u00eb t\u00eb rezervuar, kisha u nd\u00ebrtua af\u00ebr viteve 1600 [23] dhe ka qen\u00eb e vog\u00ebl . Sot, a s gj \u00eb nuk ka mbetur nga kjo kish\u00eb, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn vet\u00ebm g\u00ebrmime ose k\u00ebrkime sistematike n\u00eb bibliografi mund t\u00eb na j apin t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb reja .<\/p>\n<p>Zhvillimi i Pazarit t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit gjat\u00eb shekullit t\u00eb XIX-t\u00eb dhe rritja e popullsis\u00eb s\u00eb k rishter\u00eb q\u00eb kishin nevoj\u00eb p\u00ebr kish\u00ebn , rezultuan n\u00eb zhmadhimin gradual t\u00eb kish\u00ebs . Faza e dyt\u00eb konstruktive , q\u00eb p\u00ebrfshinte nj\u00eb zgjarim i kish\u00ebs, u realizua , si\u00e7a tham\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb koh\u00ebn e Mitropolitit t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs Meletit (1816-1827). Nj\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebsaj faze konstruktive ka mund\u00ebsi t\u00eb ndodhet n\u00ebn struktur\u00ebn e sotme t\u00eb kish\u00ebs , ndoshta n\u00eb an\u00ebn lindore , ku, pas g\u00ebrmimi t t\u00eb pje ssh\u00ebm dhe eksp e rimental n\u00eb brend\u00ebsin\u00eb e kish\u00ebs , u zbuluan gur\u00eb t\u00eb muratur\u00ebs me ngjyr\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm nga gur\u00eb t\u00eb tjer \u00eb t\u00eb kish\u00ebs . S i doqoft\u00eb , vet\u00ebm pas g\u00ebrmimit t\u00eb s u vas\u00eb s\u00eb mureve dhe restaurimit t\u00eb plot t\u00eb kish\u00ebs , mund t a mbesh te sim n\u00eb fakte konkrete k\u00ebt\u00eb hipotez\u00eb .<\/p>\n<p>M\u00eb pak s\u00eb 100 vjet pas fazes s\u00eb dyt\u00eb konstruktive, m\u00eb 1929, ndoshta p\u00ebr arsyen e d\u00ebmtimeve t\u00eb shumta t\u00eb kish\u00ebs nga d je g iet , si at \u00eb midis viteve 1865-1870 dhe sigurisht p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrmas\u00ebs s\u00eb vog\u00ebl t\u00eb kish\u00ebs q\u00eb nuk kishte m\u00eb mundesin\u00eb t\u00eb plot\u00ebsonte n e vojat e shumta t\u00eb k rishter\u00ebve , kisha pati nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb tret\u00eb konstruktive . Kjo faz\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb rind \u00eb rtim komplet i kish\u00ebs me p\u00ebrmasa madh\u00ebshtore . N\u00eb nj\u00eb fotografi t\u00eb vjet\u00ebr , t\u00eb marr\u00eb rreth vitit 1930 [fig. ], v\u00ebre hej kisha p\u00ebrpara fundit t\u00eb faz\u00ebs s\u00eb tret\u00eb konstruktive, q\u00eb sipas vendas i t i p\u00ebrkiste viti t 19 34. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb s truktura e poshtm e e kish\u00ebs kishte p\u00ebrfunduar, por jo struktura e sip\u00ebrm e e saj . Megjithat\u00eb , ashtu si \u00e7 paraqitet n\u00eb disa fotografi t\u00eb tjera t\u00eb kish\u00ebs, t\u00eb marr a pas 1934 [s hih fig. [24] ] , kisha paraqitet e p\u00ebrfunduar . Duke u bazuar n\u00eb t\u00eb gjith a fotografi t\u00eb , tempulli duket s\u00eb ishte i tipit t\u00eb bazilik\u00ebs , me kupol\u00eb, me nj\u00eb k\u00ebmbanor e dy-dimensionale n\u00eb lart \u00eb sin\u00eb e murit per\u00ebndimor , me k at\u00ebr pillastra q \u00eb ndrore , t\u00eb cilat nda nin nefin horizontal nga nefi t\u00ebrthor , ku mb\u00ebshtetej kupol a . Ana veriore e kish\u00ebs , n\u00eb pjes\u00ebn e lart\u00eb t\u00eb saj, kishte nj\u00eb grup dritar esh katrore, posht \u00eb t\u00eb cilave ndodhesin tre dritare t\u00eb tjera dhe nj\u00eb hyrje, shkalla e s\u00eb cil\u00ebs kishte nj\u00eb bazament q\u00eb duket deri m\u00eb sot nga jasht\u00eb . Muratura e kish\u00ebs p\u00ebrb\u00ebhet nga blloqe t\u00eb bardh\u00eb guri, t\u00eb prer\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrpunuar me mjeshtri. Gur\u00ebt jan\u00eb lidhur fort nj\u00ebri me tjetrin nga nj\u00eb shtres\u00eb e holl\u00eb g\u00eblqereje [fig. ] . Ky stil murature u p\u00ebrdor shpesh n\u00eb nd\u00ebrtesa t\u00eb arkitektur\u00ebs neo-klasike t\u00eb fillimit t\u00eb shek. t\u00eb XX-t\u00eb . Muratura e k\u00ebtij stili paraqitet n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb kish\u00ebs, n\u00eb murin verior dhe n\u00eb at\u00eb lindor t\u00eb jasht\u00ebm, por edhe n\u00eb murin lindor, at\u00eb verior dhe jugor t\u00eb brendsh\u00ebm . Nj\u00eb \u00e7ati dyujse, e ndryshme nga ajo ekzistuesja, mbulonte kish\u00ebn.<\/p>\n<p>Si rezultat i p\u00ebrplasjes s\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb II-t\u00eb Bot\u00ebrore, qyteti u d\u00ebmtua nga bombardimet italiane . At\u00ebher\u00eb , kisha p\u00ebsoi d\u00ebmtime prej 40 m 2 m uratur\u00eb , 60 m 2 suva , 25 m 2 \u00e7ati dhe 15 m 2 tavan [25] . Mandej, duket s\u00eb d\u00ebmtimet q\u00eb p\u00ebsoi Pazari i P\u00ebrmetit nga zjarri ( nd\u00ebrmjet viteve 1865-1870, si dhe m\u00eb 6 Korrik 1943 , n\u00eb 9 Tetor 1943, n\u00eb 28 Jana r 1944 dhe n\u00eb 11 Qershor 1944) [26] kishin intensifikuar d\u00ebmtimet e tempullit . Si pasoj\u00eb , tempulli kishte nevoj\u00eb p\u00ebr riparime t\u00eb m\u00ebdha, q\u00eb, si\u00e7 duket, rezultuan edhe n\u00eb zhmadhimin e kish\u00ebs me nj\u00eb shtes\u00eb n\u00eb an\u00ebn per\u00ebndimore .<\/p>\n<p>K\u00ebto faza t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme konstruktive t\u00eb shek. t\u00eb XX-t\u00eb i krijuan banor\u00ebve vendas t\u00eb sotme p\u00ebrshtypjen s\u00eb kjo kish\u00eb mbetej gjithmon\u00eb e pap\u00ebrfunduar , prandaj edhe mendohej s\u00eb nuk paraqiste asnj\u00eb vler\u00eb [27] . K\u00ebshtu , m\u00eb 1967, kur regjimi komunist, gjat\u00eb \u2018revolucionit t\u00eb tij kulturor\u2019, konfiskoi kishat dhe manastiret n\u00eb Shqip\u00ebri, kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses n\u00eb Pazarin e vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit u kthye n\u00eb \u2018sht\u00ebpi kulture\u2019. Nd\u00ebrhyrjet n\u00eb skeletin e kish\u00ebs pas 1967 -t\u00ebs p\u00ebrfshinin: i) shkat\u00ebrrimin e pjes\u00ebs s\u00eb lart\u00eb t\u00eb kish\u00ebs (kupol\u00eb, etj.). ii) Mbylljen e dritareve dhe hyrjeve origjinale (p\u00ebrve\u00e7 at\u00eb jugore) me tulla t\u00eb kuqe dhe hapjen e dritareve dhe hyrjeve t\u00eb reja. iii) Lart\u00ebsimin prej 2 metrash t\u00eb pjes\u00ebsh lindore t\u00eb kish\u00ebs p\u00ebr nevojat e fuajes\u00eb (sall\u00ebs pushimi) s\u00eb teatrit duke p\u00ebrdorur tulla t\u00eb kuqe [see pl. ] . iv) Futjen i nj\u00eb senazh i \u00e7iment oje n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb mureve p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb statike t\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb lidhur muratur\u00ebn me nj\u00eb m \u00eb nyr\u00eb m\u00eb t\u00eb fort \u00eb .<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht nga k\u00ebto nd\u00ebrhyrje, nj\u00eb seri faktesh tregojn\u00eb s\u00eb n\u00ebn pamjen e dukshme t\u00eb objektit gjendet e ruajtur forma origjinale e nd\u00ebrtimit t\u00eb kish\u00ebs. K\u00ebto fakte jan\u00eb: i) \u0395 ksistenca e fragmentit t\u00eb k\u00ebmbanores s\u00eb ngritur n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb e murit per\u00ebndimor , q\u00eb mund t\u00eb shihet nga zona e katit t\u00eb dyt\u00eb, ku q\u00ebndronin e spektator\u00ebt. ii) Ekzistenca e mureve t\u00eb kish\u00ebs q\u00eb jan\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm nga muret e shtesave (n\u00eb gjer\u00ebsi, n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen e materialeve dhe n\u00eb stilin e muratures). iii) Ekzistenca n\u00eb brend\u00ebsin\u00eb e kish\u00ebs e harkut t\u00eb pjes\u00ebs lindore t\u00eb saj [fig. ] , q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndoshta fakti m\u00eb i qart\u00eb i ruajtjes s\u00eb skeletit t\u00eb kish\u00ebs me gjith\u00eb pun\u00ebn transformuese q\u00eb iu b\u00eb asaj .<\/p>\n<p>Nd\u00ebrhyrja m\u00eb e madhe q\u00eb u realizua pas viti t 1967 n\u00eb form\u00ebn e kish\u00ebs ka qen\u00eb nd\u00ebrtimi i nj\u00eb shtes e kompletisht t\u00eb re gjat\u00eb mur i t jugor t\u00eb kish\u00ebs . K j o shtes a u nd\u00ebrtua me gur\u00eb , si\u00e7 del qart\u00eb nga pjesat ku u g\u00ebrmua s u vaja p\u00ebr t\u00eb krahasuar muraturen e saj me at \u00eb t\u00eb kish\u00ebs . Por c il\u00ebsia e muratures s\u00eb shtes ave , si\u00e7 u zbulua, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e dob\u00ebt n\u00eb krahasim me at\u00eb t\u00eb kish\u00ebs [s hih krahasimisht pl. ]. Gur \u00ebt e p\u00ebrdorur [fig. ] jan\u00eb skalitur trash\u00eb, dhe jan\u00eb vendosur me nj\u00eb menyr\u00eb t\u00eb palidhur, duke krijuar jo fuga midis tyre, si n\u00eb muraturen e mureve t\u00eb kish\u00ebs, por boshll\u00ebqe t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb mbushur me nj\u00eb shtres\u00eb t\u00eb trash\u00eb lla\u00e7i me cil\u00ebsi jo t\u00eb mir\u00eb . M\u00eb tej , gjer\u00ebsia e mureve t\u00eb tempullit \u00ebsht\u00eb 90cm, kurse ajo e mureve t\u00eb dy shtesave, t\u00eb nd\u00ebrtuara pas 1967, \u00ebsht\u00eb 60cm. T\u00eb dyja ato shtesa, gjithashtu edhe e treta n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb e pjes\u00ebs lindore t\u00eb kish\u00ebs jan\u00eb qart\u00eb ndryshe nga tempulli n\u00eb tip, zgjidhje funksionale dhe konstruktive, kompozim i pjesave p\u00ebrb\u00ebrese , trajtim arkitektonike dhe dekorative t\u00eb pjes\u00ebs s\u00eb brendsh\u00ebm dhe s\u00eb jasht\u00ebm, si\u00e7 edhe n\u00eb stil .<\/p>\n<p>N\u00eb fund i fundit , kisha paraqet nj\u00eb vler\u00eb t\u00eb v\u00eb\u00e7ant\u00eb arkitektonike . Sipas historianit t\u00eb shquar t\u00eb histories s\u00eb arkitektur\u00ebs kishtare \u0106urci\u0107, aty nga fundi i sundimit osman n\u00eb Ballkan, dhe ve\u00e7an\u00ebrisht pas tij, subjekte t\u00eb krishter\u00eb t\u00eb perandoris\u00eb ndjen\u00eb nevoj\u00ebn t\u00eb rilindin madh\u00ebshtin\u00eb e modeleve klasike paleokristian\u00eb t\u00eb arkitektur\u00ebs bizantine . Rast\u00ebsisht ndertim\u00ebt paraqiteshin nj\u00eb lloj ekzagjerimi si nj\u00eb menyr\u00eb reagjimi kund\u00ebrt kufizimet e rregulorjes osmane mbi nd\u00ebrtimin e kishave dhe ve\u00e7an\u00ebrisht e k\u00ebmbanoreve . Ky rezultoi n\u00eb rizbulimin e tipit t\u00eb bazilik\u00ebs n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, me ose pa kupol\u00eb. \u0106urci\u0107 cit on shum\u00eb shembuj t\u00eb tilla , kryesisht nga qytete t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Ballkanit, p\u00ebrve\u00e7 Shqip\u00ebris\u00eb . P.sh. n\u00eb Athin\u00eb , q\u00eb u \u00e7lirua n\u00eb shek. e XIX-t\u00eb , shum\u00eb prej kishave, t\u00eb nd\u00ebrtuara para ose pas pak viteve nga \u00e7lirimi , paraqesin k\u00ebt\u00eb mod\u00eb t\u00eb arkitektur\u00ebs kishtare , ndoshta me shembullin m\u00eb karakteristik katedraljen e saj [28] . ve\u00e7an\u00ebrisht , nj\u00eb tip t\u00eb ri bazilike u krijua , me narteks (nganj\u00ebher\u00eb t\u00eb ngritur duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe ginekonit) gjat\u00eb fasadave jugore, per\u00ebndimore dhe veriore . Ky tip u paraqit p\u00ebr her\u00ebn e par\u00eb n\u00eb Selanik, n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Minait edhe n\u00eb kisha t\u00eb tjera, t\u00eb gjitha t\u00eb datuara nga fundi i shek. t\u00eb XIX-t\u00eb deri n\u00eb fillim\u00ebt e shekullit XX-t\u00eb, duke patur parasysh s\u00eb Selaniku bashk\u00eb me venda t\u00eb tjera t\u00eb Maqedonis\u00eb u \u00e7liruan nga sundimi osman vet\u00ebm n\u00eb 1912. Nga Selaniku tipi u sh\u00ebrdau n\u00ebp\u00ebrmjet viseve t\u00eb ndryshme t\u00eb Ballkanit.<\/p>\n<p>Rrethet krishter\u00eb ortodokse n\u00eb Shqip\u00ebri nuk mbet\u00ebn t\u00eb larguar nga arritjet e arkitektur\u00ebs kishtar n\u00eb Ballkan . Katedralja e vjet\u00ebr e Kor\u00e7\u00ebs, e nd\u00ebrtuar m\u00eb 1897, e shkat\u00ebrruar pa dallim nga regjimi komunist ndoshta ishte shembulli m\u00eb i shquar, q\u00eb i p\u00ebrket edhe tipit t\u00eb ri t\u00eb bazilik\u00ebs q\u00eb u krijua n\u00eb Selanik . Shembuj t\u00eb tjera q\u00eb shfaqen k\u00ebt\u00eb mod\u00eb t\u00eb arkitektur\u00ebs p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00eb seri nd\u00ebrtimesh kishtare madh\u00ebshtor\u00eb, por t\u00eb ekzagjeruara dhe t\u00eb shp\u00ebrpjes\u00ebtuar \u2013 n\u00eb krahasim me kishat me t\u00eb cilat ato jan\u00eb ngicur \u2013 k\u00ebmbanorje n\u00eb rrethe t\u00eb ndryshme, si n\u00eb Kor\u00e7\u00eb ( p . sh . k\u00ebmbanorja jasht\u00eb kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs n\u00eb Boboshtic\u00eb m\u00eb 1928, e.tj.), n\u00eb Myzeqe ( p . sh . k\u00ebmbanorja n\u00eb pjes\u00ebn jug-per\u00ebndimore t\u00eb katholikoit t\u00eb manastirit t\u00eb Ardenic\u00ebs m\u00eb 1925, e . t j .) , n\u00eb Himarr\u00eb, e.tj. Duke qen\u00eb nd\u00ebrtuar pak djet\u00ebvje\u00e7ar\u00ebve p\u00ebrpara vendosjes s\u00eb sistemit komunist , nuk u kushtua r\u00ebnd\u00ebsi nd\u00ebrtim\u00ebve kishtar\u00eb t\u00eb till\u00eb dhe u konsideruan t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsishme nga pamja kulturore . Prandaj , shumica prej atyre , ve\u00e7an\u00ebrisht kishat , u shkat\u00ebrruan p\u00ebr t\u00eb konstruktuar nd\u00ebrtime t\u00eb tjera n\u00eb vendin e tyre . Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebsjes n\u00eb Pazarin e vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga t\u00eb paktat, ndoshta unike, shembull i kishave t\u00eb saj mod\u00eb q\u00eb ruhet deri m\u00eb sot dhe, pra, duhet t\u00eb konsiderohet si monument i vl\u00ebrave t\u00eb v\u00eb\u00e7anta arkitektonike .<\/p>\n<p>Si monument kulturor dhe fetar , ka nevoj\u00eb t\u00eb t\u00ebrheqj\u00eb v\u00ebmendjen ton\u00eb , jo vet\u00ebm p\u00ebr rivendosjen e tij n\u00eb vlerat e vjetra funksionale dhe fetar t\u00eb tij, por edhe p\u00ebr restaurim . Me gjith\u00eb ato vlerat historike dhe arkitektonike, japin m\u00ebndimin s\u00eb Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebsjes n\u00eb Pazarin e vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit duhet t\u00eb konsiderohet jo thjesht\u00eb si nj\u00eb monument t\u00eb P\u00ebrmetit dhe t\u00eb banor\u00ebve t\u00eb tij, ose t\u00eb popullit shqiptar apo t\u00eb atij balklkanike , por si nj\u00eb monument t\u00eb pasuris\u00eb bot\u00ebror kulturor .<\/p>\n<p>Bibliografi \u2013 Shkurt\u00ebrime<\/p>\n<p>Adhami S., \u2018Urbanistika dhe Arkitektura\u2019 = Adhami S., \u2018Mbi Urbanistik\u00ebn dhe Arkitektur\u00ebn e Pazarit t\u00eb Vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit\u2019 (Sur l\u2019 urbanisme et l\u2019 architecture du vieux bazaar de P\u00ebrmet), Monumentet , v. 2 (1982), p. 43-41 (French resum\u00e9 on p. 52-53).<\/p>\n<p>Adhami S., V\u00ebshtrim = Adhami S., V\u00ebshtrim mbi Kultur\u00ebn Popullore t\u00eb Trev\u00ebs s\u00eb P\u00ebrmetit , Tiran\u00eb 2001: Ada Publications.<\/p>\n<p>Adhami S., P\u00ebrmeti dhe p\u00ebrmetar\u00ebt = Adhami S., P\u00ebrmeti dhe P\u00ebrmetar\u00ebt n\u00eb Udh\u00ebp\u00ebrshrkimet e t\u00eb Huajve dhe n\u00eb Kujtimet e Popullit , Tiran\u00eb 2001.<\/p>\n<p>Adhami S., P\u00ebrmeti n\u00eb histori = Adhami S., P\u00ebrmeti dhe P\u00ebrmetar\u00ebt n\u00eb Faqet e Historis\u00eb \u2013 Nga Lasht\u00ebsia deri n\u00eb 1939 , Tiran\u00eb 2001: Neraida Publications.<\/p>\n<p>Giakoumis K., Monasteries = Giakoumis K., The Monasteries of Jorcucat and Vanisht\u00eb in Dropull and of Spelaio in Lunxh\u00ebri, as Monuments and Institutions during the Ottoman Period (15 th -19 th Centuries) in Southern Albania , Ph.D. thesis submitted at the Centre for Byzantine, Ottoman and Modern Greek Studies, The University of Birmingham, Birmingham 2002.<\/p>\n<p>Inalcik H., \u2018Arnawutluk\u2019 = Inalcik H., \u2018Arnawutluk\u2019, Encyclopaedia of Islam , v. 1 (1960), p. 651-658.<\/p>\n<p>Pulaha S., Popullsia e Kosov\u00ebs = Pulaha S., Popullsia shqiptare e Kosov\u00ebs gjat\u00eb shek. XV-XVI (studime dhe dokumente) , Tiran\u00eb 1983.<\/p>\n<p>Pulaha S. \u2018Qytetet shqiptare\u2019 = Pulaha S. \u2018Qytetet shqiptare n\u00ebn regjimin feudal ushtarak osman gjat\u00eb shekujve XV-XVI (Les villes albanaises sous le regime f\u00e9odal militaire ottoman au cours des XVe et XVIe si\u00e8cles)\u2019, Monumentet , v. 1 (1984), p. 17-42; French synopsis, p. 43-49.<\/p>\n<p>Shkodra Z., Esnaf\u00ebt = Shkodra Z., Esnaf\u00ebt shqiptar\u00eb. (Shek. XV-XX) , Tiran\u00eb 1973.<\/p>\n<p>Shkodra Z., Qyteti = Shkodra Z., Qyteti shqiptar gjat\u00eb Rilindjes Komb\u00ebtare , Tiran\u00eb 1984: Instituti i Historis\u00eb Ed.. Adhami S., \u2018Urbanistika dhe Arkitektura\u2019 = Adhami S., \u2018Mbi Urbanistik\u00ebn dhe Arkitektur\u00ebn e Pazarit t\u00eb Vjet\u00ebr t\u00eb P\u00ebrmetit\u2019 (Sur l\u2019 urbanisme et l\u2019 architecture du vieux bazaar de P\u00ebrmet), Monumentet , v. 2 (1982), p. 43-41 (French resum\u00e9 on p. 52-53).<\/p>\n<p>Shkodra Z., Qyteti = Shkodra Z., Qyteti shqiptar gjat\u00eb Rilindjes Komb\u00ebtare , Tiran\u00eb 1984: Instituti i Historis\u00eb Ed..<\/p>\n<p>Shenime<\/p>\n<p>* I detyrohemi student\u00ebve t\u00eb Akademis\u00eb Teologjike Ortodokse \u2018Ngjallja e Krishtit\u2019, Kristaq Nikulit dhe Eleni Nanit, p\u00ebr ndihm\u00ebn q\u00eb na dhan\u00eb n\u00eb p\u00ebrkthimin dhe redaktimin e artikullit nga origjinali n\u00eb anglisht.<\/p>\n<p>[1] P\u00ebr popullsin\u00eb e P\u00ebrmetit kemi p\u00ebrdorur k\u00ebta botime: Inalcik H., \u2018Arnawutluk\u2019, f. 655; Pulaha S., Populsia e Kosov\u00ebs , f. 651-652; Pulaha S., \u2018Qytetet shqiptare\u2019, f. 26-27; Adhami S., V\u00ebshtrim , f. 22-36; ibid, P\u00ebrmeti dhe p\u00ebrmetar\u00ebt , f. 69-76; and ibid., \u2018Urbanistika dhe Arkitertura\u2019, f. 43-44, I i cili citon t\u00eb dh\u00ebna nga udh\u00ebtar\u00eb t\u00eb huaj duke pa referuar burimeve t\u00eb tij. Mandej, ka nj\u00eb kund\u00ebrshtim midis t\u00eb dh\u00ebnave q\u00eb citon nga udh\u00ebtar\u00eb t\u00eb huaj dhe t\u00eb dh\u00ebnave citiuan prej atij duke pa referuar burim\u00ebt e tij [Adhami S., V\u00ebshtrim , f. 39]. \u00cbsht\u00eb t\u00eb n\u00ebvojsh\u00ebm t\u00eb theksojm\u00eb s\u00eb regjistrim\u00ebt osmane t\u00eb taksave q\u00eb u p\u00ebrdor\u00ebn k\u00ebtu p\u00ebr shekullin e XV-t\u00eb nuk i regjistrojn\u00eb zyrtar\u00ebt dhe oficier\u00ebt osman\u00eb. Prandaj, popullsia e mysliman\u00ebve n\u00eb P\u00ebrme duhet t\u00eb ishin m\u00eb shum\u00eb sesa paraqiteshin n\u00eb k\u00ebta dokumenta. P\u00ebr nj\u00eb krahasim i t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb vis\u00ebt e Epirit (Greqi dhe Shqip\u00ebri) deri n\u00eb fund i shek. XVI-t\u00eb, shih Giakoumis K., Monasteries , v. II, f. 526-531. Numra t\u00eb rrumbullakosura duhet t\u00eb konsiderohen t\u00eb pasakta.<\/p>\n<p>[2] Cited in Adhami S., P\u00ebrmeti dhe p\u00ebrmetar\u00ebt , f. 37.<\/p>\n<p>[3] Cited in Adhami S., P\u00ebrmeti dhe p\u00ebrmetar\u00ebt , f. 24.<\/p>\n<hr class=\"old-archive-source\" \/>\n<p class=\"old-archive-source-note\"><em>Arkiv historik i faqes s\u00eb vjet\u00ebr. Burimi: OldWebpage\/Shqip\/Shtypi &amp; Publikimet\/Permet2 &#8211; Schip.htm<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arkiv historik i lajmeve t\u00eb Kish\u00ebs. Burimi i vjet\u00ebr: OldWebpage\/Shqip\/Shtypi &#038; Publikimet\/Permet2 &#8211; Schip.htm<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[5585],"tags":[5587,5593,5589,5629],"class_list":["post-72988","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arkivi-historik-i-lajmeve","tag-arkiv-historik","tag-kisha-dhe-tempuj","tag-lajme-historike","tag-permet"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjet\u00ebr, P\u00ebrmet - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72988\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2003-08-30T10:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"25 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/\"},\"author\":{\"name\":\"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/4f2b841662dd0a7dbe9e5a7fb6d0a7ec\"},\"headline\":\"Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjet\u00ebr, P\u00ebrmet\",\"datePublished\":\"2003-08-30T10:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/\"},\"wordCount\":4993,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"keywords\":[\"Arkiv historik\",\"Kisha dhe tempuj\",\"Lajme historike\",\"P\u00ebrmet\"],\"articleSection\":[\"Arkivi historik i lajmeve\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/\",\"name\":\"Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjet\u00ebr, P\u00ebrmet - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"datePublished\":\"2003-08-30T10:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjet\u00ebr, P\u00ebrmet\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/4f2b841662dd0a7dbe9e5a7fb6d0a7ec\",\"name\":\"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjet\u00ebr, P\u00ebrmet - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72988","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","article_published_time":"2003-08-30T10:00:00+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png"}],"author":"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Written by":"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite","Est. reading time":"25 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/"},"author":{"name":"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/4f2b841662dd0a7dbe9e5a7fb6d0a7ec"},"headline":"Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjet\u00ebr, P\u00ebrmet","datePublished":"2003-08-30T10:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/"},"wordCount":4993,"publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"keywords":["Arkiv historik","Kisha dhe tempuj","Lajme historike","P\u00ebrmet"],"articleSection":["Arkivi historik i lajmeve"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/","name":"Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjet\u00ebr, P\u00ebrmet - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"datePublished":"2003-08-30T10:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2003\/08\/30\/arkivi-historik-47bc16b2549d\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kisha e Lindjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses tek pazari i Vjet\u00ebr, P\u00ebrmet"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/4f2b841662dd0a7dbe9e5a7fb6d0a7ec","name":"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/310f3241b69dbd1c8594738a22ac3e48bbebc3bfd718d3d5a44e3604e24170ad?s=96&d=mm&r=g","caption":"\u039d\u03b9\u03ba\u03cc\u03bb\u03b1\u03bf\u03c2 HermesChurchWebsite"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72988","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72988"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72988\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}